VI SA/Wa 934/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-04

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko komornika sądowego może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących niewłaściwej oceny kwalifikacji kandydatów i błędów proceduralnych?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko komornika sądowego jest decyzją uznaniową, którą organ może podjąć po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. W niniejszej sprawie Minister prawidłowo ocenił kwalifikacje kandydatów, kierując się przesłankami ustawowymi i zasadą prawdy obiektywnej, a decyzja nie nosi cech dowolności. Skarga została oddalona, ponieważ decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości powołał R. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w związku z wolnym stanowiskiem po odwołanym komorniku. Skarżący T. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do WSA, zarzucając niewłaściwą ocenę kwalifikacji kandydatów, pominięcie istotnych przesłanek oraz błędy proceduralne. Minister utrzymał decyzję w mocy, wskazując na wyższe kwalifikacje powołanego kandydata, w tym ocenę bardzo dobrą z egzaminu komorniczego oraz rekomendacje Rady Izby Komorniczej. Skarga została oddalona przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2012 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] , Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376 tj.), po rozpoznaniu wniosku T. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2012 r. nr [...] o powołaniu R. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po odwołanym komorniku S. R. i odmowie powołania na to stanowisko [...] oraz T. R., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia. W Monitorze Polskim z dnia 9 września 2011 r., nr 70 poz. 692, ukazało się obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 2011 r. o wolnym stanowisku komornika sądowego w rewirze przy Sądzie -Rejonowym w [...], po odwołanym komorniku S. R. Wnioski o powołanie na ww. stanowisko złożyli w terminie - za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...] – R. J., M. B., J. T. i T. R. (dalej skarżący). R. J. w 2004 r. ukończył na Uniwersytecie [...] wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. W 2009 r. ukończył studia podyplomowe w zakresie zarządzania wierzytelnościami. Od kwietnia 2005 r. zatrudniony był w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] listopada 2007r. zdał egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...] z [...] grudnia 2007 r., został powołany na stanowisko asesora komorniczego. M. B. w 2003 r. ukończył na Uniwersytecie [...] studia prawnicze z wynikiem dobrym plus, uzyskując tytuł magistra. Od [...] czerwca 2004 r. był zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] listopada 2007 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...] z [...] grudnia 2007 r., został powołany na stanowisko asesora komorniczego. J. T. w 2004 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w [...] wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym plus, uzyskując tytuł magistra. W październiku 2011 r. rozpoczęła studia doktoranckie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]. Od [...] grudnia 2004 r. była zatrudniona w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Od 2003 r. pełniła funkcję społecznego kuratora sądowego dla dorosłych przy Sądzie Rejonowym w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] listopada 2007 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] grudnia 2007 r., została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Skarżący, T. R. w 2007 r. ukończył w W. w [...], wyższe studia administracyjne z oceną dobrą, uzyskując tytuł magistra. Od [...] września 1998 r. był zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] grudnia 2008 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...] z [...] czerwca 2009 r., został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Rada Izby Komorniczej we [...], uchwałą nr [...] z [...] listopada 2011 r., zarekomendowała na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] R. J. oraz skarżącego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Sprawiedliwości powołał na stanowisko komornika sądowego R. J., uzasadniając, iż z racji uzyskania oceny bardzo dobrej z egzaminu komorniczego, potwierdzającej wysoki poziom jego przygotowania do wykonywania zawodu komornika, był najbardziej odpowiednim kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W tym przekonaniu organ utwierdziła również rekomendacja udzielona kandydatowi przez Radę Izby Komorniczej we [...] oraz bardzo dobra opinia o kandydacie, wystawiona przez jego pracodawcę. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wnioskodawcy, jak wynikało z analizy poświadczonych kopii dyplomów, decyzji, opinii i oświadczeń, spełniali wszystkie wymogi przewidziane w art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Jednakże poziom spełnienia przez wnioskodawców przesłanek określonych w art. 10 ust. ,1 pkt 6, 9 i 10 ww. ustawy był zróżnicowany. W dniu [...] lutego 2012 r., do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił on naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie obiektywnych przesłanek świadczących o kwalifikacjach kandydatów i dających podstawę do rzetelnej oceny stopnia ich przydatności do pełnienia funkcji komornika sądowego. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 10 i 12 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez rozstrzygnięcie o stopniu spełnienia wymogów do objęcia funkcji komornika sądowego przez poszczególnych kandydatów, w oparciu o niemiarodajne i nieporównywalne kryteria, nie dające podstaw do właściwej oceny przydatności kandydatów do pełnienia ww. funkcji, z jednoczesnym pominięciem aspektów doświadczenia zawodowego, stopnia przygotowania oraz predyspozycji osobistych kandydatów, czy też czynników infrastrukturalnych, jak posiadanie przez kandydatów zaplecza technicznego umożliwiającego płynną kontynuację spraw egzekucyjnych wszczętych przez odwołanego komornika. Skarżący stwierdził ponadto, że naruszono art. 16 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zw. z § 10 ust. 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika, poprzez powołanie na stanowisko komornika sądowego kandydata niespełniającego wymogów do objęcia tej funkcji. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. Zdaniem organu skarżący nie wykazał, iż pominięto takie dowody zebrane w sprawie, jak opinie i rekomendacje organów sądownictwa dotyczące kandydatów, natomiast pozostałe dokumenty nadesłane przez skarżącego, organ szczegółowo przeanalizował i uznał, iż dotyczą one okoliczności, które nie są wskazane w przepisach prawa jako przesłanki powołania na stanowisko komornika sądowego. Nie miały one zatem decydującego wpływu na rozstrzygnięcie. Minister Sprawiedliwości podzielił pogląd, że pozytywna ocena z kontroli kancelarii, podobnie jak otrzymane opinie, potwierdzały przygotowanie skarżącego do pełnienia funkcji komornika sądowego, niemniej pozostali kandydaci również posiadali pozytywne opinie, potwierdzające ich przygotowanie do pracy na tym stanowisku. W dalszej części uzasadnienia, organ nie podzielił stanowiska skarżącego, jakoby fakt zadawania egzaminu komorniczego przez kandydatów w różnych latach, miał wpływ na wysokość uzyskanych przez nich ocen, bowiem skarżący, zdając egzamin w 2008 r., nie był pozbawiony możliwości uzyskania oceny bardzo dobrej, takiej jaką rok wcześniej otrzymał powołany kandydat. Zdał jednak egzamin na ocenę dostateczną. Wobec powyższego, jak argumentował Minister Sprawiedliwości, nietrafne było stwierdzenie skarżącego, że oceny z egzaminu komorniczego nie odzwierciedlają poziomu wiedzy i umiejętności kandydatów, bowiem oceny te stanowią bardzo istotną informację odnośnie poziomu ich wiedzy, którą należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji. Z kolei różnice w stażu pracy kandydatów nie były na tyle znaczące, aby zrównoważyć różnice w ocenie z egzaminu komorniczego. Zatem organ nie zgodził się z opinią skarżącego, że uzyskane przez kandydatów oceny były niemiarodajne. Za sprzeczny z treścią decyzji uznano też zarzut lakonicznego uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r, gdyż wyczerpująco omówiono wnioski wyciągnięte przez organ z dokumentów, dotyczących kwalifikacji kandydatów. W uzasadnieniu, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazano powody powołania jednego kandydata i odmowy powołania pozostałych, w oparciu o obiektywne dowody wskazujące na spełnienie przesłanek ustawowych. Organ podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu przedmiotem analizy było spełnienie przez kandydatów wszystkich przesłanek wymienionych w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji. Bezpodstawny zatem był zarzut podjęcia decyzji w oparciu o nieefektywne kryteria. Biorąc zatem pod uwagę poziom wiedzy kandydatów - jak wywiódł organ - który sprawdzany jest na egzaminie komorniczym, fakt otrzymania przez skarżącego z tego egzaminu oceny dostatecznej, a przez R. J., jako jedynego z kandydatów, oceny bardzo dobrej, świadczyło w ocenie Ministra Sprawiedliwości o uzyskaniu znacznie lepszych kwalifikacji do wykonywania zawodu komornika sądowego przez powołanego kandydata. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. T. R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Ministrowi Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania, zarzucając: * naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez orzeczenie o oddaleniu kandydatury skarżącego na wolne stanowisko komornicze w oparciu o nieefektywne kryteria, z równoczesnym pominięciem pozostałych obiektywnych przesłanek wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego, dających podstawę do rzetelnej oceny stopnia przydatności kandydatów do pełnienia funkcji komornika sądowego; * naruszenie prawa materialnego - to art. 10 i art. 12 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez rozstrzygnięcie o stopniu spełnienia wymogów do objęcia funkcji komornika sądowego przez poszczególnych kandydatów w oparciu o niemiarodajne i nieporównywalne kryteria, niedające podstaw do oceny przydatności kandydatów do pełnienia ww. funkcji, z jednoczesnym pominięciem aspektów doświadczenia zawodowego, stopnia przygotowania oraz predyspozycji osobistych kandydatów do pełnienia funkcji komornika sądowego, czy też czynników infrastrukturalnych, jak posiadanie przez kandydatów zaplecza technicznego umożliwiającego płynną kontynuację spraw zawisłych przed odwołanym komornikiem; * naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w związku z § 10 ust. 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika, poprzez powołanie na stanowisko komornika sądowego kandydata niespełniającego wymogów do objęcia tej funkcji. W uzasadnieniu wniesionej skargi, skarżący powtórzył zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Koncentrując się na kwestii uzyskanych przez uczestników ocen z egzaminu komorniczego, skarżący podkreślił, iż wbrew opinii organu, kryterium to, nie jest jedynym efektywnym odzwierciedleniem przydatności asesorów komorniczych do pełnienia funkcji komorników, gdyż oceny nie odzwierciedlają bowiem poziomu wiedzy i umiejętności kandydatów, a okoliczność, iż wydane zostały w różnych latach, przez różne komisje egzaminujące i pod rządami różnych regulacji opisujących przebieg, egzaminu i sposób dokonywania ich oceny, wyklucza oparcie wyboru kandydata poprzez uwzględnienie tego wskaźnika. Według skarżącego, Minister Sprawiedliwości milcząco pominął okoliczność, iż skarżący uzyskał pozytywne opinie byłego pracodawcy (odwołanego komornika sądowego S. R., obsługującego dotychczasowy rewir będący przedmiotem przejęcia w niniejszym postępowaniu), dwóch komorników sądowych tego samego rewiru w tym komornika wizytatora z kilkunastoletnią praktyką wizytatora kontrolującego komorników sądowych, których skarżący zastępował w toku ich absencji, pozytywne opinie Prezesa Sądu Rejonowego w [...], Sędziego Wizytatora ds. Egzekucyjnych w Sądzie Okręgowym w [...]i Wiceprezesa Sądu Okręgowego we [...] sporządzoną na podstawie spostrzeżeń poczynionych w ramach prowadzonych przez opiniującą szkoleń aplikantów komorniczych oraz cyklicznych szkoleń komorników sądowych oraz Prezydenta Miasta [...], na rzecz którego prowadzono dotychczas wiele postępowań eksmisyjnych oraz egzekucyjnych z nieruchomości. Ponadto piastowanie przez wybranego przez Ministra Sprawiedliwości kandydata jedynie stanowiska asesora komorniczego nie może być porównywane z doświadczeniem skarżącego, który od tak długiego czasu formalnie i z powodzeniem zastępował komornika, a nadto nieprzerwanie od kilkunastu już lat pracował w tej kancelarii. Skoro więc skarżący należycie zastępował komornika, to daje najlepszą gwarancję, że w przyszłości z właściwą starannością wywiązywał się będzie z powierzonego mu stanowiska. Samodzielne prowadzenie przez niego kancelarii komorniczej w rejonie stanowiącym przedmiot przejęcia w wyniku przedmiotowego postępowania, ocenione jedną z najwyższych ocen rocznych przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...], daje rękojmię najlepszego wykonywania tej funkcji przez asesora komorniczego - skarżącego. Skarżący podkreślił również, że nie bez znaczenia w realiach przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, iż postępowanie administracyjne dotknięte zostało szeregiem błędów proceduralnych, skutkujących jego bezwzględną wadliwością. W jego ocenie "szczątkowe" uzasadnienie decyzji nie odpowiadało warunkom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi, organ w całej rozciągłości podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymał w całości zarzuty zawarte w skardze, jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania co do punktu 1. decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia2012 r., powołującego R. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], uzasadniając, iż wskazany powyżej komornik sądowy odebrał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w dniu [...] marca 2012 r., zatem od tego dnia zaczął biec dla niego termin do objęcia lub utworzenia kancelarii komorniczej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Tymczasem, jak wywiódł pełnomocnik skarżącego, R. J. dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r. poinformował Ministra Sprawiedliwości o utworzeniu kancelarii, zatem uchybił powyższemu terminowi. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, powołanie dokonane decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją, utraciło moc i w tym zakresie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Na poparcie swojego stanowiska, pełnomocnik skarżącego złożył dwie opinie prof. dr hab. [...] i dr hab. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjna z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.) W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga T. R. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] stycznia 2012r. o powołaniu R. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] nie naruszają prawa. Zgodnie z przepisem art. 11 ust.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Niezwłocznie po złożeniu wniosku o powołanie na stanowisko komornika, prezes sądu apelacyjnego przesyła odpis wniosku wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie dwudziestu jeden dni (art. 11 ust.3 cyt. ustawy). Przed rozpatrzeniem wniosku o powołanie na stanowisko komornika Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż czternaście dni (art. 11 ust. 5). Kto może zostać komornikiem sądowym określa przepis art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Zdaniem Sądu bezspornym jest, iż w świetle przepisów art. 10 i art. 11 cyt. ustawy, decyzja dotycząca powołania na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych. Nie ulega więc wątpliwości, iż Minister Sprawiedliwości rozstrzygając sprawę wniosku o powołanie na stanowisko komornika był uprawniony do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegający się o wpis kandydaci do zawodu komornika spełniają wszystkie przesłanki z art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w tym m.in., czy są oni nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu komornika sądowego. Należy również zgodzić się z poglądem Ministra Sprawiedliwości, iż w przypadku, gdy jest kilku kandydatów spełniających warunki formalne, za obsadą każdego wolnego stanowiska komornika sądowego mogą przemawiać różne okoliczności, przy czym zawsze należy rozważyć, te które pozwolą na podjęcie decyzji uwzględniającej optymalny interes społeczny i słuszny interes strony. Niemniej należy - zdaniem Sądu - stanowczo podkreślić, że organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyroku NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy przeanalizował zebrany materiał dowodowy, nie czyniąc tego w sposób dowolny, kierując się natomiast zasadą prawdy obiektywnej, a także treścią art. 6,7,8 k.p.a. W art. 10 ustawy o komornikach sądowych wskazane są przesłanki konieczne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Zgodnie z tym przepisem na stanowisko komornika sądowego może zostać powołana osoba, która : - posiada obywatelstwo polskie; - ukończyła 26 lat; - posiada nieposzlakowaną opinię; - nie była kara za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; - nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; - ukończyła stosowne studia( wyższe prawnicze lub administracyjne-obecnie tylko prawnicze); - jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika; - odbyła aplikację komorniczą; - złożyła egzamin komorniczy; - pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. W ocenie Sądu pozostaje poza sporem, że na podstawie art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 112, poz. 769-dalej ustawy zmieniającej) ukończone studia administracyjne dawały asesorom komorniczym prawo do ubiegania się o stanowisko komornika sądowego. Jak już wyżej wspomniano zaskarżona decyzja ma charakter decyzji uznaniowej. W sytuacji, gdy o jedno stanowisko komornika ubiega się 4 kandydatów spełniających warunki formalne organ winien w oparciu o przesłanki ustawowe wybrać najlepszego z nich. W niniejszej sprawie trzech kandydatów ukończyło wyższe studia prawnicze lub administracyjne z oceną dobrą ( w tym skarżący), a jeden z oceną dostateczną +, egzamin komorniczy tylko jeden z kandydatów zdał na ocenę bardzo dobrą, dwóch na ocenę dobrą, a skarżący na ocenę dostateczną, trzech kandydatów legitymuje się dłuższym stażem asesorskim (od grudnia 2007r.) niż skarżący (od [...] czerwca 2009r.), skarżący jako jedyny pełnił funkcję zastępcy komornika. Mając do wyboru 4 kandydatów o zbliżonych kwalifikacjach zawodowych, a także praktyce asesorskiej, organ w ocenie Sądu powołując na stanowisko komornika sądowego Pana R. J. dokonał właściwego wyboru i czytelnie go uzasadnił. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie, organ miał podstawy, aby najwyżej ocenić kandydata R. J., który jako jedyny legitymuje się oceną bardzo dobrą z egzaminu komorniczego, ponadto legitymuje się ukończeniem wyższych studiów prawniczych z oceną dobrą, ponadto posiada dłuższy o półtora roku staż asesorski niż skarżący. Zarówno Pan R. J., jak i skarżący zostali zarekomendowani na to stanowisko przez Radę Izby Komorniczej we [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odniósł się również do faktu pełnienia przez skarżącego funkcji zastępcy komornika wskazując, że nie jest to kryterium ustawowe konieczne do objęcia stanowiska komornika, a ponadto pełnienie funkcji zastępcy komornika jest w dużej mierze niezależne od kandydata. Sąd w składzie orzekającym uznaje za prawidłowe powyższe stanowiska i wskazuje że pełnienie funkcji zastępcy komornika jako niezależne od kandydata nie może być kryterium przesądzającym o wyborze na stanowisko komornika. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że jako zastępca komornika nabrał doświadczenia zawodowego, jednakże należy wziąć pod uwagę, że również pozostali kandydaci będąc asesorami komorniczymi takie doświadczenie nabywali. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie w interesie społecznym leży, aby głównym kryterium wyboru na stanowisko komornika gwarantującym prawidłowe wykonywanie obowiązków było doświadczenie zawodowe poparte gruntowną wiedzą praktyczną i teoretyczną. Kandydat wyłoniony przez Ministra Sprawiedliwości, spośród osób spełniających ustawowe wymogi musi posiadać kwalifikacje stwarzające prognozę najlepszego wykonywania tej funkcji. Z wywodów uzasadnienia wynika, że podjęty wybór kandydata Pana R. J., związany jest z jego poziomem wykształcenia oceną dobrą na dyplomie ukończeniach wyższych studiów prawniczych, 4 letni staż na stanowisku asesora, oceną bardzo dobrą z egzaminu komorniczego oraz pozytywnymi opiniami przedstawionymi przez kandydata, a także rekomendacją Rady Izby Komorniczej. Te przesłanki dawały w ocenie Sądu podstawę do uznania, że spośród kandydatów gwarantuje on najlepsze należyte wykonywanie obowiązków komornika sądowego. Minister Sprawiedliwości nie pominął w ustaleniach faktycznych i ocenie, walorów pozostałych kandydatów w szczególności skarżącego. W ramach posiadanych kompetencji, oceniając kandydatów, którzy zdali egzamin komorniczy na ocenę dostateczną, a ukończone przez nich studia, traktując jako równorzędne (zgodnie z art. 12 ustawy zmieniającej) do ubiegania się o stanowisko komornika sądowego Minister Sprawiedliwości nie uchybił prawu dokonując oceny w zakresie większej przydatności studiów prawniczych na tym stanowisku. Wszak taki pogląd wyraził ostatecznie sam ustawodawca w znowelizowanym art. 10 ust 1 pkt 6 ustawy stanowiącym aktualnie o wymogu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskania tytułu magistra prawa lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji ocenił posiadane przez kandydatów wykształcenie i doświadczenie zawodowe wskazując dlaczego na stanowisko komornika powołał Pana R. J., który w jego ocenie prezentuje najwyższe walory zawodowe. Przechodząc do omówienia zarzutów skargi należy wskazać, że nietrafny jest zarzut zdawania przez kandydatów egzaminu komorniczego w różnych latach. Zakres egzaminu komorniczego jest taki sam może ulec ewentualnie niewielkim zmianą związanym ze zmianami legislacyjnymi. Jest to zawodowy egzamin obiektywny, a ocena z niego odzwierciedla przygotowanie merytoryczne kandydata do pełnienia funkcji komornika. Fakt posiadania przez skarżącego zaplecza technicznego, jak słusznie zauważył organ nie jest przesłanką wymaganą do powołania na stanowisko komornika i w związku z tym nie ma zatem decydującego wpływu na rozstrzygnięcie. Na zakończenie Sąd, ustosunkuje się do wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie powołania na komornika R. J., z uwagi na nie utworzenie przez tego ostatniego kancelarii w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia go o powołaniu, w ocenie skarżącego w związku z tym powołanie R. J. utraciło moc. Na wstępie należy zauważyć, że utrata mocy powołania na Komornika Pana R. J. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Po wtóre Sąd wskazuje, że powołanie komornika następuje w formie decyzji administracyjnej, stwierdzenie utraty mocy prawnej tej decyzji następuje także przez decyzję, która ma jednak charakter deklaratywny, gdyż utrata mocy powołania następuje z mocy prawa (ex lege), (art. 13 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na udział wielu stron ubiegających się o powołanie w jednym rewirze komorniczym, prowadzone było w niniejszej sprawie w trybie art. 62 k.p.a. i miało na celu wyłonienie najlepszego kandydata przy jednoczesnej odmowie powołania pozostałych. W związku z czym decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. pomimo, iż zawiera dwa punkty nie może być rozdzielona na dwie odrębne decyzje, a mając na względzie również rozważania na temat utraty mocy powołania, należy stwierdzić, że nie jest możliwe przy ocenie decyzji o powołaniu na komornika umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie powołania, gdyż jak wyżej wskazano w przedmiocie utraty mocy powołania wydawana jest oddzielna decyzja. Reasumując należy wskazać, że Minister w sposób prawidłowy zweryfikował wiedzę merytoryczną i praktyczną kandydatów, wyjaśnił i wyczerpująco uzasadnił, że przemawiało za powołaniem na stanowisko Komornika Pana R. J., a nie skarżącego. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło