VI SA/Wa 849/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-11
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest rozszerzenie podstaw faktycznych i prawnych sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy po upływie sześciomiesięcznego terminu od publikacji informacji o udzieleniu prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sześciomiesięczny termin na wniesienie sprzeciwu od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Rozszerzenie podstaw faktycznych i prawnych sprzeciwu po upływie tego terminu jest niedopuszczalne. Sąd pierwszej instancji, uchylając decyzję Urzędu Patentowego z powodu nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych po terminie, naruszył przepisy postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez I. Sp. j. wobec decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP) o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "APTEKA NA ZDROWIE Z sercem i troską blisko Ciebie". Skarżąca zarzuciła m.in. zgłoszenie znaku w złej wierze i naruszenie przepisów prawa własności przemysłowej. UP oddalił sprzeciw. WSA w Warszawie uchylił decyzję UP, uznając, że organ nieprawidłowo odmówił rozpoznania zarzutów zgłoszonych po terminie. NSA uchylił wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niedopuszczalność rozszerzania podstaw sprzeciwu po upływie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz B. Spółka z o.o. w W. (dalej: uprawniona, uczestniczka postępowania) prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny "APTEKA NA ZDROWIE Z sercem i troską blisko Ciebie" o numerze [...]. Decyzja ta została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
Znak ten został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług: środki do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania, mydła, mydła lecznicze; środki perfumeryjne, perfumy; olejki eteryczne, olejki kosmetyczne; kosmetyki; płyny do pielęgnacji włosów, środki do czyszczenia zębów; woda toaletowa z klasy 3 klasyfikacji nicejskiej; produkty farmaceutyczne, leki, materiały dentystyczne, środki sanitarne do celów medycznych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, zioła lecznicze lub o działaniu leczniczym, materiały i higieniczne opatrunkowe z klasy 5 klasyfikacji nicejskiej; papier, tektura i wyroby z tych materiałów; materiały introligatorskie, fotograficzne, piśmienne, materiały szkoleniowe, materiały instruktażowe, materiały z tworzyw sztucznych do pakownia z klasy 16 klasyfikacji nicejskiej; usługi w zakresie prowadzenia apteki, usługi w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, usługi w zakresie reklamy z klasy 35 klasyfikacji nicejskiej; usługi medyczne i weterynaryjne, porady aptekarskie, kliniki medyczne, usługi pomocy medycznej, salony piękności, sanatoria z klasy 44 klasyfikacji nicejskiej.
W dniu [...] marca 2010 r. I. Sp. j. z siedzibą w S., (dalej: wnosząca sprzeciw, wnioskodawczyni, skarżąca) wniosła sprzeciw w trybie art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: p.w.p.) wobec powołanej wyżej decyzji. Zdaniem wnioskodawczyni decyzja udzielająca prawa ochronnego na omawiany znak towarowy naruszała przepisy: art. 129 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p.
Według wnoszącej sprzeciw sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze, z wykorzystaniem elementów lub nawiązania do powszechnie znanych na rynku farmaceutycznym znaków towarowych charakterystycznych dla sieci aptecznych tj. "APTEKA Z SERCEM" ([...] i [...]), "Apteki dbam o zdrowie" ([...],[...],[...] itd.) i "Apteka blisko Ciebie" ([...] i [...]). Podniosła, że sporny znak towarowy zawiera elementy wszystkich ww. znaków towarowych. Wykaz towarów i usług chronionych ww. znakami towarowymi jest bardzo zbliżony, prawie pokrywający się z towarami objętymi spornym znakiem.
W odpowiedzi na sprzeciw z dnia [...] października 2010 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] listopada 2010 r. uprawniona wniosła o oddalenie sprzeciwu. Zauważyła, że większość znaków przeciwstawionych nie została zarejestrowana na rzecz wnioskodawczyni. Ponadto wskazała, że spośród przeciwstawionych znaków: jeden ([...]) nie uzyskał ochrony, dwa korzystają z późniejszego pierwszeństwa ([...],[...]), trzy znaki nie są objęte prawami przysługującymi wnoszącej sprzeciw ([...],[...],[...]), a jeden – APTEKA BLISKO CIEBIE ([...]) nie koliduje ze spornym znakiem. Zarzuciła, że wnioskodawczyni przytoczyła wiele podstaw unieważnienia prawa ochronnego, ale żadnej nie uzasadniła. Zdaniem uprawnionej żaden z powołanych przepisów nie mógł stanowić podstawy unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. zgłaszająca sprzeciw podniosła dodatkowo, że omawiany znak towarowy narusza prawo ochronne do wcześniej zgłoszonego znaku towarowego "Apteka bliska sercu" [...]. Zauważyła też, że sporny znak towarowy narusza prawa osobiste i majątkowe podmiotów uprawnionych do znaków towarowych zgłoszonych w sprzeciwie, gdyż apteki o takich nazwach prowadzone są na obszarze całego kraju, jak również narusza dobre obyczaje, został zgłoszony w złej wierze, podczas gdy znak APTEKA BLISKO CIEBIE jest znakiem renomowanym i powszechnie znanym. W ocenie wnioskodawczyni w przypadku znaku APTEKA BLISKO CIEBIE zachodziło także ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców na płaszczyźnie słownej.
W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2011 r., wnioskodawczyni zarzuciła, że sporny znak towarowy narusza także art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Po przeprowadzeniu rozprawy, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (w skrócie: UP, Urząd Patentowy) powołaną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] oddalił sprzeciw. Nie dopatrzył się zasadności zarzutów wnioskodawczyni co do naruszenia przez sporną rejestrację przepisów wskazanych w sprzeciwie.
Mając na uwadze, że sporny znak jest znakiem słowno – graficznym, słowa, z których się składa i jego stylistykę, UP doszedł do wniosku, że sporne oznaczenie spełnia wymagania jako znak towarowy w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Co do zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. organ stanął na stanowisku, że przepis ten nie chroni dodatkowo znaków towarowych, na które zostały udzielone prawa ochronne, gdyż następuje to na podstawie innych przepisów p.w.p. Ponadto do praw osobistych i majątkowych, chronionych na podstawie ostatnio powołanego przepisu, nie należą domeny internetowe.
Co do zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p., UP wyjaśnił, że przepis ten może zostać naruszony poprzez formę przedstawieniową znaku, a nie poprzez ewentualny rezultat jego używania. Sporny znak towarowy zaś nie zawierał żadnych treści ani formy przedstawieniowej, które można byłoby uznać za sprzeczne z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. organ uważał, że zgłaszająca sprzeciw nie wykazała, aby sporny znak zawierał określenia przekazujące informacje odnoszące się do cech towarów i usług oznaczonych tym znakiem. Celem tego uregulowania bowiem jest ochrona odbiorcy przed wprowadzeniem w błąd ze względu na immanentne cechy danego oznaczenia.
Nie podzielając stanowiska wnioskodawczyni co do naruszenia przez sporny znak art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., UP stwierdził, że zarzut złej wiary w dokonaniu zgłoszenia znaku towarowego w oparciu o podobieństwo lub identyczność z innym znakiem jest uzasadniony jedynie w sytuacji, gdy właściciel tego znaku zapewnił mu pewną pozycje na rynku ponadlokalnym, a czego składająca sprzeciw nie wykazała, gdyż przedstawiła materiały dotyczące rozpoznawalności znaku APTEKA BLISKO CIEBIE na terenie województwa [...]. Ponadto należało wykazać nieuczciwy zamiar wobec skarżącej.
Organ nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w. Organ dopatrzył się identyczności bądź podobieństwa towarów i usług, dla oznaczania których przeznaczono sporny znak oraz przeciwstawione mu w sprzeciwie oznaczenia. Analizując sporne oznaczenie oraz przeciwstawione mu znaki, UP nie dopatrzył się podobieństwa między nimi, a w konsekwencji uznał, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia potencjalnego odbiorcy (ogółu polskich konsumentów, w tym także specjalistów: lekarzy, farmaceutów, pielęgniarek, jak i zwykłych odbiorców) w błąd co do pochodzenia towarów i usług oznaczanych tymi znakami.
Rozpatrując zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., organ przyjął, że skoro między badanymi znakami zachodzi brak podobieństwa, to zbędnym jest badanie czy spełnione zostały pozostałe określone przez cytowany przepis. Jednocześnie UP podniósł, że składająca sprzeciw nie wykazała, aby przeciwstawione znaki posiadały renomę na polskim rynku. Udowodniła tylko, że znak APTEKA BLISKO CIEBIE cieszy się dużą rozpoznawalnością, ale tylko na terenie województwa [...], a nie w całej Polsce lub w znacznej jej części.
Co do zarzutów wnioskodawczyni, zgłoszonych w późniejszych pismach, UP zauważył, że wskazany znak towarowy "Apteka bliska sercu" [...] nie może być w sprawie brany pod uwagę z uwagi na jego przeciwstawienie spornemu znakowi uczynione dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2011 r., a więc po upływie terminu 6 miesięcy, przewidzianego przez art. 246 ust. 1 p.w.p. Z tych samych powodów podniesione przez wnioskodawczynię w piśmie z dnia [...] września 2011 r. zarzuty naruszenia przez sporną rejestrację przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie mogły być rozpatrywane.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia i zarzucając naruszenie:
1) art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie z całkowitym pominięciem warstwy słownej (fonetycznej) spornego znaku,
2) art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż sprzeczność z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami dotyczyć może jedynie samego oznaczenia znaku, a nie całokształtu okoliczności dotyczących zgłoszenia i motywów działania zgłaszającego,
3) art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wprowadzenie odbiorców w błąd odnosi się jedynie do cech użytkowych towaru (usługi), a nie innych kwestii, m.in. co do źródła pochodzenia towaru (usługi), czy też podmiotu uprawnionego z innego znaku,
4) art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu pozaustawowej przesłanki powszechnej znajomości i renomy na rynku ponadlokalnym,
5) art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie z uwagi na błędną interpretację skutkującą brakiem ustalenia przesłanek podobieństwa i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd,
6) art. 246 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż doprecyzowanie okoliczności zgłoszonej w samym sprzeciwie wniesionym w terminie (zarzutu z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podobieństwa do znaku z udzieloną wcześniej ochroną poprzez wskazanie konkretnego znaku), jest nową okolicznością zgłoszoną po terminie, a w związku z tym nie podlega w ogóle rozpoznaniu,
7) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w wyniku nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, co do renomy i powszechnej znajomości przeciwstawionych znaków towarowych, w tym znaku APTEKA BLISKO CIEBIE.
Organ w odpowiedzi na skargę, a uczestnik postępowania – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. - wnosili o oddalenie skargi.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r., odnosząc się do stanowiska UP z odpowiedzi na skargę, nie podzieliła go.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu odmowa rozpoznania przez organ zarzutów podniesionych przez skarżącą we wspomnianych pismach z dnia [...] marca 2011 r. i z dnia [...] września 2011 r. uzasadniała zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd wskazał, że z chwilą podniesienia zarzutu przez podmiot uprawniony, iż sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zdaniem Sądu oznaczało to, że wnoszący sprzeciw został zwolniony od spełnienia wymogów formalnych, jakie przewidziane zostały dla wniosku w postępowaniu spornym. Wobec braku precyzyjności pojęcia "okoliczności uzasadniających żądanie", w rozumieniu przepisu art. 246 ust. 2 p.w.p., Sąd uznał, że nie było przeszkód ustawowych, aby w trakcie postępowania spornego powoływać nowe okoliczności, a także dowody na ich poparcie, mogące skutkować także na jeszcze inną podstawę prawną żądania. Sąd uznał za dopuszczalne zmienianie (modyfikowanie) wniosku wszczynającego postępowanie sporne, po wszczęciu tego postępowania. Sąd przyjął również, że ze względu na istotę postępowania spornego, zakładającego podwyższoną aktywność stron w tym postępowaniu, w porównaniu ze zwykłym postępowaniem administracyjnym, takie działanie wnioskodawcy należy uznać za całkowicie zrozumiałe i dopuszczalne. W konsekwencji każde ochronne prawo wskazane w sprzeciwie, jak i jego uzupełnienie, stanowiło, zdaniem Sądu, odrębną okoliczność do zbadania dla UP w odniesieniu do wskazanej podstawy prawnej. Sąd uznał przy tym rozszerzenie argumentacji sprzeciwu o nową podstawę prawną, po upływie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, za dopuszczalne i zasługujące na rozpatrzenie przez ten organ.
Uprawniona z prawa ochronnego wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie musiała w ustawowym terminie 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu wskazywać na okoliczności uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że było dopuszczalne wskazanie przez skarżącą wcześniejszego prawa na uzasadnienie sprzeciwu, po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca mogła powoływać się na wcześniejsze prawo podmiotowe, pomimo że nie legitymowała się tym prawem podmiotowym i nie była upoważniona do podejmowania działań prawnych na podstawie tego prawa;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez zaniechanie zbadania, czy wskazywane przez WSA uchybienie Urzędu Patentowego, polegające na odmowie uwzględnienia znaku "apteka bliska sercu" ([...]), powołanego przez skarżącą po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu, mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że Urząd Patentowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że stanowisko Sądu pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zaciera różnicę pomiędzy instytucją sprzeciwu a instytucją unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Jednocześnie wskazano, że Sąd ten, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu braku uwzględnienia przez Urząd Patentowy zgłoszonego w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. przeciwstawionego znaku "Apteka bliska sercu" ([...]), nie wziął pod uwagę, że prawo do tego znaku nie przysługiwało skarżącej, lecz Organizacji P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Ponadto zauważono, że zastosowana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 246 p.w.p. pozostaje w kolizji z regulacjami obowiązującymi na gruncie rozporządzenia Rady (WE) z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.2009.78.1).
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1983/13, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Sąd kasacyjny uznał za uzasadniony zarzut zatarcia różnic między instytucją sprzeciwu a instytucją unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Doprowadziło to do dopuszczenia możliwości rozszerzenia przez wnioskodawcę podstaw faktycznych i prawnych sprzeciwu po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, podczas gdy taka możliwość jest niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą z chwilą podniesienia przez podmiot uprawniony zarzutu bezzasadności sprzeciwu sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym, a tym samym nie ma przeszkód do rozszerzania przez wnoszącego sprzeciw podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, gdyż przepisy art. 2551 – 25511 p.w.p. nie mają, zgodnie z art. 2551 w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. w pełnym zakresie zastosowania do postępowania toczącego się w następstwie wniesionego sprzeciwu. Przepis art. 2551 p.w.p. odróżnia instytucję unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy od instytucji sprzeciwu, która opiera się na odrębnych zasadach, gdzie na plan pierwszy sprowadza się wymóg jego wniesienia i ostatecznego sprecyzowania pod względem faktycznym i prawnym w terminie 6 miesięcy, bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r., termin 6 miesięcy jest terminem prawa materialnego i z tego względu jest nieprzywracalny. Oznacza to, zdaniem Sądu, zakreślenie granic czasowych do ostatecznego sprecyzowania sprzeciwu pod względem faktycznym i prawnym, bez możliwości ich rozszerzenia po upływie tego terminu.
Zgodnie z uzasadnieniem wyroku uwzględniającego złożoną skargę kasacyjną, przepis art. 246 p.w.p. nadaje sprzeciwowi charakter skargi actio popularis, nie nakładając na wnioskodawcę szczególnych wymogów formalnych, jakim winien odpowiadać ten środek procesowy. Minimalnym wymogiem formalnym sprzeciwu jest, zdaniem NSA, wskazanie w sprzeciwie przepisu prawa, który został naruszony przez UP w decyzji przyznającej uprawnionemu określone prawo. Nie można jednak zakładać, że ten środek zaskarżenia jest zwolniony od wymogu wskazania podstaw prawnych, na jakich jest oparty. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że postępowanie sprzeciwowe w dużej mierze zatraciłoby charakter postępowania kontradyktoryjnego, jako toczącego się pomiędzy dwoma podmiotami przed UP, występującym w swym założeniu w roli bezstronnego organu. Dopuszczenie braku wskazania w sprzeciwie przepisu prawa stanowiącego materialnoprawną podstawę następczej decyzji UP oznacza, że organ ten musiałby znaleźć taką podstawę, co sprowadzałoby go do roli pomocnika strony wnoszącej sprzeciw i kolidowało z charakterem bezstronnego organu. Sąd kasacyjny zauważył także, że na powinność wskazania w sprzeciwie podstawy materialnoprawnej wskazuje ustawodawstwo unijne, a w szczególności art. 40 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, zgodnie z którym każda osoba fizyczna lub prawna oraz każda grupa lub organ reprezentujący wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców lub konsumentów może, po opublikowaniu zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, złożyć do Urzędu uwagi na piśmie, wyjaśniając w szczególności, na mocy których podstaw znak towarowy nie może być zarejestrowany z urzędu. Podmioty te, jak wskazał Sąd, nie są stronami w postępowaniu przed Urzędem.
Za dopuszczalnością rozszerzenia przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie sześciomiesięcznego terminu, w ocenie NSA nie przesądzał również art. 2556 ust. 2 pkt 3 p.w.p., gdyż przepis ten odnosi się do środka procesowego wnioskodawcy, jakim jest wniosek o wszczęcie postępowania, nie zaś sprzeciw. Sąd wskazał, że przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania wszczętego w następstwie sprzeciwu, jednakże z wyłączeniem możliwości zmiany lub rozszerzenia sprzeciwu po upływie wspomnianego sześciomiesięcznego terminu, gdyż dopuszczenie takiej możliwości byłoby nie do pogodzenia z przepisem art. 246 ust. 1 p.w.p.
Jednocześnie Sąd wskazał, że nie ma ograniczeń czasowych w sytuacji skorzystania przez wnioskodawcę z konkurencyjnego środka procesowego ukierunkowanego na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, jakim jest wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Zdaniem NSA stanowisko Sądu pierwszej instancji, dopuszczające możliwość zmiany podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, nie jest zgodne z ustawodawstwem unijnym, na którym wzorowana jest ustawa Prawo własności przemysłowej, w tym zasadą 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonujące rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.1995.303.1), obowiązującego w dacie wejścia w życie ustawy Prawo własności przemysłowej. W świetle tych przepisów sprzeciw musi być ostatecznie sprecyzowany, w zgodności z obowiązującymi przepisami, do czasu upływu obowiązującego terminu na jego wniesienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, że w sprzeciwie od decyzji UP udzielającej prawo ochronne na znak towarowy wnioskodawca nie może skutecznie przeciwstawić cudzego znaku towarowego, gdyż prowadziłoby to do nieuprawnionego zalegalizowania postępowania administracyjnego toczącego się bez udziału podmiotu uprawnionego do takiego znaku, któremu z tej racji przysługiwałby przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd uznał stanowisko to za zgodne z ustawodawstwem unijnym na gruncie rozporządzenia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, a w szczególności jego art. 8 ust. 1. Sąd zauważył także, że stosownie do przepisu art. 40 ust. 1 rozporządzenia zarzuty objęte sprzeciwem zasadniczo odnoszą się do bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji, co oznacza, iż sprzeciwu nie można opierać na względnych podstawach odmowy rejestracji znaku towarowego. Przyjmując prowspólnotową wykładnię ustawy Prawo własności przemysłowej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprzeciwie, o którym mowa w art. 246 p.w.p., powinny być zasadniczo wskazane bezwzględne podstawy odmowy rejestracji znaku towarowego, które w pierwszej kolejności są wymienione w art. 129 p.w.p. i niedozwolone jest powoływanie znaku towarowego nienależącego do podmiotu wnoszącego sprzeciw.
W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. uprawniona podtrzymała wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że wnioski dowodowe wnioskodawczyni zawarte w skardze nie mogły być uwzględnione, gdyż nie spełniały wymogów z art. 106 § 3 p.p.s.a., który mówi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim wnioskowane dowody mogły być przeprowadzone na etapie postępowania spornego przed UP. Ponadto chodziło o wykazanie, że skarżąca prowadzi aptekę internetową i działalność ta ma charakter ponadlokalny. Dowody wnioskowane nie potwierdziłyby tej okoliczności, gdyż nie było w nich mowy o rozmiarze działalności, a tylko o samym fakcie prowadzenia apteki w formie internetowej, a przy tym nazwa używana na Allegro odbiegała od spornego oznaczenia.
Przechodząc do rozpoznania sprawy, wymaga podkreślenia, że z mocy art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 518).
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na uwadze ogólną zasadę wynikającą z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, zawężoną w niniejszej sprawie do granic zakreślonych przez art. 190 p.p.s.a., zdaniem Sądu, skarga I. Sp. jawna z siedzibą w S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak już wskazano, dla wytyczenia granic rozpoznania sprawy istotne znaczenie miała ocena prawna NSA przedstawiona w wyroku II GSK1983/13.
Sąd kasacyjny nie dopuścił możliwości rozszerzenia przez wnioskodawczynię podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa ochronnego.
Przekładając to na grunt niniejszej sprawy, prawidłowe było stanowisko UP, że nie rozpatrywał zarzutów naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgłoszonych w piśmie z dnia [...] września 2011 r. jako przedstawionych właśnie po upływie omawianego sześciomiesięcznego terminu.
Podobnie, w świetle oceny NSA, należało ocenić twierdzenie organu, że znak towarowy "Apteka Bliska Sercu" nie może stanowić przeciwstawienia dla spornego znaku towarowego, jako że został powołany dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2011r. czyli również upływie omawianego sześciomiesięcznego terminu.
Następną kwestią, co do której NSA przedstawił ocenę prawną, było zagadnienie, czy zgłaszająca sprzeciw mogła skutecznie przeciwstawiać cudze znaki towarowe. Sąd kasacyjny nie dopuścił takiej możliwości. Oznaczało to, że wnioskodawczyni mogła jedynie przeciwstawiać znaki towarowe, co do których jest podmiotem uprawnionym.
W niniejszej sprawie oznaczało to, że skarżąca nie mogła przeciwstawić znaków: "APTEKA Z SERCEM" – udzielonego na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., słownego "dbam o zdrowie" – udzielonego na rzecz D. S.A. z siedzibą w W., słowno – graficznego " "APTEKI dbam o zdrowie" udzielonego na rzecz P. S.A. z siedzibą w L., "Apteka Bliska Sercu" – udzielonego na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. (niezależnie od tego, że ten ostatni został przeciwstawiony po upływie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak).
Co znaków należących do innych podmiotów, ale przeciwstawionych w omawianym sześciomiesięcznym terminie, UP przyjął, że mogą być uwzględniane przy rozpatrywaniu sprawy. Stanowisko to, w świetle argumentacji NSA okazało się nieprawidłowe.
W odniesieniu do powyższych argumentów, konsekwentne stanowisko, jakie wyraził NSA, zajmowała uprawniona.
Następną kwestią mającą wpływ na granice rozpoznania sprawy przez UP, a następnie oceny przez Sąd było, że w postępowaniu o unieważnienie warunki ustawowe wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów materialnych obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego i na dzień zgłoszenia (art. 246 ust. 1 i 2 w z w. art. 164 i art. 315 ust. 3 p.w.p.). W przypadku spornego znaku został zgłoszony do ochrony w dniu [...] grudnia 2006 r.
Wobec tego, prawidłowo przy ocenie podnoszonych przesłanek unieważnienia spornego znaku nie zostały przez organ uwzględnione przeciwstawione znaki: "APTEKI dbam o zdrowie" nr [...] (chroniony z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 2007 r., niezależnie od tego, że udzielono go dla innego podmiotu, aniżeli skarżąca) i słowno – graficzny "APTEKA blisko Ciebie" nr [...] (chroniony z pierwszeństwem od dnia [....] lutego 2007 r.) oraz "Apteka Blisko Ciebie" [...], gdyż nie zostało na niego udzielone prawo ochronne.
Nie można natomiast, zdaniem Sądu, podzielić stanowiska uprawnionej, że należało pominąć wszystkie dowody zgłoszone przez skarżącą po dniu [...] czerwca 2010 r. (w dacie tej upływał wspomniany sześciomiesięczny termin do wniesienia sprzeciwu) ale na potwierdzenie okoliczności zgłoszonych przed upływem tych samych 6 miesięcy. W ocenie składu orzekającego stanowisko to nie znajduje oparcia w wyroku II GSK 1983/13. Sąd kasacyjny stwierdził jedynie, że nie jest możliwe rozszerzenie przez wnioskodawcę podstawy faktycznej po upływie wspomnianych 6 miesięcy. Sąd kasacyjny zauważył także, że sprzeciw ma zostać ostatecznie sprecyzowany do czasu upływu obowiązującego terminu na jego wniesienie.
Stanowisko uprawnionej nie znajduje oparcia w art. 25512 p.w.p. w zw. z art. 2553 ust. 5 p.w.p. Przepis art. 25512 p.w.p. stanowi, że przepisy art. 2551-25511 stosuje się odpowiednio do spraw, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. (UP rozstrzyga w trybie postępowania spornego sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny), z wyłączeniem przepisów dotyczących wniosku o wszczęcie postępowania spornego. Natomiast art. 2553 ust. 5 p.w.p. mówi, że w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później.
Gdyby przyjąć za uprawnioną, że termin sześciomiesięczny jest terminem nieprzekraczalnym także co do powoływania nowych dowodów, to nieracjonalny byłby cytowany zapis o możliwości i potrzebie dyscyplinowania stron przez organ, m.in. w zakresie podania dodatkowych dowodów.
W tej sytuacji, spośród wnioskowanych przez skarżącą do porównania ze spornym znakiem oznaczeń, znakowi temu można było przeciwstawić tylko jeden znak towarowy: słowny "APTEKA BLISKO CIEBIE" nr [...], chroniony z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2004 r.
Zaś z zarzutów przedstawionych w skardze, według zaleceń NSA, nie były uzasadnione: zarzut naruszenia art. 246 ust. 1 p.w.p. oraz naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. co do znaków, które należało wyeliminować z porównania: "APTEKA Z SERCEM", słowny "dbam o zdrowie", słowno – graficznego " "APTEKI dbam o zdrowie", "Apteka Bliska Sercu", słowno – graficzny "APTEKA blisko Ciebie" nr [...] oraz "Apteka Blisko Ciebie" [...].
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, także brak było podstaw do ich uwzględnienia. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego czy postępowania w stopniu, który powodowałby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ w wyczerpujący i kompleksowy sposób, zgodnie z regułami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. (Do postępowania spornego przed UP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.) ocenił przedstawiony przez strony materiał dowodowy, co znalazło odbicie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 2558 ust. 1 p.w.p., wymagającym, aby decyzja zawierała także: powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (pkt 6) i uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 8), a które z kolei wobec braku wyraźnego uregulowania w p.w.p. powinno odpowiadać standardom z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Co do zarzutu naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p., iż nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym, sama skarżąca jest niekonsekwentna, skoro oprócz tego zarzutu zgłasza następnie szereg innych argumentów, które mogą wyłącznie odnosić się do oznaczenia stanowiącego znak towarowy. Definicję znaku towarowego zawiera art. 120 p.w.p., który w ust. 1 stanowi, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy, z mocy art. 120 ust. 2 p.w.p. Organ dokonując analizy definicji znaku towarowego, przedstawił argumentację, dlaczego sporne oznaczenie stanowi znak, na który może być udzielona ochrona, i to znak słowno – graficzny "APTEKA NA ZDROWIE Z sercem i troską blisko Ciebie". Skarżąca tej argumentacji nie podważyła, skupiając się na fakcie, że znaki przeciwstawione są identyczne i nie dają się odróżnić w obrocie, jako pochodzące od różnych podmiotów. Tym samym wnioskodawczyni jednak przyznała, że sporne oznaczenie może być znakiem towarowym.
Sąd nie znalazł także podstaw do uznania zasadności naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 p.w.p. Przepis art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. stanowi, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. Natomiast w art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. mówi się, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które ze swojej istoty mogą wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub, z uwzględnieniem ust. 3 (W odniesieniu do wyrobów alkoholowych, każdy znak towarowy zawierający elementy geograficzne niezgodne z pochodzeniem wyrobu uważa się za znak wprowadzający odbiorców w błąd.), pochodzenia geograficznego towaru. Prawidłowo organ przyjął, że przeszkody rejestracji określone w art. 131 ust. 1 p.w.p. powodują wyłączenie od rejestracji oznaczeń ze względu na zawarte w nich elementy treściowe powodujące skutki, nieakceptowane przez prawo (wynika to ze sformułowania ust. 1: "nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia"). Zatem w przypadku przeszkody określonej w art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. nie podlegają ocenie ani działania zgłaszającego, ani ich charakter, jak odmiennie żądała skarżąca (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 214/09, Lex nr 582823).
Natomiast w przypadku przeszkody z art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. dokonuje się oceny samej formy przedstawieniowej oznaczenia, a nie konsekwencji jej stosowania w obrocie. Celem tego przepisu jest ochrona odbiorcy ewentualnych towarów lub usług przed wprowadzeniem w błąd ze względu na charakterystyczne cechy danego oznaczenia (ze swej istoty), a nie ochrona innych podmiotów posługujących się znakami towarowymi.
W odniesieniu do tych zarzutów Sąd również podzielił argumentację UP i uprawnionej.
Podobnie, Sąd nie znalazł podstaw do akceptacji argumentów skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., mówiącego, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony. Stanowisko UP, niezależnie od powołanej przez organ argumentacji judykatury i doktryny, znajduje oparcie i wśród innych przedstawicieli doktryny, albowiem U. Promińska w: Znaczenie prawne wcześniejszego używania znaku towarowego w świetle regulacji prawa znaków towarowych, Przegląd Prawa Handlowego 2007. z. 12, s. 6-11 stwierdza, że "Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze ma miejsce wówczas, gdy następuje pomimo wiedzy lub niewiedzy, będącej następstwem braku staranności, o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone, i z zamiarem szkodzenia tym interesom. Dla oceny złej wiary zgłaszającego istotne znaczenie ma właśnie zamiar niegodziwy, naganny z punktu widzenia zasad uczciwości. W myśl art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. charakter wcześniejszego używania powinien być brany pod uwagę. Trudno mówić o niegodziwym zamiarze zgłaszającego znak towarowy taki sam jak używany przez innego przedsiębiorcę, jeśli znak ten był używany tylko lokalnie bądź nie uzyskał pewnej pozycji na rynku. Wydaje się, że sam fakt wiedzy zgłaszającego o używaniu takiego znaku przez innego przedsiębiorcę nie wystarcza dla przyjęcia jego złej wiary.". Zatem, jak słusznie zauważył organ, należy wykazać, że wcześniejszemu znakowi została zapewniona pozycja na rynku ponadlokalnym, czego skarżąca nie wykazała. Ponadto sporny znak "APTEKA NA ZDROWIE Z sercem i troską blisko Ciebie" nie był podobny do znaku "APTEKA BLISKO CIEBIE", co organ szczegółowo przedstawił oceniając zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Skarżąca przedstawiła jedynie polemikę ze stanowiskiem organu i wspierającą UP argumentacją uprawnionej.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przez sporny znak art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., dokonanej przez UP, Sąd nie dopatrzył się w niej błędów, które skutkowałyby uchyleniem kwestionowanej decyzji. W myśl powołanego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Zdaniem Sąd, UP przeanalizował wszystkie przesłanki niezbędne dla unieważnienia rejestracji spornego znaku: identyczność lub podobieństwo towarów, do oznaczania których znaki są przeznaczone, identyczność lub podobieństwo znaków towarowych, ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.
Nie budziła wątpliwości konkluzja organu co do identyczności bądź podobieństwa towarów, dla których przeznaczono przeciwstawione znaki.
Następnie została przeprowadzona przez UP ocena przeciwstawionych oznaczeń. W ocenie Sądu dokonano jej prawidłowo, gdyż w odniesieniu do całości oznaczeń, z uwzględnieniem proporcji w sile odróżniającej poszczególnych elementów, ich oryginalności i sposobu postrzegania, miejsca w znaku i kontekstu, w jakim użyto poszczególnych elementów, a także na wszystkich trzech płaszczyznach; wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Należy podkreślić brak konsekwencji skarżącej, we wskazywaniu wyrażenia z oznaczenia, które posiadałoby charakter dominujący, gdyż według skargi był to element: "APTEKA", a według pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. fraza: "ZDROWIE". Skarżąca nie przedstawiła argumentów, które podważałyby stanowisko UP w zakresie oceny podobieństwa oznaczeń. Organ wyczerpująco uzasadnił, dlaczego mimo zawarcia w spornym znaku wszystkich elementów słownych przeciwstawionego wcześniejszego znaku "APTEKA BLISKO CIEBIE", nie dopatrzył się podobieństwa między tymi oznaczeniami, które powodowałoby niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd. Organ także prawidłowo ustalił krąg potencjalnych odbiorców, co uczynił w oparciu o dane wynikające z rejestracji znaku, a nie na podstawie danych dotyczących rzeczywistych klientów apteki oznaczonej znakiem należącym do wnioskodawczyni.
Organ przy tym uwzględnił charakter działalności, dla oznaczania której zgłoszono przeciwstawione znaki – działalności aptekarskiej, co skutkowało, że wyraz: "apteka" sugerował miejsce wykonywania działalności, co jest istotne w świetle art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271z późn. zm.), według którego nazwa apteka zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca świadczenia usług farmaceutycznych, a wyrażenie: "zdrowie" ma charakter opisowy, związany z charakterem działalności aptekarskiej.
W zakresie zarzutu naruszenia przez ocenę UP art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. należy zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła właściwie poza zarzutem argumentacji na poparcie zasadności swego stanowiska. Z kolei organ w decyzji nie przeprowadził wyczerpującej oceny niektórych przesłanek ujętych w tym przepisie mówiącym, iż nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do znaku powszechnie znanego. Organ w zasadzie skupił się na stwierdzeniu, że przeciwstawione znaki nie są podobne i dlatego zbędnym było badanie czy zostały spełnione pozostałe przesłanki konieczne do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Stanowisko to było przedwczesne i nieuzasadnione, i w zasadzie powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jednakże organ równocześnie zauważył i prawidłowo, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby przeciwstawiony znak "APTEKA BLISKO CIEBIE" był renomowany bądź powszechnie znany na polskim rynku. Okoliczność, że wnioskodawczyni dwukrotnie: w 2008 r. i w 2010 r. otrzymała w ogólnopolskim rankingu godła "Jakość Obsługi" nie potwierdzała renomy czy powszechnej znajomości wcześniejszego znaku. Oba wyróżnienia zostały przyznane w 2008 r. i w 2010 r., podczas gdy bada się warunki unieważnienia na dzień zgłoszenia spornego znaku – [...] grudnia 2006 r. Z kolei przeciwstawiony znak został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2004 r. czyli na dwa lata wcześniej przed spornym znakiem. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby do grudnia 2006 r. przeciwstawiony znak nabrał cech znaku renomowanego.
Jako podstawową przesłankę uznania znaku towarowego za renomowany przyjmuje się znajomość tego znaku przez znaczącą część klientów w kraju, w którym wystąpiono o jego ochronę. Przy ustalaniu renomy znaku przeciwstawionego należy także uwzględnić takie czynniki, jak:
- udział w rynku (zarówno pod względem ilości, jak i wartości zbywanych towarów), zasięg i długotrwałość reklamy produktu sygnowanego danym oznaczeniem,
- terytorialny i czasowy zasięg używania znaku,
- licencje udzielone na używanie znaku, jakość oznaczonych towarów,
- wartość danego oznaczenia w ocenie niezależnych instytucji finansowych,
- rozmiar nakładów poniesionych w związku z promocją znaku,
- relacja cenowa do towarów substytucyjnych,
- czy (i ewentualnie, w jakim zakresie) znak ten używany jest przez osoby trzecie.
W świetle przedstawionych kryteriów duża rozpoznawalność w województwie [...] to nie renoma, która odnosi się do terenu całej Polski lub jej znacznej części, jak słusznie wywiódł UP. Skarżąca nie przedstawiła także dokumentów wykazujących spełnienie pozostałych kryteriów.
Dlatego, mimo mankamentów w ocenie warunków unieważnienia według art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., zdaniem Sądu nie było podstaw do uchylenia decyzji.
Z powyższych względów skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło