VI SA/Wa 896/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty tytułem przeprowadzonych badań próbki wyroku budowlanego oraz kosztu jej transportu oddala skargę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej Główny Inspektor) postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa., po rozpatrzeniu zażalenia "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] - skarżącej w niniejszej sprawie spółki, wniesionego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej Wojewódzki Inspektor) z dnia [...] grudnia 2015 r., ustalające opłatę w wysokości 2.591,44 złotych brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego, tj. wapna budowlanego [...], utrzymał w mocy postanowienie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy. W dniach od [...] do [...] czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę u sprzedawcy, tj. J. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J.P. [...] z siedzibą w [...]. Kontroli podlegał między innymi wyrób budowlany - wapno budowlane [...]. Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli podpisanym w dniu [...] czerwca 2015 r., nr akt kontroli [...]. Podczas kontroli pobrano do badań próbkę ww. wyrobu budowlanego i zlecono jej badanie akredytowanemu laboratorium - Instytutowi Ceramiki i Materiałów Budowlanych w [...], Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w [...], które po ich przeprowadzeniu sporządziło sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi, jako organowi właściwemu miejscowo z uwagi na siedzibę producenta, dokumentację dotyczącą ww. kontroli, celem wydania postanowienia, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych. Wojewódzki Inspektor postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], ustalił opłatę w wysokości 2.591,44 złotych brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego - wapna budowlanego [...] oraz nałożył obowiązek jej uiszczenia na podmiot uznany za producenta kontrolowanej partii wyrobu budowlanego, tj. skarżącą w niniejszej sprawie spółkę. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię art. 2 pkt 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/2016/EWG, poprzez nietrafne przyjęcie, że skarżąca jest producentem kontrolowanego wyrobu w postaci wapna budowlanego [...]. Wniosła o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora i wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. Główny Inspektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy wyrób budowlany objęty normą zharmonizowaną lub zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, może być wprowadzony do obrotu wyłącznie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.; dalej rozporządzenie). Dodał, że w świetle art. 4 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzeniu takiego wyrobu do obrotu. Jak podał Główny Inspektor, z art. 8 ust. 2 rozporządzenia wynika między innymi że oznakowanie CE umieszcza się na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych zgodnie z art. 4 i 6, oraz że poprzez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia oznakowania CE producent wskazuje, że bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi oraz za jego zgodność ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i innym stosownym ustawodawstwie harmonizacyjnym Unii odnoszącym się do umieszczania tego oznakowania. Zdaniem Głównego Inspektora, skoro będący przedmiotem kontroli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną [...] Wapno budowlane - Część I: Definicje, wymagania i kryteria zgodności (wprowadzoną do zbioru Polskich Norm przez normę [...] o tym samym tytule), to powinien on spełniać wymagania określone ww. rozporządzeniem. Jak wskazał Główny Inspektor, producent oznakował ww. wyrób budowlany oznakowaniem CE oraz zadeklarował między innymi zawartość powietrza na poziomie < 7%, zawartość składników: CaO + MgO na poziomie > 92%, MgO na poziomie < 1%, C02 na poziomie < 2,5%, S03 na poziomie < 0,5%, wielkość ziaren: pozostałość w % masy na 0,09 mm na poziomie < 7 i pozostałość w % masy na 0,2 mm na poziomie < 2 oraz wnikanie na poziomie < 100 mm i < 50 mm. Wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium - Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych z siedzibą w [...], Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w [...] na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora, zgodnie z procedurą badawczą (według normy [...] Wapno budowlane - Część 2: Metody badań) potwierdziły deklarowaną przez producenta zawartość powietrza, zawartość składników: CaO + MgO i C02) wielkość ziaren oraz wnikanie. Natomiast ww. badania (przeprowadzone zgodnie z procedurą badawczą według normy [...]) wykazały zawartość składników: MgO i S03 o wartości odpowiednio 1,2% i 0,57%, tj. wyższej niż deklarowana. Wobec powyższego Główny Inspektor stwierdził, że skontrolowany wyrób budowlany nie posiada właściwości, które spełniałyby zadeklarowane zawartości składników: MgO i S03, a zatem nie spełnia wymagań określonych ustawą o wyrobach budowlanych, co rodzi po stronie producenta obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Główny Inspektor wyjaśnił, że podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań jest faktura VAT nr [...], wystawiona w dniu [...] lipca 2015 r. przez Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych w [...], Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w [...], opiewająca na kwotę 2.583 złotych brutto, która stanowi koszty przeprowadzonych badań wapna budowlanego hydratyzowanego [...]. Natomiast koszty transportu próbki wyrobu budowlanego do badań wyniosły 8,44 złotych brutto. Główny Inspektor podkreślił, że w świetle przepisu art. 2 pkt 19 rozporządzenia istotną okolicznością przy ustalaniu, kto jest producentem wyrobu budowlanego jest fakt, kto wprowadza dany wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem, a nie tylko sam fakt jego wytworzenia. Dodał, odnosząc się do definicji producenta zawartej w ww. przepisie rozporządzenia, że producentem wyrobu budowlanego nie zawsze musi być podmiot, który faktycznie zaprojektował lub wytworzył wyrób budowlany. Dodał, że zgodnie z art. 15 rozporządzenia importera lub dystrybutora uważa się na użytek tego rozporządzenia za producenta, wskutek czego podlegają oni obowiązkom producenta określonym w art. 11, między innymi w przypadku, gdy wprowadzają oni wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Nadto Główny Inspektor wyjaśnił, że to spółka [...] S.A. jest wskazana jako podmiot, który wyprodukował wyrób dla skarżącej spółki. Stanął na stanowisku, że spółkę tę, będącą rzeczywistym producentem, należy uznać jedynie za zakład produkcyjny, natomiast spółkę skarżącą za producenta w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia. W skardze na wskazane na wstępie postanowienie Głównego Inspektora skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 2 pkt 19 rozporządzenia, poprzez nietrafne przyjęcie, że jest ona producentem spornego wyrobu budowlanego, gdy producentem tego wyrobu jest [...] SA, a nie jedynie "zakładem produkcyjnym" wapna budowlanego [...]. W kontekście powyższego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, oraz o umorzenie postępowania w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawiony zarzut naruszenia art. 2 pkt 19 rozporządzenia, podkreślając, że za producenta powinien zostać uznany podmiot, który faktycznie produkt budowlany wyprodukował. Stanęła na stanowisku, że umieszczona obok nazwa dystrybutora produktu, przy użyciu zwrotu "wyprodukowano dla: [...]", w żadnej mierze nie wypełnia - wbrew twierdzeniom organu - definicji producenta, o której mowa w art. 2 pkt 19 rozporządzenia ani nie nasuwa takiego skojarzenia, że skarżąca spółka może być producentem wyrobu, skoro producent został w sposób wyraźny wskazany obok. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznały skarżącą spółkę za producenta w rozumieniu przepisów rozporządzenia i w konsekwencji zobowiązały ją do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów badań próbki kontrolowanego wyrobu budowlanego. Definicja producenta wyrobu budowlanego zawarta jest w art. 2 pkt 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG. Zgodnie z powyższym przepisem rozporządzenia "producent" oznacza osobą fizyczną lub prawną, która produkuje wyrób budowlany lub która zleca zaprojektowanie lub wyprodukowanie wyrobu budowlanego i wprowadza ten wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem firmowym, natomiast na wyrobie umieszczono informację wyprodukowano dla: [...] sp. z o.o. oraz wyprodukowano przez: [...] S.A., na co wskazuje sama skarżąca. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3165/15, prawidłowa wykładnia przepisu art. 2 pkt 19 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że istotną okolicznością, a nawet okolicznością decydującą, przy ustaleniu kto jest producentem wyrobu, jest wprowadzenie danego wyrobu do obrotu pod własną nazwą lub znakiem, a nie tylko sam fakt jego wytworzenia. Wobec tego spółkę [...] S.A., będącą niewątpliwie rzeczywistym producentem, należy uznać za zakład produkcyjny, natomiast skarżącą za producenta w rozumieniu przepisów wspomnianego rozporządzenia. Przedmiotem postanowienia, objętego skargą do Sądu, było obciążenie producenta kontrolowanego w niniejszej sprawie wapna budowlanego kosztami badań, które wykazały, że nie posiada ono deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych. Badania przeprowadzono w oparciu o art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1570 ze zm.; dalej ustawa o wyrobach). Zgodnie natomiast z treścią art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany obowiązany jest do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów prowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Jednocześnie, przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu (Dz.U. Nr 23, poz. 122) określa, że wysokość opłaty, o której mowa w ww. art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach, ustala właściwy organ prowadzący kontrolę. Do uiszczenia tej opłaty obowiązany jest zaś wyłącznie producent lub jego upoważniony przedstawiciel, gdyż to właśnie producent, poprzez organizowanie i zapewnienie kontroli produkcji wyrobu o określonych przez siebie właściwościach oraz zainicjowanie cyklu obrotu tego wyrobu, ponosi za niego odpowiedzialność. Jak wynika z poczynionych przez organy Nadzoru Budowlanego ustaleń, kontrolowany wyrób budowlany nie posiada właściwości, które spełniały zadeklarowany przez producenta - skarżącą spółkę poziom zawartości składników MgO i S03, co zrodziło po stronie skarżącej obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, w wysokości określonej w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora, utrzymanym następnie w mocy postanowieniem zaskarżonym do Sądu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zasadnie nałożono na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty tytułem przeprowadzonych badań próbki wyrobu poddanego kontroli oraz poniesienia kosztu transportu próbki tego wyrobu do laboratorium. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.