VI SA/Wa 872/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że jego dochody (wraz z dochodami członków jego gospodarstwa domowego) ledwo pokrywają bieżące potrzeby życiowe, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, którego dochody (wraz z dochodami członków jego gospodarstwa domowego) ledwo pokrywają bieżące potrzeby życiowe i nie pozwalają na poczynienie oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wniosek został uzupełniony o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową skarżącego, który pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem i matką. Dochody skarżącego (renta) i jego brata (wynagrodzenie) ledwo pokrywają koszty utrzymania mieszkania i bieżące potrzeby życiowe, przy jednoczesnym utrzymaniu matki.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego J. K. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego J. K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: 1. zwolnić skarżącego J. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego J. K. radcę prawnego.
J. K. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o
przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających podane we wniosku informacje.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z bratem oraz matką. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 691 zł netto miesięcznie. Brat skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1500 złotych miesięcznie brutto. Matka skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów i jest na utrzymaniu dzieci. Skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego za miesiąc czerwiec, z którego wynika, iż wpływy na rachunek pochodzą jedynie z tytułu renty oraz świadczenia pielęgnacyjnego wypłacanego z ośrodka pomocy społecznej w kwocie 153 złotych. Z kolei z przedstawionego przez spółdzielnię mieszkaniową wyliczenia wynika, iż miesięczne koszty utrzymania mieszkania sięgają kwoty 632 złotych (bez energii elektrycznej).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce
tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych
dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie uznać należy, iż niewielki dochód uzyskiwany przez skarżącego i jego brata, nie pozwala na poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Uwzględnić przy tym należy, iż na ich utrzymaniu znajduje się ich matka. W konsekwencji łączny dochód uzyskiwany z tytułu renty skarżącego i wynagrodzenia jego brata pokrywa wydatki związane z bieżącymi potrzebami życiowymi. Nie sposób natomiast oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ
890/04). Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że w istocie skarżący nie jest w stanie alokować środków, z uwagi na skalę dochodu, środki te wydawane są na jego bieżące potrzeby. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło