VI SA/Wa 906/21

WyrokWSA w Warszawie2021-05-13

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień 2011 r. powinna zostać opłacona w pełnej wysokości, mimo że ubezpieczony został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w trakcie tego miesiąca?
Ratio decidendi
Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna, co oznacza, że ubezpieczony jest zobowiązany do zapłaty pełnej składki za dany miesiąc, niezależnie od tego, czy ubezpieczenie trwało przez cały miesiąc, czy tylko przez jego część. W związku z tym, nawet jeśli ubezpieczony został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego we wrześniu 2011 r., nadal był zobowiązany do opłacenia pełnej składki za dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne za ten miesiąc, ponieważ umowa obowiązywała do jego końca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która stwierdzała, że Z. D. był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od sierpnia do września 2011 r. Skarżący kwestionował zasadność naliczenia składki za wrzesień 2011 r., argumentując, że został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w trakcie tego miesiąca. Podnosił również zarzut przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę VI SA/Wa 906/21 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm.) w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania Z. D., utrzymał w mocy decyzję [...] [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2016 r, stwierdzającą, że Z. D. był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...], w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział B. Inspektorat w Z. pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] skorygowanym pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia ubezpieczenia zdrowotnego Z. D. z tytułu zawartej w dniu [...] sierpnia 2011 r. ze [...] OW NFZ umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...]. [...][...] OW NFZ, po analizie dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 stwierdził, że Zainteresowany był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...], w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. Rozpatrując wniesione przez stronę odwołanie Prezes NFZ wskazał, że Zainteresowany z tytułu zawartej umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego złożył deklarację rozliczeniową i opłacił składkę na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2011 r., natomiast za wrzesień 2011 r. złożył deklarację rozliczeniową bez wykazywania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zainteresowany, reprezentowany przez pełnomocnika M. D. - w dniu [...] sierpnia 2011 r. zawarł ze [...] OW NFZ umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...] na mocy której został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z dniem [...] sierpnia 2011 r. Następnie pismem z dnia [...] września 2011 r. wystąpił do [...] OW NFZ o rozwiązanie umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Umowa została rozwiązana na podstawie przekazanego przez Zainteresowanego wydanego w dniu [...] września 2011 r. przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. zaświadczenia znak: [...], zgodnie z którym Zainteresowany został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przez ww. urząd. Wobec powyższego [...] OW NFZ poinformował Zainteresowanego pismem z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], że zawarta przez niego umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązywała w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. Zainteresowany pismem z dnia [...] października 2016 r. wyjaśnił: "(...) zawieszając swoją działalność [...] czerwca 2011 roku, na okres jednego miesiąca - sierpień 2011 roku - zawarłem umowę o ubezpieczenie bezpośrednio z NFZ. W dniu [...] września zgłosiłem się do Państwowego Urzędu Pracy w Z. Niestety nie zostałem przyjęty ze względu na ilość osób rejestrujących się [...] września. Tak więc zostałem zarejestrowany w dniu [...] września 2011 r. Nie byłem świadomy faktu, iż na jeden dzień zostanę obarczony składką za cały miesiąc i w dodatku po upływie 5 lat od zdarzenia". Ponadto w korespondencji z dnia [...] listopada 2016 r. Zainteresowany poinformował: "(...) wnoszę aby z mojej woli umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...] została rozwiązana z dniem [...] sierpnia 2011 r." Następnie Prezes NFZ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stwierdził, że wskutek zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowany przyjął na siebie wszelkie obowiązki wynikające z ustawy, w tym w szczególności obowiązek regularnego opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z informacji przekazanych przez ZUS Oddział w B.Inspektorat w Z. wynika, że Zainteresowany złożył deklaracje i opłacił składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2011 r., natomiast za wrzesień 2011 r. złożył jedynie deklarację rozliczeniową bez wykazywania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Prezesa słusznie wskazał organ I instancji, że nie można uznać wyjaśnień złożonych przez Zainteresowanego, gdyż z zaświadczenia wydanego przez Powiatowy Urząd Pracy w dniu [...] września 2011 r., znak: [...], jednoznacznie wynika, że Zainteresowany od dnia [...] września 2011 r. został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przez ww. urząd. Ponadto Zainteresowany został poinformowany przez [...] OW NFZ (pismo z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], że zawarta przez niego umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązywała w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. Powyższe wynikało z faktu wystąpienia przez Zainteresowanego przy piśmie z dnia [...] września 2011 r. do [...] OW NFZ o rozwiązanie umowy dobrowolnego ubezpieczenia, a także przekazania przez Zainteresowanego zaświadczenia znak: [...], wydanego przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. w dniu [...] września 2011 r., zgodnie z którym Zainteresowany został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przez ww. urząd od dnia [...] września 2011 r. Wobec powyższego Zainteresowany był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nr [...] w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. D. podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia istniejącego stanu faktycznego w sprawie, jak również narusza zapisy obowiązujących przepisów w zakresie postępowania administracyjnego w związku z powyższym wniósł o jej uchylenie w całości jako bezprzedmiotowej. Skarżący stwierdził, że w opisie przedmiotowej sprawy i związanej z nią dokumentacji będącej podstawą do wydania przedmiotowej decyzji Prezes NFZ pomija niezwykle istotne stanowisko strony będące odpowiedzią na skierowane do niej pismo z dnia [...] marca 2020 roku, tj. ponad 3 lata od dnia złożenia zażalenia. W tej sytuacji trudno uznać decyzję za poprawną, kiedy celowo nie uwzględnia ona stanowiska strony w przedmiotowej sprawie. Prezes NFZ w jakikolwiek sposób nie odniósł się do pisma strony z marca 2020 roku, zaś w obecnej decyzji samo pismo zostało pominięte. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie zapadło na zasadach określonych w 122a § 2 kpa, co wynika z zupełnie nieuzasadnionej przewlekłości działania organu administracyjnego jakim jest NFZ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został w toku postępowania przed organami zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Ponadto ten materiał dowodowy był znany stronie postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyr. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31). W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r. osoba, która nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z żadnego z tytułów wymienionych w art. 66 ustawy, pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym, poseł do Parlamentu Europejskiego wybrany w Rzeczypospolitej Polskiej lub osoba niewymieniona w art. 66 ust. 1, do której ma zastosowanie art. 13 ust. 2 lit. f rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 149 05.07.1971 r. str. 2, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 35), może ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Funduszu, jeżeli ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 68 ust. 5 omawianej ustawy osoba ubezpieczona dobrowolnie zostaje objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z dniem określonym w umowie zawartej przez tę osobę z Funduszem, a przestaje być nim objęta z dniem rozwiązania umowy lub po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek. Tożsamy zapis został zawarty w § 6 ust. 1 umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Artykuł 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach nakłada obowiązek opłacania składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne do dnia 15 następnego miesiąca za miesiąc poprzedni Analogiczny zapis zawiera § 5 ust. 3 umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego- stwierdza on mianowicie, że opłacanie i ewidencjonowanie składki następuje za pośrednictwem właściwego dla miejsca zamieszkania ubezpieczającego się oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 79 ust. 2 w/w ustawy składka jest miesięczna i niepodzielna, a tym samym nie może zostać pobrana stosunkowo do okresu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd zgodnie z którym osoba odprowadzająca składkę na ubezpieczenie zdrowotne jest zobowiązana opłacić składki za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianym dla składek na ubezpieczenie społeczne. Z kolei z faktu, iż składka na ubezpieczenie zdrowotne jest niepodzielna wynika, że ubezpieczony zapłaci taką samą składkę zarówno w sytuacji, kiedy podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu przez cały miesiąc, jak i wówczas, gdy ubezpieczeniem objęty jest jedynie przez kilka dni danego miesiąca Niezależnie więc od tego przez jaką część miesiąca istnieje obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, taka sama składka na to ubezpieczenie jest opłacana za każdy miesiąc kalendarzowy. Poza sporem pozostaje, że zawarta przez skarżącego umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązywała w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. Skarżący z tytułu tej umowy złożył deklarację rozliczeniową i opłacił składkę na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2011 r., natomiast za wrzesień 2011 r. złożył deklarację rozliczeniową bez wykazywania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z dniem [...] września 2011 r. skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy. W konsekwencji skarżący był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. W niniejszej sprawie organy obu instancji organy wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zaś podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcie zostało w sposób należyty uzasadnione. W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło