VI SA/Wa 906/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-06
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i stan rodzinny, strona ich nie przedłożyła, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Brak dowodów obciąża stronę składającą wniosek.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej. Wnioskodawca podał informacje o dochodach, wydatkach i sytuacji rodzinnej, jednak sąd uznał je za niewystarczające. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów, w tym wyciągi z rachunków bankowych, potwierdzenia wynagrodzeń, dokumenty dotyczące kredytu oraz wyliczenie wydatków. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: odmówić przyznania S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
S. S. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami. Skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2 800 złotych brutto. Żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 3 200 złotych miesięcznie. Skarżący podał także, iż posiada dom o pow. [...] m2. Wskazał, iż ciąży na nim konieczność spłaty kredytu hipotecznego w wysokości 500 złotych miesięcznie. Podkreślił, że jedna z córek podlega stałemu leczeniu szpitalnemu, co generuje konieczność częstych dojazdów do szpitala i zabiegów. Skutkiem powyższych okoliczności, po opłaceniu stałych kosztów, skarżący nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie:
a/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają, jeżeli nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia),
b/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 Formularza wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę),
c/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 Formularza wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę),
d/ dokumentów potwierdzających informację o wysokości miesięcznych rat spłacanego kredytu wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt ich spłaty, np. wydruk przelewu bankowego lub wpłaty w urzędzie pocztowym, kopia harmonogramu spłaty,
e/ wyliczenia obejmującego niezbędne miesięczne wydatki ponoszone przez skarżącego i osoby pozostające w nim we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym wydatki związane z leczeniem córki).
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 czerwca 2013 roku, przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło