VI SA/Wa 884/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-12

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nakładając karę pieniężną za przewóz pojazdem nienormatywnym, jest związany wyrokiem uniewinniającym kierowcę od popełnienia wykroczenia, wydanym przez sąd karny?
Ratio decidendi
Wyrok uniewinniający kierowcę od popełnienia wykroczenia, wydany przez sąd karny, nie wiąże sądu administracyjnego w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika. Jednakże, sąd administracyjny powinien uwzględnić ustalenia faktyczne poczynione przez sąd karny w całokształcie materiału dowodowego przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie, ustalenia sądu karnego dotyczące wymiarów pojazdu i charakteru ładunku podważyły wyniki pomiarów dokonanych przez policję i tym samym zasadność nałożenia kary.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej zespół pojazdów przewożący kombajn zbożowy z odłączonymi elementami. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wymiarów. Kierowca okazał zezwolenie kategorii III. Przedstawiciel firmy okazał zezwolenie kategorii V. Organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając ładunek za podzielny i odrzucając wpływ wyroku uniewinniającego kierowcę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego, w tym błędne uznanie ładunku za podzielny i niewłaściwe ustalenie wymiarów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, umarza postępowanie administracyjne oraz zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji W. [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. kwotę 1100 (tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lutego 2017 r. w [...] na trasie [...] przy [...] na wysokości ul. [...] funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowany przez A. K.. W pojeździe przebywał też drugi kierowca – P. M.. Zespołem pojazdów przewożony był ładunek w postaci kombajnu zbożowego marki [...] z odłączonymi od niego następującymi elementami: hederem, stołem do rzepaku, wózkiem do hedera oraz 4 sztukami ogumienia do ww. maszyny rolniczej. Przewóz wykonywany był w imieniu A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]; obecnie A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka") na trasie [...] (Polska) - Węgry. W toku kontroli dokonano pomiaru długości zespołu pojazdów wraz z ładunkiem przy pomocy przymiaru wstęgowego, który to pomiar – dokonywany po raz drugi - ujawnił wymiary zatrzymanego zespołu pojazdów wynoszące 20,10 m długości, 3285 mm szerokości oraz 3,97 m wysokości wraz z ładunkiem (pierwszy pomiar nie ujawnił przekroczeń dopuszczalnych norm). Z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych wymiarów tj. 16,5 m długości oraz 3 m szerokości (szerokość przyczepy bez ładunku 2,55 m), interweniujący funkcjonariusze zażądali od kierującego okazania odpowiedniego zezwolenia. Kierowca okazał zezwolenie kategorii III nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od 30 września 2016 r. do 29 marca 2017 r. Nadto na miejsce kontroli przyjechał przedstawiciel skarżącej spółki – D. S., który okazał dodatkowe zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego. Funkcjonariusze skierowali pojazd do odholowania na parking strzeżony. Z kontroli został sporządzony protokół nr [...], którego podpisania kierowca odmówił oraz notatka urzędowa z [...] lutego 2017 r. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków: funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę – T. B., kierowców A. K. i P. M. oraz D. S. – właściciela firmy "[...]" zatrudniającej kierowców kontrolowanego pojazdu. Wobec odmowy przyjęcia mandatu przez kierowcę A. K., Komendant Rejonowy Policji [...] skierował w stosunku do niego wniosek o ukaranie za wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 64 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym za to, że w dniu [...] lutego 2017 r. ok. godz. 12:50 w [...] na trasie [...] przy [...] na wysokości ulicy [...], kierując pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], wykonywał bez pilotowania przejazd pojazdu nienormatywnego przez pilota, którego szerokość przekroczyła 3,2 metra, czym wykroczył przeciwko innym przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 - 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.; dalej: "p.r.d."), a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), jak również zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z [...] lutego 2017 r., Komendant Rejonowy Policji [...] w [...] (dalej: "KRP", "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 5.000 zł w związku z przewozem pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że odpowiednim dla rzeczywistych wymiarów przedmiotowego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem jest zezwolenie minimum kategorii IV, lecz nawet kategoria IV nie upoważniłaby wykonującego ten transport drogowy, a to z uwagi na fakt, iż zespołem pojazdów przewożono ładunek podzielny. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania wobec spółki, ewentualnie - uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu przeprowadzenia uzupełniającego. Zawnioskowała również o przeprowadzenie dowodu z załączonego do odwołania dokumentu w postaci pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2016 r. znak [...], skierowanego do Prezesa Zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracodawców Transportu Nienormatywnego oraz nagrania na płycie CD filmu z holowania przedmiotowego pojazdu na parking strzeżony. W uzupełnieniu odwołania spółka domagała się przeprowadzenia dowodów z następujących dokumentów uwierzytelnionych z języka węgierskiego: - zgody węgierskiego administratora drogi na transport pojazdem przekraczającym dozwoloną masę całkowitą, obciążenie osi i rozmiary ładunku, z której wynika, że szerokość kontrolowanego pojazdu wraz z ładunkiem wynosiła 3,2 m, - faktury nr [...] oraz pokwitowania zapłaty kartą - wraz z ich tłumaczeniami. Skarżąca podkreśliła, iż podczas wjazdu na teren Węgier w dniu 6 lutego 2017 r. przedmiotowy zespół pojazdów wraz z ładunkiem został poddany szczegółowym pomiarom (tj. wysokość, długość, szerokość, masa całkowita oraz naciski poszczególnych osi) w celu ustalenia opłaty za przejazd pojazdu ponadnormatywnego. Wynik pomiaru szerokości pojazdu to 3,2 m. W piśmie z 23 stycznia 2018 r. spółka poinformowała, że wyrokiem z [...] grudnia 2017 r. (sygn. akt [...] ) Sąd Rejonowy [...] w [...], Wydział [...], uniewinnił obwinionego A. K. od popełnienia wykroczenia polegającego na naruszeniu przepisów art. 97 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 64 ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. Powyższe orzeczenie jest prawomocne od 30 stycznia 2018 r. (vide notatka - karta nr 54 akt sądowych sprawy). W uzasadnieniu wyroku Sąd karny wskazał, iż w całości dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego A. K., w których ten nie przyznał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że spełnił wszystkie warunki dotyczące zezwolenia kategorii III oraz przejazdu i transportu ładunku ponadnormatywnego, który wykonywał w dniu [...] lutego 2017 r., a policjanci, którzy go wtedy kontrolowali, najpierw wymierzyli gabaryt ładunku i nie mieli żadnych zastrzeżeń co do wymiarów, poza podzielnością ładunku (tzn. heder nie może być transportowany razem z kombajnem), natomiast gdy obwiniony przedstawił opinię dotyczącą transportu maszyn rolniczych i ich części składowych, policjanci ponownie zmierzyli ładunek i stwierdzili, że przekracza on dopuszczalne wymiary. Sąd karny podkreślił, że wyjaśnienia obwinionego uznał za całkowicie wiarygodne także dlatego, iż znalazły potwierdzenie w innych wiarygodnych dowodach, jakie zgromadzono w tej sprawie, szczególnie w treści zezwolenia na przewóz pojazdu wraz z fakturą i szkicem technicznym w języku węgierskim z tłumaczeniem na język polski, z której wynikało iż długość przedmiotowego zespołu pojazdów wynosi 21,3 m, szerokość 3,2 m, a wysokość 4,2 m, tak więc wymiary tego zespołu pojazdów nie przekroczyły wymiarów, których dokonano na granicy węgiersko-słowackiej. Decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Komendant [...] Policji (dalej: "K[...]P", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję KRP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia K[...]P uznał za prawidłową decyzję organu I instancji. Oceniając przewożony kontrolowanym pojazdem ładunek jako podzielny, organ odwoławczy zaznaczył, że interpretacja językowa art. 2 pkt 35b p.r.d. nie pozostawia żadnych wątpliwości, a zatem nie ma potrzeby odwoływania się do innej wykładni (celowościowej), jak również do stanowiska przedstawionego w piśmie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z 13 grudnia 2016 r. Odnosząc się do wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...],[...] Wydział [...] z [...] grudnia 2017 r., w którym uniewinniono obwinionego A. K., organ II instancji podniósł, iż orzeczenie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego, gdyż dotyczyło naruszenia Kodeksu wykroczeń. Postępowanie wykroczeniowe odwołuje się do odpowiedzialności subiektywnej (wina) kierowcy, w przeciwieństwie do postępowania administracyjnego, w którym odpowiedzialność ma charakter obiektywny i dotyczy przewoźnika. Powyższą decyzję K[...]P spółka uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania celem umorzenia postępowania wobec skarżącej, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, iż przewożony przez skarżącą spółkę kombajn zbożowy, od którego w celu prawidłowego rozmieszczenia ładunku na naczepie odłączono niektóre części, tj. heder, stół do rzepaku, wózek do hedera oraz 4 koła - stanowi ładunek podzielny, podczas, gdy przewożony ładunek stanowił jedną maszynę - kombajn zbożowy marki [...], od którego jedynie na czas przewozu odłączono niektóre części, w celu prawidłowego wykonania załadunku i rozłożenia maszyny na naczepie, zaś kombajn zbożowy bez odłączonych części nie mógłby wykonywać żadnych czynności; 2. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezzasadne przyjęcie, że przewożony przez spółkę kombajn zbożowy stanowi ładunek podzielny, z uwagi na to, że od kombajnu możliwe jest oddzielenie takich jego części jak: koła, heder, stół do rzepaku i wózek do hedera, podczas gdy przewożony ładunek stanowi jedną funkcjonalną całość - kombajn zbożowy marki [...], tj. ładunek niepodzielny; 3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i ustalenie, że szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wynosiła 3,285 m, podczas, gdy szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wynosiła rzeczywiście 3,19 m, tj. poniżej 3,20 m i mieściła się w zakresie zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego, które okazał kierowca w czasie kontroli; 4. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności, iż kierowcy A. K. uniemożliwiono zapoznanie się z protokołem kontroli i wniesienie uwag do protokołu kontroli, poprzez wręczenie kierowcy protokołu kontroli z adnotacją, iż kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, podczas gdy kierowca zamierzał zgłosić uwagi do protokołu kontroli, a nie odmówić jego podpisania; 5. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności, iż na miejsce kontroli drogowej w czasie przeprowadzania kontroli, tj. w dniu [...] lutego 2017 r. przyjechał D. S., reprezentujący skarżącą i okazał kontrolującym policjantom zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego; 6. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu jedynie o zeznania przesłuchiwanego policjanta i całkowite pominięcie okoliczności wynikających z zeznań świadków - kierowców wykonujących przewóz A. K. i P. M., którzy zeznali zgodnie, iż podczas przeprowadzonej kontroli drogowej policjanci po wykonaniu pierwszych pomiarów stwierdzili, że wymiary pojazdu wraz z ładunkiem odpowiadają warunkom udzielonego zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego, a dopiero po wykonaniu kolejnych pomiarów oraz wezwaniu na miejsce kontroli dodatkowych zespołów Policji stwierdzono jednak, że szerokość pojazdu wraz z ładunkiem różni się od pierwszego pomiaru o 8 cm i w związku z tym konieczne jest okazanie przez kierowcę zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego; 7. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz całkowite pominięcie okoliczności ustalonych przez Sad Rejonowy [...] w [...], Wydział [...][...] w treści wyroku z [...] grudnia 2017 r. (sygn. akt [...]), w szczególności faktu, iż Sąd karny w całości dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego A. K., zaś zeznania świadka T. B. - przeprowadzającego kontrolę drogową policjanta uznał za niewiarygodne w zakresie, w jakim świadek ten zeznał o wynikach przeprowadzonych pomiarów zespołu pojazdu oraz w zakresie jego twierdzenia, że zostały przekroczone dopuszczalne wymiary tego zespołu pojazdów, które zezwalałyby na poruszanie się nim w myśl zezwolenia kategorii III; 8. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie wniosków wynikających z treści dokumentów - zgody administratora drogi na transport pojazdem przekraczającym dozwoloną masę całkowitą, obciążenie osi i rozmiary ładunku: faktury nr [...] oraz pokwitowania zapłaty kartą, wraz z tłumaczeniami uwierzytelnionymi z języka węgierskiego, pomimo, iż z treści tych dokumentów wynika, że szerokość kontrolowanego pojazdu z ładunkiem wynosiła 3,2 m, 9. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie wniosków wynikających z nagrania na płycie CD filmu z holowania kontrolowanego pojazdu, z którego niezbicie wynika, że holowanie nie miało miejsca, zaś kontrolowany pojazd samodzielnie jechał za wezwanym holownikiem; 10. naruszenie art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów - ze specyfikacji technicznej maszyny rolniczej [...], z opinii biegłego z zakresu transportu na okoliczność ustalenia prawidłowości załadunku kombajnu [...] na pojazd skarżącej wraz z rozłączeniem kół kombajnu oraz szerokości załadowanego kombajnu z rozłączonymi kołami, a także poprzez odmowę zwrócenia się przez prowadzący postępowanie organ administracji do spółki [...] Polska Sp. z o.o. z żądaniem udzielenia odpisu lub wyciągu z dokumentacji technicznej kombajnu, pomimo, iż przeprowadzenie przedmiotowych dowodów pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistej szerokości pojazdu wraz z przewożonym ładunkiem oraz ustalenie, czy prawidłowy jest zastosowany przez skarżącą spółkę sposób załadunku kombajnu poprzez rozłączenie niektórych elementów kombajnu; 11. naruszenie art. 67, art. 68 i art. 69 w związku z art. 75 k.p.a. poprzez oparcie wszelkich ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie na treści protokołu kontroli i uniemożliwienie stronie skarżącej zakwestionowania treści protokołu kontroli, poprzez odmowę przeprowadzenia zawnioskowanych środków dowodowych, podczas, gdy protokół kontroli winien podlegać ocenie przez organ administracji w świetle całokształtu przeprowadzonego postępowania dowodowego i zawarte w jego treści ustalenia mogą podlegać weryfikacji w toku prowadzonego postępowania dowodowego; 12. naruszenie art. 68 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie kierowcy A. K. zgłoszenia uwag do protokołu kontroli drogowej, brak odnotowania w protokole kontroli drogowej istotnych okoliczności faktycznych dotyczących ilości przeprowadzanych pomiarów szerokości pojazdu i ich wyników, sposobu przeprowadzenia pomiarów wymiarów pojazdu, okazywanych w trakcie kontroli zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, przyczyn odholowania pojazdu na parking strzeżony i sposobu holowania oraz poprzez bezzasadne odnotowanie w protokole kontroli, iż kierowca odmówił podpisania protokołu, podczas gdy kontrolujący policjanci uniemożliwili kierowcy zapoznanie się z protokołem kontroli i jego podpisanie oraz samowolnie umieścili w protokole kontroli adnotację o odmowie podpisania protokołu przez kierowcę; 13. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 2 pkt 35a i art. 2 pkt 35b p.r.d. poprzez bezzasadne przyjęcie, że przewożony przez skarżącą spółkę ładunek - kombajn rolniczy marki [...] stanowi ładunek podzielny, a pojazd przewożący ten ładunek jest pojazdem nienormatywnym, podczas gdy odłączenie od maszyny rolniczej hedera i kół nie doprowadziło pojazdu przewożącego maszynę do normatywności, nie wykonano pomiarów nacisków osi pojazdu ani jego masy całkowitej, a jedynie jeden jego wymiar został uznany za większy od wskazanego w zezwoleniu; 14. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art 64 ust. 2 p.r.d. poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca spółka przewoziła pojazdem nienormatywnym ładunek podzielny, co jest dozwolone tylko w przypadku dysponowania zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii l lub II, podczas gdy przewożony ładunek stanowił ładunek niepodzielny, a skarżąca spółka posiadała zezwolenie kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego, zatem nie doszło do naruszenia prawa. Ponadto w oparciu o art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a") spółka wniosła o: - dołączenie do akt niniejszego postępowania - akt postępowania przed Sądem Rejonowym [...] w [...], Wydział [...][...] (sygn. akt [...]) oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach, w szczególności: protokołu przesłuchania obwinionego A. K., protokołów przesłuchania świadków T. B., D. S., P. M. oraz prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...]w [...], Wydział [...][...] z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt: [...] wraz z uzasadnieniem, a także - przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszej skargi odpisów wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2018 r. o sygn. akt: VI SA/Wa 2252/17 i VI SA/Wa 2253/17 wraz z uzasadnieniami (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl). W odpowiedzi na skargę K[...]P wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 2 pkt 35a p.r.d. – jest nim pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Według art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny oznacza ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy, 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1. Według przepisów art. 140aa ust. 1 - 3 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy Policji) za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. art. 140aa ust. 1 p.r.d.). Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi (art. art. 140aa ust. p.r.d.). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. (art. 140aa ust. 3 p.r.d.). Stosownie do treści art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d. długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego przez pilota, w przypadku gdy pojazd przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: a) długość - 23 m, b) szerokość - 3,2 m, c) wysokość - 4,5 m, d) rzeczywista masa całkowita - 60 t; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotne znaczenie miało ustalenie wpływu, jaki wywiera uniewinniający wyrok Sądu karnego na rozstrzygnięcia organów administracji, jak i Sądu administracyjnego. Zarówno przepisy prawa administracyjnego, jak i prawa karnego nie regulują relacji uniewinniającego wyroku karnego względem rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Art. 11 p.p.s.a. odnosi się jedynie, do wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa, który wiąże Sąd administracyjny. Przepis ten nie wypowiada się jednakże w kwestii wyroku uniewinniającego, który zapadł w postępowaniu karnym, a zwłaszcza jego znaczenia w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego wynika, że wyrok Sądu karnego uniewinniający kierowcę od zarzucanego mu czynu (wykroczenia) nie wiąże Sądu administracyjnego, ale nie oznacza to, że Sąd administracyjny nie powinien uwzględniać tej okoliczności w całokształcie ustaleń faktycznych, gdy bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, wyrok uniewinniający w sprawie o wykroczenie jest elementem zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, podlegającym ocenie organu zgodnie z art. 80 k.p.a. Ma rację organ odwoławczy, iż nie należy bezpośrednio przekładać treści wyroku Sądu karnego (obejmującej ustalenie odpowiedzialności subiektywnej – winy albo braku winy kierowcy), na dokonywane w toku postępowania administracyjnego ustalenia odpowiedzialności obiektywnej (przewoźnika). Jednak nie można tego dokumentu zignorować, co miało miejsce w niniejszej sprawie. K[...]P bowiem pominął ocenę ww. wyroku, powołując się na odrębność postępowania karnego od postępowania administracyjnego i odmienne zasady ustalania kwestii winy lub jej braku. Tymczasem stwierdzając brak podstaw do uznania kierowcy A. K. za winnego zarzucanego mu czynu, Sąd karny (w oparciu o zeznania w charakterze świadków: ww. kierowcy, P. M. i D. S., które ocenił jako wiarygodne) poczynił szczegółowe ustalenia związane z przebiegiem kontroli. Otóż policjanci za pierwszym razem wymierzyli gabaryt ładunku i nie mieli żadnych zastrzeżeń, a jedynie co do podzielności ładunku (tzn. że heder nie może być transportowany razem z kombajnem). Gdy kierowca A. K. przedstawił opinię dotyczącą transportu maszyn rolniczych i ich części składowych, wówczas policjanci ponownie zmierzyli ładunek, lecz tym razem stwierdzili, iż kombajn jest szerszy o 8 cm, co wymaga innego zezwolenia oraz pilota. Natomiast gdy kierowcy A. K. oraz P. M. przedłożyli dokumenty producenta kombajnu z wymiarami transportowymi, policjanci powiedzieli, że ich metrówki są lepsze. Policjanci mierzyli bowiem długość ładunku taśmą, szerokość metrówką, a wysokość taśmą wysuwaną umocowaną na specjalnym kiju z zaczepem. Dokonując pomiaru w taki sam sposób jak policjanci, kierowcy A. K. wychodził inny pomiar (wysokość - 4 m, szerokość – 3,2 m, a długość – 21,25 m), mimo iż nie było zmian ładunku ani przeładunku. Również na granicy słowacko-węgierskiej pomiar był dokonywany w taki sam sposób i nie odnotowano przekroczenia dopuszczalnych norm. Wreszcie z treści zezwolenia na przewóz pojazdu wraz z fakturą i szkicem technicznym w języku węgierskim z tłumaczeniem na język polski wynikało, iż długość przedmiotowego zespołu pojazdów wynosi 21,3 m, szerokość 3,2 m, a wysokość 4,2 m. Za niewiarygodne Sąd karny uznał zeznania policjanta dokonującego pomiarów zespołu pojazdów (T. B.), akcentując, iż świadek ten nie potrafił określić jaki jest dopuszczalny błąd pomiarowy przy użyciu takiego narzędzia pomiarowego, jakim się posługiwał podczas kontroli. Nie był w stanie też wskazać w jaki sposób pojazd odjechał z miejsca kontroli. Reasumując, Sąd karny wywiódł, iż żaden z wymiarów tego zespołu pojazdów nie przekroczył żadnej z wielkości podanych w przepisie art. 64 ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d., a w konsekwencji ruch przedmiotowego pojazdu był dozwolony bez konieczności pilotowania przez pilota. Zdaniem tutejszego Sądu, zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, w tym dokumenty załączone do odwołania oraz opisane wyżej prawomocne orzeczenie Sądu karnego, potwierdzają normatywność kontrolowanego zespołu pojazdów, a tym samym podważają wyniki uzyskane przez policjantów podczas drugiego pomiaru. Sąd również nie zgadza się ze stwierdzeniem organów Policji, iż przewożony ładunek miał charakter podzielny, a to dlatego, iż od kombajnu zbożowego odłączono (dla celów transportu) następujące elementy: heder, stół do rzepaku, wózek do hedera oraz 4 sztuki ogumienia. Sądowi orzekającemu w tym składzie z urzędu wiadomo, iż w przypadku przewozu maszyny w postaci koparki organy Inspekcji Transportu Drogowego nie mają wątpliwości co do niepodzielności tego ładunku (vide wyrok tut. Sądu z 27 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 484/17). Oddalając na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. wnioski dowodowe skarżącej, Sąd działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie tut. Sądowi znane z urzędu były jego orzeczenia z 14 lutego 2018 r. o sygn. akt: VI SA/Wa 2252/17 i VI SA/Wa 2253/17. Natomiast za zbędne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał występowanie do Sądu Rejonowego [...] w [...],[...] Wydział [...] o wypożyczenie akt sprawy o sygn. [...], skoro w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się kopia sentencji wyroku wydanego w dniu [...] grudnia 2017 r. w ww. sprawie karnej wraz z uzasadnieniem. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umarzając postępowanie administracyjne w puncie drugim sentencji wyroku, Sąd kierował się dyspozycją art. 145 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 (tj. uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności), sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Dodanie § 3 do art. 145 p.p.s.a. nastąpiło na podstawie art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., co obligowało Sąd do jego zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Komentowany przepis jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017, wyd. elektr.). W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas, (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, wyd. elektr.; zob. też uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w trzecim punkcie sentencji wyroku, Sąd oparł na art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło