VI SA/Wa 855/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [....] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę – S. Z. (P. – dalej: skarżący) kary pieniężnej w wysokości 66240 (sześćdziesiąt sześć tysięcy dwieście czterdzieści) zł. Wskazaną przez organy podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), pkt 7 lit. d) i e) oraz lp. 9 pkt 5 lit. c) załącznika nr 2 do w/w ustawy; art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), natomiast podstawę faktyczną stanowiło przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku dla pojedynczej osi napędowej, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Fakt ten został ujawniony podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu [...] lipca 2008 r. na ul. [...] w G. Powyższym zespołem pojazdów strona wykonywała transport drogowy ładunku rzeczy. Kierowcą był p. T. P. W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżący podniósł, iż miejsce ważenia oraz wagi nie spełniają warunków rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów. Ponadto skarżący zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 75 k.p.a. W wyniku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na w/w decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuty skarżącego zawarte w skardze są zbieżne z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie skarżącego przeprowadzone w dniu kontroli ważenie odbyło się w miejscu, które nie odpowiadało wymaganiom określonym we właściwych przepisach w związku z czym wynik ważenia nie był wiarygodny i nie powinien być podstawa do wydania decyzji. Stroną wskazuje, iż organ nie przedstawił dokumentów potwierdzających, że miejsce ważenia w miejscowości Przejazdowo odpowiada normom, które na dzień kontroli określone były w przepisach Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Uzasadniając powyższe skarżący powołał się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r. (VI SA/Wa 455/08). Organ odwoławczy wskazał, iż ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na który powołuje się skarżący nie jest prawomocny. Podkreślił, iż wyróżnia się dwa rodzaje wag: wagi do ważenia pojazdów w ruchu oraz wagi nieautomatyczne do ważenia stacjonarnego - taka waga była użyta podczas kontroli w przedmiotowej sprawie, z tym, że - co należy podkreślić - wagi do ważenia pojazdów w ruchu (która nie została użyta do ważenia podczas kontroli) mogą być wykorzystywane do pomiarów dynamicznych oraz do pomiarów statycznych. Jednakże w opisanej sytuacji wagi te są nadal wagami do ważenia pojazdów w ruchu. Waga do ważenia pojazdów w ruchu może być zatem wykorzystywana do ważenia stacjonarnego i dynamicznego. W związku z tym przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu posługuje się definicjami ważenia statycznego ale odnosi się ono do ważenia statycznego dokonanego za pomocą tylko i wyłącznie wag do ważenia pojazdów w ruchu. Już nazwa ww. rozporządzenia wskazuje, że dotyczy ono "wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu". Zgodnie z § 1 pkt 1 tego rozporządzenia akt ten określa warunki "właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu". Dalej stosownie do § 3 użyte w rozporządzeniu określenie waga oznacza "wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu". W niniejszej sprawie jednakże nie użyto wag do ważenia pojazdów w ruchu lecz wag nieautomatycznych elektronicznych, a te w dniu kontroli spełniały wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 183, poz. 1791). Wyżej wymienione rozporządzenie nie obowiązywało w dniu kontroli bowiem utraciło moc z dniem 1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834). Jednak zgodnie z § 40 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych "dowody legalizacji pierwotnej, legalizacji jednostkowej i legalizacji ponownej wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia są ważne do czasu upływu ich okresów ważności określonych w przepisach dotychczasowych" (Dz. U. Nr 5, poz. 29). Obydwie użyte podczas kontroli wagi spełniały odpowiednie wymagania co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, których kopie zostały załączone do akt sprawy. Świadectwa te ważne są dla obydwu użytych wag (o nr fabr. [...] oraz [...]) – do 30 czerwca 2009 r. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Obecnie obowiązujące Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu pomiarowych również nie reguluje procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Niemniej jednak w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawniony organ. Tak też było w rozpatrywanej sprawie, bowiem miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości Przejazdowo legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów wydanym przez uprawniony organ. Organ podkreślił, iż protokół z pomiaru pochylenia terenu jest dokumentem urzędowym wydanym przez właściwe organy w zakresie ich kompetencji i korzysta z domniemania wiarygodności zawartej w nim treści. Wyjaśnienia strony dotyczące nierówności, odchyleń i pofałdowania miejsca ważenia poparte załączonymi fotografiami nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze - wyjaśnienia te w zestawieniu z dokumentem urzędowym gwarantującym przystosowanie miejsca ważenia do przeprowadzenia pomiarów parametrów pojazdu są mało wiarygodne. Po drugie - z fotografii załączonych do skargi nie sposób wysnuć wniosków tożsamych z twierdzeniami strony. Wręcz odwrotnie: zdaniem organu załączone faktografie świadczą o odpowiednio utwardzonej i równej powierzchni stanowiska do ważenia pojazdów i mogą jedynie potwierdzać to co stwierdzono w protokole z pomiaru pochylenia terenu. Z fotografii stanowiącej załącznik nr 2 do skargi widać, że doły fundamentowe są zabezpieczone odpowiednią płytą. Natomiast fotografia stanowiąca załącznik nr 1 pokazuje co najwyżej na wilgoć dołów fundamentowych bez widocznych zanieczyszczeń. Okoliczność, że do dołów fundamentowych mogą dostawać się jakieś ilości wody czy piasku jest naturalna. Równie naturalne jest, że miejsce ważenia nie spełnia wymogów idealnej równości i zapewne można zaobserwować na jego powierzchni jakieś minimalne nierówności. Ważenie pojazdu odbywa się przecież na drodze, a nie w warunkach laboratoryjnych. Ponadto protokół z pomiaru pochylenia terenu wskazuje wszak na dopuszczalne spadki poprzeczne i podłużne - z tego powodu okoliczność istnienia pewnych minimalnych odchyleń jest oczywista. W ocenie Głównego Inspektora równie oczywisty jest brak wpływu powyższych okoliczności na wynik ważenia. Organ odwoławczy podkreślił, że wynik będący podstawą do wymierzenia kary jest odpowiednio pomniejszany o 200 kg i 2% wartości wskazanej przez wagę. Pomniejszenie uzyskanego wyniku ważenia uzasadnione jest właśnie okolicznością, iż nie można wykluczyć minimalnych odchyleń od rzeczywistych nacisków na osie spowodowanych właśnie okolicznością przeprowadzania procesu ważenia w warunkach drogowych. Jednak w żadnym wypadku nie można mówić o wpływie miejsca, w którym dokonano ważenia na wysokość nałożonej na skarżącego kary. Organ podkreślił, iż wynik ważenia w niniejszej sprawie dokonany został zgodnie z przepisami prawa - jest wiarygodny i nie budzi wątpliwości. Kontrolowany kierowca po przeprowadzonym ważeniu nie zakwestionował go tj. nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia ani nie zgłosił żadnych uwag do protokołu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40c w/w. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 w/w. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Ul. [...] w G. nie leży w ciągu dróg w tych rozporządzeniach wymienionych. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t, w myśl zapisów lp. 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 w/w ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach: Lp. 6 Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t: - pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi: - lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 t - 9000 zł, - lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo 7000 zł. - pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku osi: - lit. d) powyżej 9 t do 9,5 t - 1200 zł, - lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo 900 zł. Lp.9 pkt 5 Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy: - lit. c) powyżej 50 t do 64 t - 1440 zł. Bezspornym jest, iż w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu (co potwierdza protokół nr [...]) stwierdzono: - nacisk 16,32 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 8,32 t; - nacisk 34,64 t na potrójnej osi - przekroczenie o 12,84 t; - łączna masa zespołu pojazdów - 57,58 t - przekroczenie o 17,58 t; - przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W niniejszej sprawie kary wynoszą zatem: - za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: 13800 zł (1200 + 14 x 900), - za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi naczepy: 51000 zł (9000 + 6 x 7000), - za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: 1440 zł, razem: 66240 zł. Argumentacja skarżącego zasadza się wyłącznie na treści rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), którego wymogów miało nie spełniać miejsce do ważenia użyte w trakcie kontroli. Dlatego też skarżący kwestionuje wyniki uzyskane podczas pomiarów dokonanych przez organ kontrolny. Miejsce to legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wydanym przez uprawnionego geodetę i zarządcę drogi (GDDKiA o/w G.), który zatwierdził to miejsce do kontroli pojazdów po przeprowadzeniu stosownych pomiarów w dniu [...] marca 2008 r. W/w dokument, wraz ze Świadectwami Legalizacji wag użytych do pomiarów zostały okazane kierującemu pojazdem, kontrolowany był pouczony na temat właściwego trybu przeprowadzania ważenia, co potwierdził adnotacją i własnoręcznym podpisem na protokole. Akt prawny, na który powołuje się skarżący, jak już sama jego nazwa wskazuje, dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować istotnie muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem ważenia dokonano na nieautomatycznych wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce w Przejazdowie, gdzie dokonano ważenia, nie musi podlegać ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007. Na miejscu tym są bowiem używane wyłącznie wagi przenośne (nieautomatyczne) do pomiarów statycznych. W tym miejscu należy podkreślić, iż stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 maja 2008 r. – sygn. akt VI SA/Wa 455/08, na które powołuje się skarżący, zostało obecnie skorygowane. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 maja 2009 r. uchylił powyższe orzeczenie, opowiadając się za poglądem, zgodnie z którym rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. dotyczy tylko i wyłącznie wymagań metrologicznych wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Nie ma zatem zastosowania do oceny legalności pomiarów nacisków osi i masy całkowitej nieruchomego pojazdu dokonanego przy pomocy przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych. Sąd w niniejszym postępowaniu podzielił całkowicie poglądy zawarte w cytowanym wyroku NSA. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a. stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu – Sąd orzekł jak w sentencji.