VI SA/Wa 842/06

WyrokWSA w Warszawie2006-08-11

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca wpisu na listę aplikantów radcowskich, wydana po uchyleniu poprzednich uchwał przez sąd administracyjny ze względu na niezgodność przepisu stanowiącego podstawę ich wydania z Konstytucją, może być oparta na ponownym braku kwalifikacji wnioskodawcy w konkursie z 2000 roku, czy też wymaga przeprowadzenia nowego postępowania kwalifikacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę organu I instancji, uznając, że organy samorządu radcowskiego nie dokonały ponownej, wyczerpującej oceny wniosku skarżącego po uchyleniu poprzednich decyzji przez sąd. Brak było ustalonego stanu faktycznego, oceny prawnej wyników konkursu z 2000 roku oraz merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania, co naruszało przepisy postępowania administracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. został odmówiony wpisu na listę aplikantów radcowskich uchwałami organów samorządu radcowskiego. Poprzednie uchwały odmawiające wpisu zostały uchylone przez WSA w Warszawie ze względu na wydanie ich na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, organy odmówiły wpisu, argumentując, że skarżący nie może wywodzić skutków z konkursu przeprowadzonego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu i powinien przystąpić do nowego konkursu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując, że konkurs z 2000 roku zachował swoją skuteczność.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] stycznia 2006r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005r. nr [...] Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] odmawiającą panu J. G. wpisu na listę aplikantów radcowskich. Jako podstawę prawną wskazała art. 33 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 2 i 3 w związku z art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 i art. 145 k.p.a. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 911/04 uchylił uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. odmawiającą wpisania J. G. na listę aplikantów radcowskich z uwagi na fakt, że uchwały organów obu instancji zapadły na podstawie przepisów wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, który to przepis został uznany na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 (Dz.U.04.34.303) za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji. Wskazał w uzasadnieniu, że uchwały organów samorządu radcowskiego nie mogły się ostać z uwagi na art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanego dalej p.s.a., który zobowiązywał Sąd do uchylenia uchwały w razie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpoznaniu wniosku strony - odmawiając wpisania na listę aplikantów radcowskich - organ I instancji ustalił w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] września 2005r., że J. G. przystąpił do postępowania konkursowego na aplikację radcowską w 2000 roku i wskazał, że w jego wyniku uzyskał ilość punktów nie kwalifikującą go do przyjęcia w poczet aplikantów. Podnosił, że Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego wcześniejsze uchwały nie zawarł wytycznych co do dalszego kierunku działania organów samorządu radcowskiego, zatem ponownej ocenie – przy uwzględnieniu aktualnego stanu sprawy – podlegała kwestia, czy wnioskodawca kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów. Ostatecznie Okręgowa Rada Radców Prawnych w [...] wywiodła, że wnioskodawca: - nie może wywodzić pozytywnego dla siebie skutku - w postaci wpisu na listę aplikantów radcowskich - z udziału w postępowaniu konkursowym przeprowadzonym na podstawie niekonstytucyjnego przepisu powołując się na art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowiący, że wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu; - dla uzyskania statusu aplikanta powinien przystąpić do konkursu przeprowadzonego zgodnie z wymogami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 – czyli ustalonymi w znowelizowanej ustawie o radcach prawnych. W odwołaniu złożonym do Krajowej Rady Radców Prawnych pan J. G. zarzucając naruszenie art. 33 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 – 5 ustawy o radcach prawnych, art. 2, 7, 31 ust. 3, 32 i 65 Konstytucji oraz art. 6, 7 , 8 i 12 k.p.a. wnosił o uchylenie uchwały Rady Okręgowej i zobowiązanie do wpisania go na listę aplikantów radcowskich po przeprowadzonym postępowaniu w 2000 r. Wskazywał, że cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, że postępowanie konkursowe przeprowadzone przez ROIRP w [...] było nieważne, skoro TK w uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku konkursy zachowują swoją skuteczność. Oznacza to, że fakt wydania wyroku nie wpływa na status osób, które zostały wpisane przez organy samorządu radcowskiego na listę aplikantów radcowskich w 2000 r. Wskazywał, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji prawnej osób wpisanych na listę aplikantów w 2000 r. i osób nie wpisanych, którym Sąd – na skutek wszczęcia procedury odwoławczej uchylił uchwały o odmowie wpisu. Przystąpienie do konkursu w 2005 r. lub w latach następnych jest, zdaniem odwołującego, nowym postępowaniem kwalifikacyjnym. Powołał się przy tym na pogląd wyrażony przez Rzecznika Praw Obywatelskich zawarty w piśmie z dnia 7 grudnia 2001 r. dołączonym do odwołania. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę nie odniosła się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do zarzutów odwołania. Powołała się na aktualny stan prawny wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zacytowała fragment uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 630/05, który nie uznał, że spełnienie warunku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych ma wymiar wyłącznie formalny, co miałoby oznaczać, że warunek ten został spełniony przez sam fakt przystąpienia do konkursu. Celem egzaminu konkursowego nie jest samo uczestnictwo w nim kandydata na aplikanta radcowskiego, lecz dokonanie sprawdzenia wiadomości, bowiem konkurs nie ma charakteru kursu lub wykładu, lecz jest egzaminem dającym uprawnienie do dalszego szkolenia się. W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając - w zasadzie - jak w odwołaniu naruszenie: ● art. 33 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 – 5 i art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, ● art. 6, 7 , 8, 11, 12 i dodatkowo 54 k.p.a.art. 2, 7, 31 ust. 3, 32 i 65 Konstytucji, ● oraz art. 6 Międzynarodowego Paktu Praw Społecznych i Kulturalnych - pan J. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały i uchwały I instancji Rady Okręgowej i orzeczenie o istnieniu uprawnienia w postaci wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wskazywał w uzasadnieniu skargi, że jego sprawa dotyczy wpisu na listę aplikantów radcowskich w postępowaniu konkursowym przeprowadzonym w 2000 r., natomiast z zaskarżonych uchwał wynika, że odmowa wpisu wynika z nieprzystąpienia ponownego do konkursu na aplikację radcowską na podstawie nowych konstytucyjnych przepisów. Podkreślał, jak i w odwołaniu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lutego 2004 r. nie oznacza, że postępowanie konkursowe przeprowadzone w 2000r. było nieważne. Powoływał się przy tym zarówno na uzasadnienie Trybunału Konstytucyjnego, który wywodził, że przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku konkursy na aplikację m.in. radcowską zachowują swoją skuteczność i osoby wpisane na listę aplikantów w 2000 r. nie tracą tego statusu, jak i na pogląd zawarty w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 911/04. Ponadto wskazywał, że z ustawy o radcach prawnych wynika, że postępowanie konkursowe w każdym roku stanowi odrębną sprawę administracyjną i każde kolejne postępowanie konkursowe kreuje nową sprawę administracyjną. Skarżący powoływał się także na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawach jego [...] A. G., w których zapadły wyroki z dnia 2 kwietnia 2001 r. o sygn. II SA 2692/99 i z dnia 12 marca 2002r. o sygn. II SAB/Ka 9/02, na cytowane w odwołaniu stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich wskazujące, że ponowne przystąpienie do konkursu na aplikację prowadziłoby w rezultacie do wyeliminowania postępowania odwoławczego oraz sądowej kontroli rozstrzygnięć organów samorządu radcowskiego. Jedynym skutkiem postępowania odwoławczego i skargowego byłoby uprawnienie do ponownego przystąpienia do konkursu do czego skarżący ma prawo bez prowadzenia spraw odwoławczych i sądowych. Z tego względu podstawą odmowy wpisu - w jego ocenie - nie może być zarówno nie przystąpienie ponowne do konkursu na aplikację w 2005 r. czy następnym, jak i uznanie, że skarżący nie uzyskał wyniku pozytywnego w konkursie przeprowadzonym w 2000 r., skoro ten konkurs ukończony został przez niego z wynikiem pozytywnym, ponieważ uzyskał oceny co najmniej dobre. Istota sprawy sprowadzała się nie do wyniku konkursu - pozytywnego dla skarżącego, ale do oceny, czy prawidłowo - spośród osób, które zdały egzamin z wynikiem pozytywnym – zastosowano kryterium i wpisano na listę aplikantów - jedynie te osoby, które zmieściły się w ustanowionym przez samorząd radcowski - niezgodnie z prawem – limicie 30 miejsc. Zarzucił, że stosując bez podstawy prawnej limit miejsc organ samorządu zastosował dodatkowe kryterium decydujące o uzyskaniu wpisu – nie przewidziane w ustawie, a powinien zbadać ustawowe przesłanki wpisu na listę aplikantów radcowskich, czym naruszył art. 33 ust. 1 i 2. Żądanie orzeczenia o istnieniu uprawnienia do wpisu oparte zostało na art. 23 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Izby Radców Prawnych wnosiła o jej oddalenie, powielając argumenty decyzji odwoławczej, nie zajęła stanowiska co do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej - a taką rolę pełni organ samorządu radców prawnych w sprawie rozpatrującej wniosek o wpis na listę aplikantów tej korporacji zawodowej - pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonej do sądu uchwały jako aktu administracyjnego – co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w tej sprawie administracyjnej. Z tego względu argumentom skargi nie można odmówić słuszności. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku o wpis na listę radców prawnych dotyczy egzaminu konkursowego, jakiemu skarżący poddał się w 2000 r., a które nie zostało zakończone z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednio zapadłych uchwał: Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2000r. przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. (sygn. akt VI SA/Wa 911/04). Badając legalność obecnie zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - tak jak i organy samorządu radcowskiego orzekające w tej sprawie – na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwaną dalej p.s.a. związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tej sprawie wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 9 marca 2005 r., które dotyczyły wyłącznie: - zdarzenia prawnego jakim było wejście w życie w dniu 4 marca 2004r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 (Dz.U.04.34.303), który uznał art. 60 pkt 8 b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia; - stwierdzenia faktu, że zaskarżone przez stronę uchwały organów obu instancji zapadły na podstawie przepisów wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt 8 b ustawy o radcach prawnych; - wskazania zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 b p.s.a. stanowiącego m.in., o uwzględnieniu skargi przez Sąd poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia (i także uchwały) w całości albo w części, przy stwierdzeniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że naruszenie prawa w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa nie jest ograniczone do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji, ale także w sytuacji, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w toku wydawania decyzji. (vide: wyrok 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006/2/39). Dotyczy to nie tylko niektórych podstaw wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.), ale i sytuacji – jak w sprawie niniejszej - kiedy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna (uchwała), stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 a k.p.a. i art. 272 p.s.a.) i z tej przyczyny uchylenia takiej decyzji – jak to zrobił wyrokiem z dnia 9 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jest jednak oczywiste, że w wyniku uwzględnienia skargi sprawa powinna być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, z uwzględnieniem powołanego wyżej stanowiska Sądu i w oparciu o zasady postępowania administracyjnego wyrażone w szczególności w art. 7 , 77 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Zachowanie tych zasad pozwoliłoby organowi na uzasadnienie rozstrzygnięcia czy wnioskodawca kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów, a jeśli nie - to na podstawie jakiego stanu faktycznego, ustalonego w oparciu o jakie dowody i podstawę prawną. Zaskarżonym uchwałom brak jest ustalonego stanu faktycznego, który stanowiłby podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślić bowiem należy, że egzamin konkursowy na aplikację radcowską jakiemu w 2000r. poddał się wnioskodawca, jego wyniki stanowią element stanu faktycznego, który zostały przez organy obu instancji de facto pominięty, brak jest także jego oceny prawnej. Organ I instancji początkowo wskazał wprawdzie enigmatycznie o uzyskaniu ilości punktów nie kwalifikujących wnioskodawcy do przyjęcia w poczet aplikantów, ale ostatecznie ograniczył stan faktyczny mający znaczenie dla rozpoznania sprawy – wyłącznie do "udziału" wnioskodawcy w postępowaniu konkursowym i co istotne - taki stan przyjął także organ II instancji – ograniczając się w rozpoznaniu zarzutów odwołania do cytatu uzasadnienia sprawy o innym stanie faktycznym, potwierdził dokonane ustalenia co do "udziału" wnioskodawcy i poprzez ten cytat poszedł w ocenie dalej przyjmując – wbrew materiałowi zawartemu w aktach administracyjnych - nie sprawdzenie wiadomości wnioskodawcy w wyniku egzaminu. W rezultacie obie instancje wskazując na "udział" w konkursie i na fakt orzeczonej przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu na podstawie którego został on przeprowadzony – nie wywiodły ostatecznie prawnych skutków tego orzeczenia dla ponownej oceny wniosku skarżącego z 2000 r. – do czego organ był obowiązany na mocy art. 153 p.s.a. Podkreślić należy, że wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednich uchwał wymagało od organu samorządu radcowskiego - dla oceny wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich - ponownego ustalenia stanu faktycznego i dopiero na jego podstawie dokonania oceny prawnej, przy czym związanie organu (jak i obecnie Sądu) wyrażoną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tej sprawie - nie wyłączyło obowiązku organu rozpatrzenia tego wniosku strony, w oparciu o podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organ samorządu radcowskiego zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w myśl art. 77 § 1 k.p.a. i obie te zasady dotyczą także organu odwoławczego na mocy art. 140 k.p.a. Wydana uchwała powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1), przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Braku oceny faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia nie może także zastąpić sugestia organu co do poddania się nowemu konkursowi zorganizowanemu na podstawie konstytucyjnych przepisów rozumiana przez stronę jako podstawa rozstrzygnięcia i stanowiąca zarzuty odwołania. Z kolei brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego zarzutu odwołania jak i pozostałych oznacza brak jego merytorycznego rozpoznania i de facto obrazę art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art.127 § 1 k.p.a. Zaznaczyć należy, że ani Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2005 r., ani w obecnym postępowaniu nie dokona za organ ustalenia stanu faktycznego, a w przypadku jego wadliwości nie może ocenić stanu prawnego stanowiącego podstawę tak rozstrzygniętego wniosku. Wszak sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 p.s.a. Skoro organ I instancji mimo prawidłowego założenia, iż ponownej ocenie – w aktualnym stanie sprawy – podlegała kwestia, czy wnioskodawca kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów, ostatecznie jednoznacznie nie wyjaśnił, dlaczego się nie kwalifikuje, a organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutów odwołania, a powołując jedynie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wszedł w życie 4 marca 2004 r. - nie wywiódł czy i jakie skutki międzyczasowe wywarł on na konkurs przeprowadzony w 2000r. i jego wynik uzyskany przez stronę – zaskarżona uchwała nie mogła się ostać z powodu naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania mającego istotny wpływ na przyjętą podstawę materialną rozstrzygnięcia. Także organ odwoławczy w jednozdaniowym uzasadnieniu odnoszącym się do stwierdzonej niekonstytucyjności przepisu art. 60 pkt 8 b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych z art. 87 ust. 1 Konstytucji nie poczynił w istocie żadnych wywodów co do prawnych konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na rozpoznanie wniosku skarżącego. Nie wiadomo, czy przyjął rozciągnięcie wstecz efektów tego orzeczenia, czy założył skutek ex nunc (termin mocy obowiązującej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego określa art. 190 Konstytucji). Natomiast powołany w dalszej części uzasadnienia wyrok WSA z dnia 6 września 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 630/05 - wydaje się - nie przystawać do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wydaje się, bowiem w cytowanej sprawie Sąd rozprawia o samym fakcie przystąpienia do konkursu, samym uczestnictwie w nim kandydata na aplikanta radcowskiego, bez dokonania sprawdzenia wiadomości. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej wynika natomiast, że wiadomości skarżącego zostały sprawdzone. Egzamin konkursowy, któremu poddał się skarżący w 2000r., a także jego wyniki stanowią element stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do załatwienia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich i podlegały ocenie przez organ jako dowód zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Brak jednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - mimo zarzutów odwołania - uniemożliwia Sądowi kontrolę przyjętej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia i wywiera istotny wpływ na wynik sprawy. I tak powołanie w uzasadnieniu przez organ I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia - art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowiącego, że wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu - nijak się ma do wywodów uzasadnienia. Wskazując bowiem, że przepis wymaga uzyskania w ramach konkursu pozytywnego wyniku, stwierdził lakonicznie, że skarżący go nie spełnił, ale nie dokonał analizy stanu faktycznego ani prawnego, bowiem nie wskazał na jakiej podstawie skarżący nie uzyskał pozytywnego wyniku (skoro uzyskał ocenę dobry plus). Kwestia, czy skarżący uzyskał negatywny czy pozytywny wynik egzaminu konkursowego i na jakiej podstawie faktyczno-prawnej przyjęto kryteria oceny ma istotne znaczenie, bowiem w dalszej części wywodów uzasadnienia organ I instancji pominął wyniki konkursu w którym skarżący uczestniczył stwierdzając, że wynik dla istoty sprawy nie ma obecnie znaczenia. Ostatecznie stwierdził, że skarżący nie może wywodzić pozytywnego rozpatrzenia wniosku z samego udziału w postępowaniu konkursowym uznanym za niekonstytucyjne. Z tego można jedynie domniemywać, wobec braku wskazania podstawy prawnej, że organ I instancji ostatecznie przyjął działanie wstecz mocy obowiązującej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Lakoniczność wywodów nie pozwala ocenić czy w ten sposób uznał za nieważny względem skarżącego przeprowadzony konkurs, czy też tylko jego wyniki. Jak wyżej wspomniano organ odwoławczy nie odniósł się do żadnego z zarzutów odwołania. Z tego względu nie można przyjąć, że odwołanie de facto zostało rozpatrzone tym bardziej, że w decyzji odwoławczej wskazane zostały – bez uzasadnienia prawnego - aktualne w dacie rozstrzygnięcia przepisy art. 33 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 2 i 3 w związku z art. 33 ust.5 ustawy o radcach prawnych. Istotne jest, że organ także nie uzasadnił dlaczego do oceny wyników egzaminu zdawanego w 2000 r. zastosował art. 33 zmieniony przez art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U.05.163.1361) z dniem 10 września 2005 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wniosek skarżącego o orzeczenie istnienia uprawnienia nie mógł być uwzględniony bowiem zgodnie z art. 146 § 2 p.s.a. w tym zakresie Sąd może orzekać wyłącznie w sprawach o których mowa w § 1, czyli uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło