VI SA/Wa 882/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-05
Skład orzekający: Pamela Kuraś – Dębecka, Halina Emilia Święcicka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji mogą odmówić wydania pozwolenia na broń palną myśliwską osobie, której skazania za przestępstwa związane z bronią uległy zatarciu z mocy prawa, powołując się wyłącznie na fakt tych skazań?Ratio decidendi
Organy Policji nie mogą odmówić wydania pozwolenia na broń palną myśliwską, opierając się wyłącznie na faktach skazań, które uległy zatarciu z mocy prawa. Zatarcie skazania oznacza, że osoba jest traktowana jako niekarana, a powoływanie się na takie skazania narusza przepisy k.p.a. dotyczące dopuszczalności dowodów. Sąd administracyjny może jednak ocenić dotychczasowe postępowanie osoby, nawet jeśli skazania uległy zatarciu, pod kątem uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, ale wymaga to wykazania konkretnych okoliczności, a nie tylko powołania się na fakt przeszłych skazań.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia, powołując się na wyroki skazujące skarżącego za przestępstwa z art. 263 § 2 i § 3 k.k., mimo że skazania te uległy zatarciu. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na lekceważący stosunek skarżącego do przepisów prawa związanych z posiadaniem broni i amunicji w przeszłości. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym powoływanie się na zatarte skazania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego S.P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a., art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną myśliwską dla celów łowieckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutym 2007 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania S. P. pozwolenia na broń palną myśliwską w celach łowieckich. Jako podstawę prawną decyzji powołał przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm. - dalej jako ustawa o b.i.a). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. P.wyrokiem Sądu Rejonowego w S. .B. z dnia [...] czerwca 2001 r. , sygn. akt [...] został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary na okres dwóch lat oraz karę grzywny za przestępstwa z art. 263 § 2 k.k., a następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w S. B. z dnia [...]kwietnia 2002 r. , sygn. akt [...] został skazany na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, a także orzeczono przepadek dwóch sztuk broni. Organ wskazał, iż coprawda wnioskodawca, wskutek zatarcia skazania, nie jest osobą karaną, jednakże w świetle ujawnionego czynu nie można uznać go za osobę gwarantującą przestrzeganie prawa, a tym samym istnieje obawa, że posiadanie przez niego broni może stanowić zagrożenie dla porządku prawnego.
S. P. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że popełnione przez niego przestępstwa uległy już zatarciu z mocy prawa, a zatem nie mogą być podstawą powoływania się na karalność wnioskodawcy, a co za tym idzie podstawą odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z materiału dowodowego bezspornie wynika, że S. P. w przeszłości wielokrotnie naruszał prawo bowiem posiadał bez wymaganego zezwolenia w okresie od 1996 r. do 17 listopada 2000 r. nabój ślepy do broni wojskowej czym wypełnił znamiona przestępstwa z art. 263 § 2 k.k., a w dniu 19 października 2000 r. udostępnił posiadany sztucer wraz z amunicją osobie do tego nieuprawnionej, czym z kolei wypełnił znamiona przestępstwa z art. 263 § 3 k.k. (wyrok Sądu Rejonowego w S. B. z dnia [...] czerwca 2001 r. sygn. akt [...]). W konsekwencji popełnienia tych czynów został, w związku z rezygnacją z członkostwa, skreślony z listy członków Polskiego Związku Łowieckiego oraz utracił na mocy decyzji z dnia [...] września 2001 r. pozwolenie na broń palną myśliwską. W okresie od 5 listopada 2001 r. do 9 stycznia 2002 r. posiadał on bez wymaganego zezwolenia broń myśliwską typu Bock i dubeltówkę, czym po raz kolejny wypełnił znamiona przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. (wyrok Sądu Rejonowego w S. B. z dnia [...] kwietnia 2002 r., sygn. akt [...]). Komendant podzielił stanowisko organu I instancji, iż zatarcie skazania pozwala uznać daną osobę za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania danej osoby. Popełnienie przestępstwa nie jest bowiem obojętne dla sfery stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Ta zaś w przypadku strony wypadła negatywnie. Organ zwrócił uwagę, iż popełniając w przeszłości czyny zabronione skarżący wykazał się lekceważącym stosunkiem do przepisów prawa związanych z posiadaniem broni i amunicji. Pomimo cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską, skarżący po raz kolejny dopuścił się popełnienia przestępstwa dotyczącego broni palnej, co nie może być obojętne dla oceny zasadności wniosku i powoduje, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustalenia dokonane w postępowaniu świadczą o tym, że postawa życiowa strony charakteryzowała się brakiem poszanowania dla przepisów prawa dotyczących posiadania i używania broni. Nie zmienia tej oceny fakt przychylenia się Sądu Rejonowego w S. B. do wniosku o zatarcie skazania, jak również inne pozytywne opinie złożone do akt sprawy. Natomiast dotychczasowa postawa życiowa wnioskodawcy znosi jego wiarygodność w tym zakresie w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o b.i.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Komendanta Głównego Policji S. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 106 k.k.
Skarżący podniósł, iż organy Policji dokonały selektywnej oceny materiału dowodowego pomijając nienaganne zachowanie skarżącego podczas warunkowego zawieszenia kary i pozytywną opinię w miejscu zamieszkania zaś nadmiernie wyeksponowały fakt skazania, co godzi także w zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż w dwuletnim okresie próby na jaki zawieszono wykonanie kary łącznej skarżący ponownie naruszył przepisy prawa bowiem w okresie od 5 listopada 2001 r. do dnia 9 stycznia 2002 r. posiadał bez wymaganego zezwolenia broń myśliwską typu Bock i dubeltówkę, czym ponownie wypełnił znamiona przestępstwa z art. 263 § k.k. ( wyrok Sądu Rejonowego w S. B. z dnia [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt [...]). Dlatego też powoływanie się przez skarżącego na nienaganną postawę można odnieść tylko do okresu próby dotyczącego drugiego wyroku.
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2007 r. (data wpływu do Sądu) skarżący wskazał, że rażącym naruszeniem prawa jest samo powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na wyroki skazujące, pomimo, iż zostały one zatarte prawomocnym postanowieniem Sądu. Powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 7 listopada 1985r. (I KR 293/85, OSNPG 1986/10 poz. 126 str. 7) jednoznacznie przyjął, iż "z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe (art. 110 k.k.). Skazania z przeszłości, choćby faktycznie miały miejsce, jeżeli uległy zatarciu, nie ulegają ujawnieniu (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 1981 r., sygn. akt SA 353/81). Zdaniem skarżącego organ wydając decyzję odmawiającą pozwolenia na broń zobowiązany był wykazać, iż czyny, których prawie 6 lat temu dopuścił się skarżący jeszcze obecnie wywołują uzasadnioną obawę, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a to w sprawie nie zostało wykazane. Jednocześnie organ nie odniósł się do czynów czy zachowań skarżącego a powołał się jedynie na fakt jego skazania, która to okoliczność, została ustawowo uznana za niebyłą. Zwrócił również uwagę, iż uzasadnienie odmowy wydania pozwolenia na broń polegające na wykazaniu okoliczności "uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a nie jak w niniejszej sprawie uczyniono dopiero w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo skarżący poinformował, że po przerwie związanej z wykluczeniem ze Polskiego Związku Łowieckiego ponownie został przyjęty w poczet członków tego Związku.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że uzasadnienie decyzji organu I instancji opierało się na fakcie skazania skarżącego prawomocnym wyrokami Sądu Rejonowego w S. B. i ocenie osobowości skarżącego w kontekście przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy zakazuje wydania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Podobnie organ II instancji powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na to, iż skarżący został skazany prawomocnymi wyrokami za przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. i z art. 263 § 3 k.k. Natomiast, jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Karnego znajdującego się w aktach administracyjnych, nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, a zatem skarżący w świetle prawa powinien być uważany za osobę niekaraną.
W tej sytuacji należy podzielić stanowisko skarżącego, iż powołanie się przez organy Policji na wyroki sądowe, co do których nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, jest naruszeniem art. 75 k.p.a., zgodnie z którym nie może być dopuszczony dowód sprzeczny z prawem (a contrario z treści art. 75 k.p.a.). W świetle art. 106 k.k. i odpowiednio art. 37 k.k.w. powoływanie się na kary objęte zatarcie jest niedopuszczalne i nieskuteczne, gdyż samo prawo uważa te kary za niebyłe. Jednocześnie zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego oraz doktryna przyjmują, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego skazania nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Można zatem w postępowaniu administracyjnym ustalić, że przed kilku laty postępowanie skarżącego było naganne i w powiązaniu z innymi faktami, opiniami i dokumentami, a także wyjaśnieniami samego skarżącego oraz świadków ocenić, czy istotnie zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na broń. W szczególności powinno się poddać dokładnej analizie dotychczasowe zachowanie się skarżącego celem ustalenia czy rzeczywiście jego postępowanie sprzed 6 lat rodzi obecnie uzasadnioną obawę, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a to w sprawie nie zostało wykazane. Nie można jedynie powołać się na fakt skazania, co wadliwie uczynił organ I instancji, zaś organ II instancji podzielił takie stanowisko.
Zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 k.p.a., organ administracyjny może w granicach prawa przeprowadzić wszelkie dowody (np. z przesłuchania świadków) co do zdarzeń, które w innym postępowaniu zostały zakwalifikowane jako przestępstwa, mimo że później skazanie zostało zatarte (por. wyroki NSA z dnia: 12 maja 1999 r., Lex 45099 oraz 22 października 1981 r., ONSA 1981/2/103, wyrok SN z dnia 27 listopada 1984 r., OSNC 1985/8/105, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex 168056).
W tych warunkach pominięcie w obu zaskarżonych decyzjach powyższych ustaleń czyni te decyzje wadliwymi i uniemożliwia rzeczywistą kontrolę ich legalności. Powoduje to konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego jako naruszających przepisy procesowe, w tym przepisy art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
O kosztach orzeczono w oparciu ort. 209 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło