VI SA/Wa 838/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skarg B. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. 1) z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży; 2) z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży; 3) z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży oddala skargi VI SA/Wa 838/07 UZASADNIENIE SKO w W. zaskarżonymi decyzjami: z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu, z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% oraz piwa, z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu. Zezwolenia dotyczyły sprzedaży alkoholu w sklepie winno – spożywczym, prowadzonym przez skarżącą – B. B. Podstawą faktyczną wydania decyzji o cofnięciu przedmiotowych zezwoleń było ustalenie, iż B. B. sprzedała alkohol w dniu 24 października 2004 r. "na zeszyt", czyli na kredyt, co stanowi uchybienie art. 15 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (ustawa z dnia 26 października 1982 r., Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), skutkujące cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z treścią art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W odwołaniach z dnia 10 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie prawa procesowego – art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 1 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego – art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. poprzez oparcie się na nieobowiązującym przepisie prawnym. W decyzjach utrzymujących w mocy przedmiotowe decyzje I instancji organ podniósł nietrafność tak sformułowanych zarzutów, w szczególności zarzutu oparcia się na nieobowiązującym przepisie prawnym. Nadto odniósł się do orzecznictwa NSA, z którego wynika, iż nawet jednokrotny fakt uchybienia art. 15 ust. 1 ustawy o wychowania w trzeźwości obliguje do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Skargi pełnomocnika zawierają zarzuty naruszenia prawa procesowego – art. 7, 8, 9, 11, 75, 77 § 1, 80, 81, 107 k.p.a. – w postaci nie dopełnienia obowiązku wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, nadto – naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 15 ust. 1 pkt 3 oraz 18 ust. 6 pkt 1 a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 2002 r. Nr 147, poz.1231). Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, jak również poprzedzających je decyzji I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedziach na skargę podkreśliło, iż podstawą rozstrzygnięcia jest ustalony przez organ administracyjny fakt sprzedaży alkoholu przez skarżącą "na zeszyt", który stanowi jedną z okoliczności wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż w dniu 18 października 2004 r. B. B. sprzedała alkohol bez jednoczesnego pobrania należności, a zatem na kredyt. Potwierdziła to sama skarżąca w oświadczeniu z dnia 9 stycznia 2004 r., znajdującym się w aktach administracyjnych. Sprzedaż alkoholu na kredyt jest czynnością prawną zabronioną z mocy art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu z mocy art. 18 ust. 10 pkt 1a wymienionej ustawy. Przepis art. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości "zawiera normy statuujące zasady obrotu napojami alkoholowymi. Normy zawarte w tym przepisie są adresowane głównie do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży oraz osób zatrudnionych przez tych przedsiębiorców przy sprzedaży napojów alkoholowych". "Nie budzi wątpliwości fakt, że umowy sprzedaży podlegają regulacji prawa cywilnego. Cechą zaś większości umów sprzedaży, zwłaszcza tych zawieranych w sprawach dnia codziennego, jak: zakup środków spożywczych, odzieży itp. jest jednoczesna z wydaniem rzeczy (towaru) zapłata jego ceny. Niemniej jednak prawo cywilne umożliwia kredytowanie dokonywanych zakupów (...). Komentowana norma wprowadza zatem wyjątek od powszechnie przyjętej w prawie cywilnym zasady swobody w kształtowaniu stosunków cywilnoprawnych. Dokonywanie codziennych zakupów na kredyt stało się w ostatnich latach bardzo popularne, zwłaszcza w środowiskach dobrze zintegrowanych i jest spowodowane trudną sytuacją materialną niektórych członków tych środowisk. Wprowadzony zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt czy pod zastaw ma prowadzić do ograniczenia spożycia alkoholu w tych grupach społecznych, w których sytuacja materialna nie pozwala na bieżące regulowanie zobowiązań" - vide - Komentarz do art. 15 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi – Zakamycze 2002 (Skrzydło – Niżnik Iwona, Zalas Grażyna). Należy przy tym podkreślić, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności – Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie powiększonym z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt: II GPS 2/07 – wprowadza znaczny rygoryzm w określaniu zasad obrotu napojami alkoholowymi. W szczególności – w razie nieprzestrzegania naruszenia warunków lub zasad sprzedaży alkoholu (art. 18 ust. 10) – organ zezwalający cofa wszystkie zezwolenia udzielone temu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu. Analiza treści art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) uzasadnia stwierdzenie, że przepisy te mają zastosowanie w wypadku jednorazowego naruszenia jednego z zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy (wyrok z dnia 27 września 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego - sygn. II GSK 198/2005). Poglądy usprawiedliwiające rygoryzm w określaniu zasad obrotu napojami alkoholowymi prezentowane są również w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. M. in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 kwietnia 1998 r. sygn. akt: K 10/97 Trybunał stwierdził, iż poddanie rynku napojów alkoholowych zasadom ścisłej reglamentacji jest prawidłowe z uwagi na negatywne indywidualne i społeczne skutki wywołane jego nadmiernym spożyciem. Zasady te nakazują w razie kolizji interesów jednostki z interesem publicznym uwzględniać w pierwszym rzędzie interes publiczny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.