VI SA/Wa 95/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wegner Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Pr, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym w tej sprawie do Sądu ww. postanowieniem z [...] października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) odmówiło [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej skarżąca spółka) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] (organ I instancji) z [...] grudnia 2017 r. nr [...], wydanej w przedmiocie wymierzenia spółce kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w kwocie 338 751,60 zł. Podejmując postanowienie organ działał na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych: Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezydent [...] orzekł w zakresie naliczenia kary pieniężnej skarżącej spółce za zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. przez nośniki reklamowe bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi w łącznej kwocie 338 751,60 zł. Decyzja ta została doręczona skarżącej 18 grudnia 2017 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w aktach administracyjnych sprawy). W dniu 3 stycznia 2018 r. (por. dowód nadania przesyłki pocztowej w aktach administracyjnych sprawy) skarżąca spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Postanowieniem z [...] maja 2018 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W treści postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji; decyzja została doręczona 18 grudnia 2017 r. (ww. zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy), zatem 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 1 stycznia 2018 r. - poniedziałek , jednakże z uwagi na to, że był to dzień ustawowo wolny od pracy, termin do wniesienia odwołania został wydłużony do następnego dnia powszechnego, tj. 2 stycznia 2018 r. – wtorek. Tym samym odwołanie nadane 3 stycznia 2018 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że ww. postanowienie SKO z [...] maja 2018 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki 4 czerwca 2018 r. (organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że skarżąca otrzymała je 30 maja 2018 r.). Pismem z 6 czerwca 2018 r. skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r. Uzasadniając wniosek podała, że z treści wiadomości przekazanej przez pracownika recepcji skarżącej spółki wynika, że pismo (ww. decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2017 r.) zostało doręczone spółce 20 grudnia 2017 r. – co wynika z kolei z przystawionej (na decyzji) przez pracownika "pieczątki z datą wpływu". Mając świadomość wymagań jakie związane są z prowadzeniem działalności, skarżąca prowadzi stały monitoring korespondencji; system ten nie zgłosił żadnych uwag. Spółka w dniu 3 stycznia 2018 r. złożyła odwołanie (od ww. decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017r.) będąc przekonana, że zostało złożone w terminie. Zdaniem skarżącej nieumyślne działanie jej pracownika spowoduje powstanie szkody po stronie spółki, albowiem spółka nie mogła odwołać się od negatywnej decyzji. Uzasadniając wskazane na wstępie - zaskarżone do Sądu - postanowienie z [...] pazdziernika 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r., SKO podniosło, że termin o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. (stosownie do tego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin) został w sprawie zachowany. Jednakże w świetle argumentacji organu brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z podanych przez skarżącą spółkę okoliczności wynika bowiem, że jej pracownik przyłożył na decyzji pieczęć z błędną datą wpływu 20 grudnia 2017 r. W tej sytuacji za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu nie zostało uznane, powołane przez skarżącą, mylne odczytanie terminu doręczenia decyzji - 20 grudnia 2017 r., a nie 18 grudnia 2017 r., czy też okoliczność prowadzenia monitoringu korespondencji, który to system nie potrafił doprowadzić do wyjaśnienia przyczyn tego stanu rzeczy. W ocenie organu nie ma wątpliwości, że decyzja została doręczona 18 grudnia 2017 r., a termin do złożenia odwołania mijał 2 stycznia 2018 r. – wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, na którym znajduje się pieczęć z adnotacją wpłynęło 18 grudnia 2017 r., datownik pocztowy z tą samą datą oraz podpis osoby doręczającej. Organ powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą to skarżąca spółka ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych. Odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej skarżącej. Na skarżącej spółce ciąży też obowiązek zorganizowania i sprawowania odpowiedniej kontroli nad pracownikami, których działania w ramach czynności w postępowaniu zawsze będą uznawane za działania samej skarżącej spółki (w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ kilkukrotnie omyłkowo zamiast daty odbioru decyzji Prezydenta [...] w 2017 r. wskazywał na rok 2018 r.). W skardze do Sądu skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i obciążenie organu administracji kosztami postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez brak przyjęcia, iż w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ administracji kroków zmierzających do dokładnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia dowodów, którym organ odmówił wiarygodności oraz przyczyn tej odmowy. W ocenie skarżącej spółki nie sposób uznać, że spółka nie wykazała należytej staranności, albowiem przy ocenie braku winy spółki organ powinien przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Brak winy strony zachodzi wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, zatem przeszkoda miała charakter przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Zdaniem spółki właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pomimo posiadania przez spółkę systemu, którego zadaniem jest m. in. monitoring korespondencji, system nie zgłosił żadnych uwag. Skarżąca zarzuciła organowi bierną postawę, bazowanie głównie na orzeczeniach sądowych, brak wykorzystania i zgromadzenia wszystkich materiałów dowodowych, które powinny być zgromadzone w postępowaniu w celu wyjaśnienia sprawy (art. 80 k.p.a.), brak odniesienia do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, postąpienie wbrew zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie SKO nie narusza prawa; podniesione zarzuty i przedstawiona argumentacja skargi nie podważają jego zasadności. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji - Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. Na wstępie podkreślenia wymaga, że ww. postanowieniem z [...] maja 2018 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r., natomiast skarżąca spółka w terminie 7 (siedmiu) dni od otrzymania tego postanowienia wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że postanowienie SKO z [...] maja 2018 r. skarżąca odebrała 4 czerwca 2018 r., a wniosek o przywrócenie terminu nadała 6 czerwca 2018 r.; ponadto nawet przyjmując - jak wskazał organ i skarżąca - że doręczenie postanowienia SKO z [...] maja 2018 r. nastąpiło 30 maja 2018 r., 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r. również został zachowany). W myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; przy czym wniosek/prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (liczony od daty doręczenia skarżącej ww. postanowienia SKO z [...] maja 2018 r.) został w sprawie zachowany. Kwestią sporną pozostaje zaś uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie skarżącej takimi okolicznościami było mylne odczytanie daty odbioru ww. decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r. z uwagi na przyłożenie na niej przez pracownika spółki pieczęci z datą wpływu 20 zamiast 18 grudnia 2017 r. oraz prowadzony w spółce system stałego monitoringu korespondencji, który nie zgłosił żadnych uwag. Zdaniem Sądu skarżąca spółka błędnie uznaje, że brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wynika z wprowadzenia systemu monitorowania korespondencji, niezgłoszenia przez ten system uwag odnośnie odnotowania błędnej daty wpływu decyzji, czy mylnego odczytania daty odbioru decyzji. W odniesieniu do powyższego należy zaznaczyć, że to do skarżącej jako przedsiębiorcy należy właściwa organizacja pracy biurowej, a tym samym wyznaczenie do odbioru korespondencji odpowiednio wykwalifikowanego pracownika/pracowników, albowiem to skarżąca ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych/posługuje się przy wykonywaniu swoich zadań. Odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej skarżącej spółki. Należytą staranność skarżącej spółki należy odnosić do odpowiedzialności spółki za właściwy dobór pracowników, którym spółka powierza wykonywanie określonych zadań/obowiązków. Skarżąca ponosi bowiem konsekwencje działań swoich pracowników; winna zatem w tej sytuacji zorganizować i sprawować odpowiednią kontrolę nad swoimi pracownikami, których działania w ramach czynności w postępowaniu zawsze będą uznawane za działania samej skarżącej (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2017 r. II FSK 2003/15 i powołane tam orzecznictwo). Tym samym ww. użycie przez pracownika skarżącej spółki pieczęci z błędną datą, a w konsekwencji odczytanie przez skarżącą niewłaściwej daty odbioru decyzji, nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dodatkowo powoływanie się przez skarżącą na prowadzenie systemu monitorowania korespondencji i brak zgłoszenia uwag przez ten system, bez jakiejkolwiek próby wyjaśnienia na czym ten system miałby polegać, nie stanowi o okoliczności o jakiej mowa w art. 58 § 1 k.p.a. (tj. uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego/tu skarżącej spółki). Wobec powyższego organ (SKO), nie uwzględniając prośby skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji organu I instancji z [...] pazdziernika 2017 r., nie naruszył tego przepisu. Odnosząc się do zarzucanego organowi naruszenia polegającego na niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy braku ustosunkowania się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) wskazać należy, że brak było w sprawie podstaw/przesłanek do przeprowadzenia innych dowodów niż podane przez organ w zaskarżonej decyzji. Poza tym o przeprowadzenie dodatkowych dowodów skarżąca spółka nie wnosiła, ani ich nie wskazała; tym samym organ nie był zobowiązany do ustalania za skarżącą okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do podanej przez skarżącą we wniosku przyczyny uchybienia terminu i nie uznał jej za okoliczność, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odmienna ocena stanu faktycznego sprawy przez skarżącą, niż przyjęta przez organ, nie uzasadnia sama w sobie zarzutu naruszenia art. 77 § 1, art. 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., jak i art. 11 k.p.a. Postępowanie w sprawie zostało bowiem przeprowadzone z zachowaniem standardów procedury administracyjnej; zostały w nim wyjaśnione istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Reasumując, w ocenie Sądu organ administracji (SKO) nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjął niezbędne czynności w celu załatwienia sprawy w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Poprzez uzasadnienia faktyczne i prawne organ nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., jak i art. 11 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.