VI SA/Wa 872/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że jego dochody (wraz z dochodami członków jego gospodarstwa domowego) ledwo pokrywają bieżące potrzeby życiowe, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, którego dochody (wraz z dochodami członków jego gospodarstwa domowego) ledwo pokrywają bieżące potrzeby życiowe i nie pozwalają na poczynienie oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wniosek został uzupełniony o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową skarżącego, który pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem i matką. Dochody skarżącego (renta) i jego brata (wynagrodzenie) ledwo pokrywają koszty utrzymania mieszkania i bieżące potrzeby życiowe, przy jednoczesnym utrzymaniu matki.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego J. K. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego J. K. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: 1. zwolnić skarżącego J. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego J. K. radcę prawnego. J. K. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających podane we wniosku informacje. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z bratem oraz matką. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 691 zł netto miesięcznie. Brat skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1500 złotych miesięcznie brutto. Matka skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów i jest na utrzymaniu dzieci. Skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego za miesiąc czerwiec, z którego wynika, iż wpływy na rachunek pochodzą jedynie z tytułu renty oraz świadczenia pielęgnacyjnego wypłacanego z ośrodka pomocy społecznej w kwocie 153 złotych. Z kolei z przedstawionego przez spółdzielnię mieszkaniową wyliczenia wynika, iż miesięczne koszty utrzymania mieszkania sięgają kwoty 632 złotych (bez energii elektrycznej). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie uznać należy, iż niewielki dochód uzyskiwany przez skarżącego i jego brata, nie pozwala na poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Uwzględnić przy tym należy, iż na ich utrzymaniu znajduje się ich matka. W konsekwencji łączny dochód uzyskiwany z tytułu renty skarżącego i wynagrodzenia jego brata pokrywa wydatki związane z bieżącymi potrzebami życiowymi. Nie sposób natomiast oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że w istocie skarżący nie jest w stanie alokować środków, z uwagi na skalę dochodu, środki te wydawane są na jego bieżące potrzeby. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło