VI SA/Wa 861/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Joanna Kruszewska - Grońska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie umowy o pracę z asesorem komorniczym, a następnie zawarcie z nim umowy zlecenia, stanowi podstawę do odwołania go ze stanowiska asesora komorniczego na podstawie art. 32b ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, jeśli umowa o pracę jest warunkiem koniecznym zatrudnienia asesora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zinterpretował przepis art. 32b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Status asesora komorniczego wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, a nie umowy cywilnoprawnej, ze względu na specyfikę jego obowiązków i podporządkowanie komornikowi. Rozwiązanie umowy o pracę z dniem 31 maja 2016 r. stanowiło zatem przesłankę do odwołania skarżącego ze stanowiska.Stan faktyczny
Skarżący K. T. został odwołany ze stanowiska asesora komorniczego decyzją Ministra Sprawiedliwości, utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego. Podstawą odwołania było ustanie zatrudnienia skarżącego na podstawie umowy o pracę z dniem 31 maja 2016 r. Następnie skarżący był zatrudniony na podstawie umów zlecenia, a później na 1/20 etatu na podstawie umowy o pracę. Skarżący kwestionował zasadność odwołania, argumentując, że umowy cywilnoprawne również mogą stanowić podstawę zatrudnienia asesora i że jego zatrudnienie nie ustało.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska asesora komorniczego oddala skargę
VISA/Wa 861/18
Uzasadnienie
K. T. , reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lutego 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 32b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1277 z późn. zm. – dalej "u.k.s.e.).
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że K. T. był zatrudniony w charakterze asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] D. K. na podstawie umowy o pracę do dnia 31 maja 2016 r. Umowę tę rozwiązano za porozumieniem stron. Następnie zawarto z K. T. dwie umowy – zlecenia – na okres od 1 czerwca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. i od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. Od dnia 23 marca 2017 r. K. T. został ponownie zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony na 1/20 wymiaru czasu pracy na stanowisku asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego D. K., co odpowiada 8 godzinom tygodniowo. Według organu nie sposób zatem uznać, że jest wymiarem czasu pracy pozwalającym na skuteczne i prawidłowe wykonywanie obowiązków asesora komorniczego. Gdyby natomiast po 23 marca 2017 r. doszło do zawarcia kolejnej umowy opiewającej na więcej niż 1/20 wymiaru casu pracy, to w powyższych okolicznościach należałoby rozpatrywać ewentualną możliwość ponownego powołania K. T. na stanowisko asesora komorniczego.
Według organu, ponieważ zatrudnienie asesora komorniczego ustało z dniem 31 maja 2016 r. wraz z rozwiązaniem umowy o pracę zaistniała przesłanka z art. 32b ust. 1 pkt u.k.s.e. do odwołania K. T. z zajmowanego stanowiska, gdyż zgodnie z tym, przepisem prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska, jeżeli asesor komorniczy – zrezygnował z pełnienia obowiązków asesora komorniczego lub ustało jego zatrudnienie w kancelarii.
Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z poglądem skarżącego, ze zawarcie w dniu następnym umowy o zlecenie stanowi kontynuację umowy o pracę, a zatem nieuprawnione jest podnoszenie zarzutów przez stronę odwołującą się, że zawarcie umowy o zlecenie stanowi o ciągłości "zatrudnienia", tak jakby umowa o pracę nie została rozwiązana.
Dalej organ wywiódł, ze zgodnie z art. 36 u.k.s.e. komornik zatrudnia na podstawie umów; o pracę, o dzieło lub zlecenia pracowników oraz inne osoby niezbędne do obsługi kancelarii, a także ochrony i pomocy w czynnościach w terenie. Natomiast podkreślić należy, iż obowiązek z art. 32 ust 6 u.k.s.e. wskazujący na konieczność zatrudnienia przez komornika w okresie 2 lat co najmniej jednego asesora komorniczego, odnosi się właśnie do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Za takim rozumieniem pojęcia "zatrudnienia" na kanwie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji przemawia charakter pełnionych przez asesora czynności, które powinny być poddane podporządkowanemu kierownictwu komornika.
Organ powołał się przy tym na konkretne poglądy doktryny, które zdaniem organu potwierdzają słuszność wykładni wzmiankowanego przepisu art. 32b ust. 1 pkt 1 u.k.s.e.
Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że jego zatrudnienie nie ustało oraz, że zatrudnienie na 1/20 etatu było wystarczające do wykonywania obowiązków asesora, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że dowód ten nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Tym bardziej, iż odnowi się do okoliczności, które zostały już stwierdzone dokumentami. Nie ma kwestii spornej co do form zawieranych umów przez K. T. jak i okresów, na jakie były zawierane. Sam odwołujący nie kwestionuje tych ustaleń faktycznych. Według organu zawnioskowany dowód miałby prowadzić do odmiennej wykładni przepisów będący podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Odwołujący zgłaszając wniosek dowodowy nie przedstawił żadnych merytorycznych uwag co do zebranego w sprawie materiału, a tym samym nie wykazał okoliczności spornych, które wymagałyby dalszego wyjaśnienia. Potrzeba przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez K. T. powinna wynikać z uzasadnionych twierdzeń i zarzutów dotyczących ustalenia istotnych okoliczności sprawy, a nie tylko z faktu samego negowania stanowiska wyrażonego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w zaskarżonej decyzji. Dlatego też wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków nie zasługiwał na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) K.T. ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu.
Powtórnie zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 32b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji poprzez jego bezzasadne zastosowanie wskutek błędnej wykładni i uznanie, ze zatrudnienie odwołującego się jako asesora komorniczego w Kancelarii Komorniczej Komornika D. K. ustało, podczas gdy odwołujący się zatrudniony był od 1 czerwca 2016 r. na podstawie umowy zlecenia, zaś w późniejszym czasie także na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/20 etatu, brak jest przy tvm jednoznacznych unormowań nakazujących zatrudnienie asesora komorniczego na podstawie umowy o pracę bądź wprowadzającego minimalny wymiar etatu, wskutek czego Prezes Sądu Apelacyjnego dokonał nieuzasadnionej, dalece zawężającej wykładni wskazanego wyżej przepisu.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności spraw' a także uniemożliwienia skarżącego wypowiedzenia się co do zebranych przez organ w sprawie dowodów, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności wobec zaniechania odebrania wyczerpującego stanowiska od pracodawcy odwołującego się - Komornika D. K. bądź innych zatrudnionych u niego osób, dotyczących zakresu obowiązków odwołującego się, faktycznego ich wykonywania oraz godzin pracy, ograniczając się do oparcia tak ważkiej decyzji na wyjaśnieniach odwołującego się oraz krótkim piśmie z Kancelarii, dotyczącego jedynie zastosowanej formy zatrudnienia.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:
1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości jak i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego oraz umorzenie postępowania ewentualnie uwzględnienie skargi i uchylenie skargi i uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także:
2) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że z uwagi na brak definicji pojęcia "zatrudnić" w ustawie, odnieść się należy do definicji słownikowej, która brzmi "dać komuś pracę". Praca natomiast może być wykonywana zgodnie z prawem na podstawie nie tylko umowy o pracę, ale także umowy zlecenia, umowy o dzieło czy kontraktu menadżerskiego. Wobec powyższego stanowisko organu obarczone jest błędem, zastosowano bowiem nieuzasadnioną wykładnię zawężającą art. 32b powołanej wyżej ustawy, uznając arbitralnie, że asesor komorniczy może zostać zatrudniony jedynie w oparciu o umowę o pracę, wskazując jednocześnie, że zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, wskazując jednocześnie, że zatrudnienie na podstawie umów zlecenia było niedopuszczalne. Skarżący zauważył, że posiłkują się przy tym żadną utrwaloną linią orzeczniczą, podobnie z resztą jak i powołani przez nich autorzy komentarzy. Należy zatem uznać, iż wątpliwości wynikające z treści powołanych przepisów ustaw pozostają aktualne. Wobec tego dowolne stosowanie wykładni zawężającej jawi się jako rażąco krzywdzące wobec wagi tegoż postępowania – wątpliwości natury interpretacyjnej winny zostać wobec tego rozstrzygane na korzyść skarżącego.
Niezależnie od powyższego odwołując się do art. 136 ust. 1 u.k.s.e. skarżący stwierdził, że wykładnia systemowa treści art. 32b ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 6 oraz art. 36 u.k.s.c. jednoznacznie wskazuje, iż ustawodawca nie ogranicza pojęcia "zatrudnienia" wyłącznie do stosunku pracy a traktuje to pojęcie szeroko, tj. obejmuje nim także stosunki pokrewne, które swoją treścią są zbliżone do stosunku pracy. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń należy także wskazać, iż w stosunku do aplikantów pojęcie "zatrudnia" z art. 36 ust. 1 u.k.s.c. zostało doprecyzowane § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji komorniczej z dnia 21 grudnia 2007 r.
W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd argumentacji skarżący wskazał, że nieuwzględnienie przez organ wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania odwoławczego narusza przepisy wskazane w punkcie 2 petitum skargi i powinno prowadzić do uchylenia decyzji wydanych w niniejszej sprawie, K. T. stwierdził, że zgodnie z zawartymi pomiędzy skarżącym a komornikiem umowami zlecenia z dnia 01.06.2016 oraz 10.01.2017 roku, asesor miał wykonywać wszystkie powierzone mu zobowiązania "osobiście". W dalszej kolejności zgodnie z ww. wskazanymi umowami – skarżący zobowiązał się względem komornika do "wykonywania czynności przewidzianych w ustawie z dnia29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w zakresie czynności zleconych asesorowi komorniczemu". W rezultacie skarżący był podporządkowany wyłącznie komornikowi, z którym współpracował i nie mógł podejmować samodzielnych decyzji w zakresie wykonywanych czynności. Co więcej, zakres możliwych do podejmowania przez niego czynności jest określony wprost ustawowo – art. 33 u.k.s.c. Nadto, materialną odpowiedzialność za ewentualne szkody wyrządzone świadczoną przez niego pracą w całości ponosił komornik. Powyższa argumentacja wskazuje, iż łączący strony stosunek obligacyjny w rzeczywistości wypełniał przesłankowo znamiona stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżania. Podtrzymał stanowisko zawarte w zakwestionowanej decyzji.
Ponadto nadmienił, ze toczące się wobec skarżącego postępowania: dyscyplinarne i karne (o których również była mowa w decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]) są na następujących etapach:
1) wyrokiem z dnia [...] lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w [...] sygn. akt [...] utrzymał w mocy Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej w [...] z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...], która uznała K. T. m.in. winnego zarzutów opisanych w punkcie 3 – w całości i 4 – w części dotyczącej zajęcia i odebrania dozoru przyczepy kempingowej [...] nr rej. [...] i przyczepy [...] nr rej. [...], tj. delikt dyscyplinarny z art. 71 pkt 2 u.k.s.e. i za to na podstawie art. 72a ust 2 pkt 3 u.k.s.e. wymierzyła mu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
2) postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. (uzupełnionego postanowieniem z dni a[...] czerwca 2016 r.) Prokuratura Rejonowa w [...] Przedstawiła K.T. zarzuty o czyny z art. 231 § i k.k. ([...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.poz.202, zwaną dalej p.p.s.a,), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji Ministra Sprawiedliwości z obrotu prawnego.
W skardze podniesiono zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego w zakresie błędnej wykładni przepisu będącego podstawą odwołania K. T. z funkcji asesora komorniczego, jak i przepisów postępowania ogólnie rzecz ujmując w zakresie postępowania dowodowego (nieuwzględnienie wniosku dowodowego z zeznań świadków zgłoszonego przez stronę w toku postępowania odwoławczego).
Analiza treści argumentów podanych na uzasadnienie zarzutów procesowych prowadzi do wniosku, że mają one charakter wtórny w stosunku do zarzucanego naruszenia w zakresie prawa materialnego. Tym samym w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut błędnej wykładni art. 32b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ( Dz. U. z 2017 r poz. 1277 z późn. zm,) (u.k.s.e.).
Zgodnie z art. 32b ust.1 pkt 1 u.k.s.e. Prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska, jeżeli asesor komorniczy zrezygnował z pełnienia obowiązków asesora komorniczego lub ustało jego zatrudnienie w kancelarii. W tej sprawie organ uznał, że została spełniona przesłanka odwołania skarżącego z funkcji asesora komorniczego z powodu ustania, z dniem 31 maja 2016 r., zatrudnienia K. T. w kancelarii komorniczej.
W myśl art.32 ust.3 tej ustawy, asesora komorniczego powołuje prezes właściwego sądu apelacyjnego na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej.
Właściwa rada izby komorniczej przedstawia opinię, o której mowa w ust. 3, w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku. W opinii tej wskazuje komornika, który zatrudni asesora komorniczego (ust.4) Komornik ma obowiązek zatrudnić w okresie 2 lat co najmniej jednego asesora komorniczego. Prezes właściwego sądu apelacyjnego może zwolnić komornika z tego obowiązku po zasięgnięciu opinii prezesa sądu rejonowego i rady właściwej izby komorniczej (ust.6)
ust. 7 Rada właściwej izby komorniczej może zobowiązać komornika do zatrudnienia wskazanego asesora komorniczego.
ust. 7a pkt 1 Prezes właściwego sądu apelacyjnego może, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej, zobowiązać komornika do zatrudnienia wskazanego asesora komorniczego, gdy komornik nie wypełnia obowiązku, o którym mowa w ust.6
Stosownie do treści art. 36 ust.1 u.k.s.e. Komornik zatrudnia na podstawie umów: o pracę, o dzieło lub zlecenia pracowników oraz inne osoby niezbędne do obsługi kancelarii, a także ochrony i pomocy w czynnościach w terenie.
2. Komornik zatrudnia aplikantów komorniczych zgodnie z art. 29 ust. 3-6 i asesorów komorniczych zgodnie z art. 32 ust. 6 i 7.
3. Za działania osób wymienionych w ust. 1 i 2 związane z postępowaniem egzekucyjnym komornik odpowiada jak za działania własne.
4. Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania komornika wynikające z zatrudnienia osób, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz kosztów jego działalności.
Zdaniem WSA, organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 32b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 6 u.k.s.e. Tym samym, nie można podzielić zapatrywania skarżącego, że organ dokonał zawężającej wykładni tego unormowania i w efekcie wydał decyzję rażąco krzywdzącą dla K. T..
W punkcie wyjścia należy wskazać, że nie ulega wątpliwości, iż status asesora komorniczego, jest złożony i zróżnicowany z uwagi na przepisy poszczególnych gałęzi i działów prawa (prawa administracyjnego, prawa karnego, prawa cywilnego, prawa pracy etc.). Z analizy przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika, że asesor komorniczy spośród personelu kancelarii komornika zajmuje szczególną pozycję, co jest związane z szeregiem ustawowych wymogów , jakie musi spełnić osoba powołana na to stanowisko (v. art. 32 u.k.s.e.), procedurą nawiązania stosunku pracy - powołanie przez prezesa właściwego sądu apelacyjnego (art. 32 ust.3 u.k.s.e.) oraz przysługujący asesorowi komorniczemu ustawowy katalog uprawnień, które nie są właściwe pracownikom bądź innym osobom zatrudnianym przez komornika sądowego na podstawie art. 36 ust.1 u.k.s.e. a aplikantowi komorniczemu przysługują jedynie w ograniczonym zakresie (v. art. 30 ust.2 u.k.s.e.). W szczególności chodzi tu o przewidzianą w u.k.s.e. możliwość zlecenia asesorowi komorniczemu przez komornika sądowego czynności na podstawie art. 33 ust.1 tej ustawy {komornik może zlecić asesorowi komorniczemu przeprowadzenie egzekucji w sprawach o świadczenie pieniężne oraz w sprawach o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego). Jak i zlecenia dokonania czynności w innych sprawach (ograniczone kwotowo i przedmiotowo) na podstawie art. 33 ust.2 u.k.s.e. Nie można także pominąć, że istnieje możliwość pełnienia przez asesora komorniczego obowiązków zastępcy komornika sądowego na podstawie art. 26 ust.2 u.k.s.e. w zw. art. 27 u.k.s.e. Umocowanie asesora komorniczego na podstawie opisanego art.33 u.k.s.e. zlecenia do przeprowadzenia czynności wymienionych w ust.2 i 3 tego przepisu niewątpliwie wynika ze scedowania na asesora komorniczego części uprawnień oraz części obowiązków właściwych, zarazem przynależnych komornikowi sądowemu, jako organowi egzekucyjnemu i funkcjonariuszowi publicznemu, który w ten sposób udziela asesorowi komorniczemu legitymacji do ich wykonania (na gruncie tej sprawy niecelowe jest rozważanie przez WSA problematyki statusu asesora komorniczego w ujęciu przepisów karnych). Z kolei w sytuacji, gdy asesor komorniczy pełni funkcję zastępcy komornika sądowego (v. art. 26 ust.1 i 2 u.k.s.e.) mamy do czynienia z klasyczną substytucją tj. działaniem asesora komorniczego, jako zastępcy w miejsce komornika sądowego, który nie może pełnić obowiązków z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych. W ocenie Sądu, w zakresie wskazanego art. 33 u.k.s.e. istnieje zależność asesora komorniczego od komornika zlecającego czynności, który jest podmiotem niewątpliwie nadrzędnym i zwierzchnim nad asesorem. Wskazuje na to fakt, że ustawodawca w treści art. 33 u.k.s.e. posłużył się zwrotem "przeprowadzenie" a nie zwrotem "samodzielne przeprowadzenie", co oznacza ponad wszelką wątpliwość, że asesor komorniczy nie jest niezależny decyzyjnie w zakresie wykonywania zlecenia z
art. 33 u.k.s.e., a możliwość kształtowania przezeń objętych zleceniem czynności jest ograniczona wolą podmiotu zlecającego (komornika sądowego), który w każdym czasie, bez jakichkolwiek przeszkód, może ingerować w przebieg tychże czynności.
Zdaniem WSA, wymienione kwestie nie mogą ujść uwadze przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 32b ust. 1 pkt 1 u.k.s.e. W niniejszej sprawie organ uwzględnił powyższe okoliczności uznając słusznie, że pomimo, iż ustawodawca nie sprecyzował, na podstawie jakiej umowy komornik powinien zatrudniać asesorów komorniczych to zatrudnienie asesora komorniczego powinno nastąpić na podstawie umowy o pracę.
Jak wskazuje się w orzecznictwie i nauce prawa "wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym" (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., FPS 14/99, ONSA z 2000 r. Nr 3, poz. 92). Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego (wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 637/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powoływany tam L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 75 i n.). Zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna zatem prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno zignorować wykładnię systemową i funkcjonalną (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002 r., s. 275). Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Z tego względu w każdym przypadku, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (zob. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74 oraz wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W efekcie trzeba przyznać rację organowi, że przy interpretacji w przepisie art. 32b ust. 1 pkt 1 u.k.s.e. pojęcia "zatrudnienia" nieuprawnione jest sięganie do definicji słownikowej - tak jak podnosi skarżący - co miałoby doprowadzić do przekonania, iż w tym zakresie przepis umożliwia zawieranie z asesorami komorniczymi umów cywilnoprawnych. Uwzględniając powyższe rozważania, nietrafny jest pogląd skarżącego, iż pojęcie "zatrudnić", należy rozumieć - "dać komuś pracę" i na tej podstawie uznać należy za prawidłowe zawieranie umów cywilnoprawnych z asesorami. Podstawowym elementem wyróżniającym pracę wykonywaną w ramach stosunku pracy jest podporządkowanie pracownika, które polega na obowiązku pracowniczym wykonywania poleceń pracodawcy dotyczących umówionej pracy. Takt też charakter ma prowadzenie postępowań egzekucyjnych przez asesora komorniczego. Jak już bowiem powiedziano, czynności podejmowane w tych sprawach są dokonywane w ramach udzielonego upoważnienia. W efekcie, obowiązek z art. 32 ust 6 u.k.s.e. wskazujący na konieczność zatrudnienia przez komornika w okresie 2 lat co najmniej jednego asesora komorniczego, odnosi się właśnie do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Przedstawiona interpretacja, że asesorów komorniczych należy zatrudniać na podstawie umowy o pracę jest zgodna z poglądami doktryny wyrażonymi w m.in. komentarzach do ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. (v. Z. Knypl, Z. Merchel, j. Treder, Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, Sopot 2004, s. 65; J. Stelina, w: Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz pod red. J. Świeczkowskiego, uwaga 2 do art. 36 u.k.s.e., LEX: A. Marciniak, w: Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, wyd. VI).
Okoliczność rozwiązania przez K. T. w dniem 31 maja 2006 r. umowy o pracę za porozumieniem stron oznacza, że została spełniona przesłanka odwołania skarżącego z funkcji asesora komorniczego. Przepis art. 32b ust. 1 pkt 1 u.k.s.e. nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego.
Prawidłowo też organ ocenił, że zebrany materiał dowodowy był kompletny dla wydania zaskarżonej decyzji. Ocena, czy wnioskowana czynność dowodowa jest niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy do właściwości organu administracji publicznej. Niezbędne czynności wyjaśnienia stanu faktycznego to czynności, które dotyczą ustalenia faktów, które pozostają w zakresie faktów zapisanych w normie prawnej przepisu prawa materialnego. Takie czynności w niniejszej sprawie zostały wykonane przez organ z należytą starannością.
Zdaniem WSA, nie było potrzeby uzupełniania materiału o dowody zaoferowane przez stronę skarżącą. Ustalanie treści umów zlecenia zawartych 1 czerwca 2016 r. oraz 1 stycznia 2017 r. w oparciu o przesłuchanie świadków zgłoszonych przez K. T. i uznanie tych umów za umowy o pracę nie leżało w kompetencji Prezesa Sądu Apelacyjnego ale należało do sądu pracy o ile taki pozew byłby wniesiony przez skarżącego wobec potencjalnego pracodawcy. W aktach administracyjnych (oraz sądowych) nie ma informacji na temat ewentualnego powództwa o ustalenie. Z kolei odnosząc się do zarzutów skarżącego odnośnie do zawarcia przez niego w dniu 23 marca 2017r. kolejnej umowy o pracę z komornikiem na 1/20 etatu należy zauważyć, że umowa ta została zawarta przez K. T. równolegle z obowiązującą wówczas umową zlecenia (od 1 stycznia 2017r. do 31 maja 2017r). Nie jest zatem jasne, w jakim celu została zawarta ww. umowa o pracę szczególnie przy uwzględnieniu konsekwentnych wyjaśnień skarżącego, że powyższa umowa zlecenia była dozwoloną kontynuacją umowy o pracę (że należało ją oceniać w kategoriach umowy o pracę). Nie sposób natomiast oprzeć się wrażeniu, że opisane działania wskazują, iż skarżący w istocie nie podważa stanowiska organu, że asesor komorniczy powinien być zatrudniony przez komornika na podstawie umowy o pracę. Nie jest również zasadny, zarzut skargi, że organ nie rozważył w pełni wszystkich okoliczności sprawy ze względu na nieprzesłuchanle zgłoszonych świadków szczególnie - jak akcentuje K. T. - gdy uznał, że ponowne zatrudnienie skarżącego przez komornika w wymiarze 1/20 etatu (8 godzin tygodniowo) nie pozwoli na realizowanie obowiązków, jakie spoczywają na asesorze. Argumenty organu w tym zakresie są przekonujące i logiczne zważywszy na omówioną w niniejszym wyroku pozycję asesora komorniczego.
Końcowo należy wskazać, że postanowieniami Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2016 r. i z dnia [...] marca 2016r. a także postanowieniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. K. T. został zawieszony w czynnościach asesora komorniczego z uwagi na toczące się wobec niego postępowanie karne i postępowania dyscyplinarne.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło