VI SA/Wa 898/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-15
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, gdy strona wnioskuje o stwierdzenie nieważności innych decyzji, które jej zdaniem stanowią zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy głównej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, gdy wnioski o stwierdzenie nieważności innych decyzji dotyczą innych partii produktów i opierają się na odmiennych przepisach prawnych, co wyklucza istnienie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji nie jest koniecznym warunkiem wydania decyzji w sprawie kary pieniężnej, a oba postępowania mogą być rozstrzygane samodzielnie przez ten sam organ.Stan faktyczny
Strona P. J. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, argumentując, że rozstrzygnięcie wniosków o stwierdzenie nieważności innych decyzji jest zagadnieniem wstępnym. Organ I instancji odmówił zawieszenia, podobnie jak Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę
UZASADNENIE
W dniu [...] października 2013 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wpłynął wniosek P. J. o zawieszenie postępowania toczącego się przed WIJHARS
w B., znak sprawy: [...] do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w przedmiocie załatwienia wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych nr [...] oraz nr [...] r. z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wynik postępowań administracyjnych o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] oraz decyzji nr [...] jest zagadnieniem wstępnym, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie w sprawie, znak- [...].
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wydał postanowienie, znak: [...], w którym odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie [...].
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. P. J. reprezentowany przez radcę prawnego Ł. S. wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpatrzenie niniejszej sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Strona wskazała, że wpływ na wysokość kary wymierzonej przez WIJHARS w B. w decyzji nr [...], znak: [...] (1.445.684,13 zł), miała ocena dotychczasowej działalności strony w zakresie wprowadzania artykułów rolno-spożywczych do obrotu. Wobec strony zostały bowiem wydane decyzje nr [...] oraz nr [...], zakazujące wprowadzania do obrotu zakwestionowanych artykułów rolno-spożywczych. Zdaniem strony decyzje
nr [...] oraz nr [...] rażąco naruszają prawo i w związku z powyższym złożyła ona wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Rozstrzygnięcie
w powyższych sprawach jest, natomiast zagadnieniem wstępnym. W świetle powyższego konieczne jest, zdaniem wnoszącego odwołanie, zawieszenie postępowania znak: [...] do czasu rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowych wniosków o stwierdzenie nieważności, gdyż ww. rozstrzygnięcie może mieć bezpośredni wpływ na zakończenie postępowania [...]. Strona podniosła, że przez zagadnienie wstępne należy rozumieć każde zagadnienie, które jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie istnieje związek między postępowaniem o stwierdzenie nieważności i postępowaniem głównym.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] listopada 2013 r. wniesionego przez radcę prawnego Ł. S., działającego w imieniu P. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "M.", na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie [...], postanowił utrzymać postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., jedynie
w sprawach wszczętych na wniosek strony organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, gdy wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. W sprawie niniejszej postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych toczy się z urzędu. Zatem, wykluczone jest zawieszenie postępowania na wniosek złożony przez stronę. Jednocześnie zdaniem organu nie zaistniały przesłanki zawieszenia postępowania wskazane w art. 97 § 1 pkt 1-4 k.p.a.
Organ podkreślił, iż wskazane decyzje, co do których pełnomocnik strony wniósł wnioski o stwierdzenie ich nieważności, dotyczyły innych partii produktów niż artykuły, za których wprowadzenie do obrotu została decyzją nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] wymierzona kara pieniężna w wysokości 1 445 684,13 zł. Decyzje, co do których zostały złożone wnioski o stwierdzenie ich nieważności były wydane w roku 2009 i dotyczą wprowadzenia do obrotu innych partii przetworów mlecznych. Ponadto jako podstawy prawne w przedmiotowych decyzjach wskazane zostały odmienne przepisy prawne: w decyzjach nr [...] oraz nr [...] organ I instancji wskazał jako podstawę prawną art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w decyzji zaś nr [...] był nią art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy.
Ponadto organ wskazał, iż przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 kp.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że dla postępowania w sprawie
wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych nie jest kwestią prejudycjalną postępowanie toczące się przed tym organem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, dotyczące zakazu wprowadzania do obrotu. Ukaranie nie jest bowiem zależne od zakazania wprowadzenia produktu do obrotu, tylko od uprzedniego stwierdzenia faktu zafałszowania. Ponadto w obu sprawach rozstrzygnięcia wydaje ten sam organ, a każde z rozstrzygnięć może zapaść samodzielnie. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może mieć zastosowania. Podjęcie przez stronę działań w celu stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych, nr [...] oraz nr [...], nie obligowało, więc Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, ani Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. do zawieszenia postępowania w sprawie odwoławczej od decyzji wymierzającej karę pieniężną.
Pismem z dnia 13 lutego 2014r. P. J. reprezentowany przez radcę Prawnego Ł. S., wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpatrzenie niniejszej sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
i zasądzenie od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wbrew twierdzeniom organów w stanie faktycznym niniejszej sprawy istnieje zagadnienie, które będzie dopiero przedmiotem rozstrzygnięcia przez sądy administracyjne na skutek złożonych skarg administracyjnych odnoszących się do złożonych wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji. W sytuacji gdy przedmiotowe skargi zostaną rozpoznane
i w stosunku do decyzji, które były podstawą do wymierzenia w niniejszym postępowaniu przez WIJHARS kary pieniężnej w wysokości 1.445.684,13 złotych zostanie stwierdzona nieważność, dopiero wówczas interes skarżącego będzie należycie chroniony, a przy wymierzaniu mu ewentualnej kary nie będzie możliwe powołanie się na treść tych decyzji. Zatem rozpatrzenie skarg administracyjnych
w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia niniejszego postępowania należy uznać za przedwczesne. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy przedmiotowym postępowaniem tj. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a złożonymi wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu decyzji nr [...], WIJHARS przy ocenie stopnia zawinienia wskazał, że decyzje co do których strona złożyła wniosek o stwierdzenie ich nieważności uzasadniały przyjcie wysokiego stopnia zawinienia strony postępowania. Nie ma zatem wątpliwości, że gdyby w stosunku do przedmiotowych decyzji sądy administracyjne uznałyby, że należy stwierdzić ich nieważność, wówczas należałoby uznać, że ich treści nie można brać pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez WIJHARS w niniejszym postępowaniu, a zatem nie wpłynęłyby one niekorzystnie dla skarżącego na wysokość wymierzonej mu kary pieniężnej. Okoliczności tych nie wziął pod uwagę organ I instancji oraz GIJHARS.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego
w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzania do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych.
Skarżący wnosząc o zawieszenie ww. postępowania podniósł, że wynik postępowań administracyjnych o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] oraz decyzji nr [...] jest zagadnieniem wstępnym, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzana do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych.
Orzekające w niniejszej sprawie organy uznały jednak, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko uznać należy za prawidłowe. Zgodnie
z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia, którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wskazując, że w sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy przedmiotowym postępowaniem a złożonymi wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych nr [...] oraz nr [...] r., z dnia [...] maja 2009 r, albowiem wyniki postępowań w sprawie nieważności tych decyzji będą miały wpływ na wynik przedmiotowego postępowania odwoławczego.
Sąd podzielił stanowisko organu, że sprawa w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych, dotyczących zakazu wprowadzania do obrotu nie jest kwestią prejudycjalną dla postępowania w sprawie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Jak podkreślił bowiem organ decyzja ta dotyczy kary za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, tj. produktów oznakowanych jako:
- "[...]" a'200 g, wielkość partii 600 kg, dane identyfikacyjne partii: [...], data produkcji 04.05.2009 r.;
- "[...]" a'200 g, wielkość partii 360 kg, dane identyfikacyjne partii: [...], data produkcji 30.04.2009 r.;
- "[...]" a'200 g, wielkość partii 600 kg, dane identyfikacyjne partii: [...], data produkcji 30.04.2009 r.;
- "[...]" a'200 g, wielkość partii 700 kg, dane identyfikacyjne partii: [...], data produkcji 30.04.2009 r.
Tymczasem decyzje, co do których zostały złożone wnioski o stwierdzenie ich nieważności były wydane w roku 2009 i dotyczą wprowadzenia do obrotu innych partii przetworów mlecznych. Również jako podstawy prawne w przedmiotowych decyzjach wskazane zostały odmienne przepisy prawne: w decyzjach nr [...] oraz nr [...] organ I instancji wskazał jako podstawę prawną art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w decyzji zaś nr [...] był nią art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy. Ponadto podkreślenia wymaga,
iż organ w uzasadnieniu decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu wprowadzana do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, powołał się m.in. na decyzje nr [...] oraz nr [...] w celu podkreślenia, iż skarżący od wielu lat narusza postanowienia ustawy o jakości handlowej i prowadzonych jest z tego tytułu kilkanaście postępowań administracyjnych.
Z powyższych względów należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organ nie naruszył dyspozycji przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmawiając zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego,
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło