VI SA/Wa 915/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-15

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) złożony przez osobę prawną powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony przez osobę prawną powinien zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie skarżącej, a brak wykazania spełnienia przesłanek uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Strona skarżąca wskazała na problemy z płynnością finansową, zajęcia komornicze na rachunkach bankowych oraz wysokie zobowiązania wobec podwykonawców. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów finansowych, jednak spółka nie zastosowała się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej M. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. - wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w chwili obecnej odnotowuje znaczne problemy z płynnością finansową. Na dzień 29 czerwca 2015 r. strona skarżąca posiadała na rachunkach bankowych kwotę 37.968,40 zł, jednakże według oświadczenia skarżącej konta te zostały objęte zajęciem komornicznym na rzecz Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dotyczy środków zgromadzonych na kontach [...] oraz [...]). Zobowiązania wobec podwykonawców na dzień 29 czerwca 2015 r. wynosiły 1.744.655,59 zł, natomiast należności od klientów – 966.253,75 zł. Ponadto spółka jest winna klientom zwrot środków z tytułu faktur VAT korygujących w kwocie 15.860,85 zł. Skarżąca wskazała też, że jej zobowiązania rosną z każdym z dniem, m.in. w związku z realizacją projektów, jednak spółka spłaca zobowiązania podatkowe, gromadzi na subkoncie środki w celu wypłaty poborów za dany miesiąc dla pracowników, jak również przygotowuje się do spłaty kredytu obrotowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych to 618.409,33 zł, a zysk za rok 2014 r. według bilansu wyniósł 18.192,21 zł. Ponadto skarżąca wskazała stany 11 posiadanych przez nią kont bankowych, z których wynika, że zgromadziła na ww. kontach środki pieniężne w kwocie 89.606,85 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego (pismem Sądu z 21 sierpnia 2015 r.) wezwano skarżącą do uzupełnienia ww. wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2013, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 i 2015 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2014 roku oraz czerwca 2015 r., c/ dokumentów potwierdzających wskazaną w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczność dokonania zajęć komorniczych na należących do skarżącej spółki rachunkach bankowych, d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej spółce w dniu 14 września 2015 r., przy czym skarżąca do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca spółka została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca spółka nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło