VI SA/Wa 871/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-28
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której dochód oscyluje wokół kwoty 876 złotych miesięcznie, ponosi wydatki na mieszkanie w wysokości 523 złotych, posiada kredyt na samochód w wysokości 660 złotych miesięcznie i nie dysponuje oszczędnościami, jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?Ratio decidendi
Skarżąca, której dochód wynosi około 876 złotych miesięcznie, a miesięczne wydatki na mieszkanie sięgają 523 złotych, a dodatkowo spłaca kredyt w wysokości 660 złotych miesięcznie, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Jej sytuacja materialna, charakteryzująca się brakiem oszczędności i niepewnością co do otrzymania zasądzonych należności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad już uiszczoną kwotę 100 złotych oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca I. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosła jednocześnie wpis sądowy w kwocie 100 złotych. Skarżąca jest jedyną osobą prowadzącą gospodarstwo domowe, jej dochód to zasiłek chorobowy w wysokości 876,53 zł, posiada mieszkanie z kosztami eksploatacji 523 zł, spłaca kredyt na samochód w wysokości 660 zł miesięcznie do 2017 roku i nie posiada oszczędności. Wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą I. M. od kosztów sądowych powyżej uiszczonej tytułem wpisu sądowego kwoty 100 złotych. 2. Ustanowiono dla skarżącej I. M. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą I. M. od kosztów sądowych powyżej uiszczonej tytułem wpisu sądowego kwoty 100 złotych (stu złotych), 2. ustanowić dla skarżącej I. M. adwokata.
I. M. (dalej jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Jednocześnie w dniu [...] lipca 2012 roku skarżąca uiściła tytułem wpisu sądowego kwotę 100 złotych.
Skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Ze skarżącą rozwiązano z dniem [...] 2012 roku umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy, przy czym skarżąca nie otrzymała należnego jej wynagrodzenia od początku bieżącego roku. Aktualnie jedynym dochodem skarżącej jest zasiłek chorobowy w wysokości 876,53 złotych. Skarżąca jest właścicielem mieszkania lokalu o pow. [...]. Same miesięczne koszty związane z eksploatacją lokalu, bez opłat za media, sięgają kwoty 523 złotych. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada żadnych oszczędności. Posiada natomiast samochód osobowy, przy czym na zakup tego samochodu niezbędnego na chwilę zakupu do wykonywania pracy, zaciągnęła wysoki kredyt w banku przekraczający 30 tysięcy złotych. Wysokość raty tego kredytu to 660 złotych a termin zakończenia spłaty to sierpień 2017 roku. Skarżąca zwróciła się do banku o refinansowanie tej umowy poprzez przedłużenie okresu spłaty. Skarżąca uzyskała co prawda korzystne dla siebie wyroki właściwego miejscowo sądu rejonowego dotyczące nakazu zapłaty, jednakże z jej wyjaśnień wynika, iż do chwili obecnej środki te nie zostały jej wypłacone.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku poz. 270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie uznać należy, iż dochód skarżącej oscylujący wokół kwoty 876 złotych przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, w tym wydatków na mieszkanie, nie pozwala jej na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Co prawda na rzecz skarżącej jej były pracodawca winien wypłacić środki z tytułu zasądzonego zaległego wynagrodzenia, jednak na chwilę obecną środkami tymi skarżąca nie dysponuje. Trudno także oczekiwać, iż mogłaby uzyskać jakiekolwiek środki z potencjalnej sprzedaży samochodu, skoro zakupu dokonała na raty, które spłacać będzie do 2017 roku. Tym samym uznać należy, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Jednocześnie, ze względu na fakt, iż skarżąca uiściła kwotę 100 złotych tytułem wpisu sądowego, zwolnić należy skarżącą od kosztów postępowania powyżej tej uiszczonej już kwoty 100 złotych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło