VI SA/Wa 959/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-20

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo rozpoznały zarzuty strony dotyczące dochowania należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia?
Ratio decidendi
Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności, zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez zdawkowe odniesienie się do kluczowych zarzutów strony dotyczących należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na przedsiębiorcę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z powodu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej. Przedsiębiorca w odwołaniu i skardze podnosił, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ było ono wynikiem nieprawidłowego załadowania towaru przez załadowcę, a sam dochował należytej staranności. Organy obu instancji utrzymały decyzję o nałożeniu kary, uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr B[...Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania J. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "U." (dalej jako "skarżący" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej jako "Prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował M. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci skrzyń metalowych wypełnionych urządzeniami elektrotechnicznymi na trasie D. – P. w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej 14,25 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 4,25 t (przekroczenie o 42,5%). W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. nałożył na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej. Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie. Wskazała, że strona jako przedsiębiorca nie miała możliwości zweryfikowania nacisków na osie. W jej ocenie w toku postępowania nie wyjaśniono podmiotu odpowiedzialnego stwierdzonego naruszenia - kierowcy lub też załadowcy. Strona stwierdziła, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Wskazała na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy. Podniosła, że droga na której dokonano zatrzymania winna być drogą o dopuszczalnym nacisku na pojedynczej osi do 11,5 t. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. GITD zauważył, że obowiązki które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposobu przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany zespół pojazdów poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. W ocenie organu odwoławczego między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. GITD wskazał, że zaliczenie drogi krajowej nr [...] do kategorii dróg, na której dopuszczalne są naciski osi do 10 t, nie powinno podlegać dyskusji. Droga krajowa nr [...] na odcinku [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał argumentację skarżącego odnoszącą się do dopuszczalnego nacisku osi na drodze krajowej nr [...] za całkowicie pozbawioną podstaw prawnych. GITD ponadto wyjaśnił, że dyrektywa nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. zwana "dyrektywą naciskową" stanowi jedynie zalecenie dla państw członkowskich UE i nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terytorium RP. Dyrektywa to akt prawa pochodnego Unii Europejskiej, którego mocą prawodawcy państw członkowskich Unii zostają zobowiązani do wprowadzenia (implementacji) określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy. Dyrektywy w wielu kwestiach pozostawiają krajom członkowskim Unii znaczną swobodę wyboru rozwiązań. Tym samym skoro polski ustawodawca nie stworzył nowych ram określających możliwość zmiany dopuszczalnego nacisku na poszczególnych drogach, nie sposób przyjąć, że należy automatycznie i bezpośrednio stosować dyrektywę powoływaną przez skarżącego. Ponadto organ odwoławczy zauważył, ze zapisy ww. dyrektywy zostały wprost wprowadzone do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2013 r. poz. 951). Trudno zatem stwierdzić fakt nierespektowania zapisów dyrektywy unijnej. Ponadto dyrektywa ta nie stanowi, iż na każdej drodze powinien obowiązywać nacisk do 11,5 t, wskazując jedynie, że należy dopuścić do ruchu pojazdy o takich parametrach. Dopuszczenie pojazdu do ruchu po drogach publicznych nie oznacza jednak, że na każdej drodze może przekraczać dopuszczalne naciski na osi. W przypadku przekroczenia tychże nacisków przedsiębiorca może jednak wystąpić z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. W ocenie GITD w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. GITD stwierdził, że decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa. Zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Mając na uwadze powyższe GITD uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 15000 złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. , zarzucając organowi II instancji naruszenie prawa materialnego poprzez: - niezgodność rozstrzygnięcia z art. 3 w związku z lp. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika oraz art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym oraz z art. 34 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący na rozprawie w dniu [...] listopada 2015 r. poparł skargę. Wskazał, że wadliwe załadowanie było możliwe do skorygowania tylko przy pomocy wózka widłowego. Kierowca nie miał możliwości osobistego przesunięcia załadunku, ponieważ każda ze skrzyń ważyła kilkaset kilogramów. Kierowca zwracał uwagę załadowcy na niewłaściwe rozmieszczenie skrzyni, ale załadowca powiedział, że się na tym zna. Odmówił przesunięcia skrzyni i zapewnił, że towar jest dobrze rozmieszczony. Na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że taka sytuacja z przeładowaniem ma miejsce po raz pierwszy i osobiście pouczył swoich pracowników o konieczności prawidłowego załadunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem godności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa"). Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 4,25 t. GITD w zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego. Jedną z podstawowych zasad postępowania, którą winien brać pod uwagę organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 Kpa zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z art. 138 Kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95), zgodnie z którym: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kpa) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Z kolei w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 274/97) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Co więcej organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozpoznania sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznawania odwołania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ ten rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także - o ile to konieczne - rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 Kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87). Obowiązek ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania wynika również z art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 Kpa. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jaką jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 11 Kpa). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów (istotnych dla rozpatrzenia sprawy) podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania - w tym również w odwołaniu. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa. Istotnym uchybieniem organów obu instancji, które przesądziło o wadliwości zaskarżonych rozstrzygnięć, było zdawkowe odniesienie się do argumentów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. W szczególności, organy pominęły podnoszoną kwestię nieprawidłowego załadowania przewożonego towaru i braku wpływu skarżącego na powstałe naruszenie. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W świetle powyższego przepisu kwestia nieprawidłowego załadowania przewożonego towaru oraz dochowania przez stronę należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i braku wpływu na powstanie naruszenia jest kluczowa dla niniejszej sprawy. Skarżący, już w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, wypowiedział się w sprawie. W złożonych wyjaśnieniach poinformował, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie wskazując jedynego winnego - załadowcę towaru. Skarżący zauważył jednocześnie, że nie miał możliwości zważenia pojazdu, gdyż nie dysponuje takimi środkami jak służby kontrolne. Zapewnił jednocześnie, że pracownicy przez niego zatrudnieni przestrzegają przepisów prawa. Sąd pragnie pokreślić, że skarżący powyższe stanowisko powtórzył na etapie postępowania odwoławczego oraz sądowoadministracyjnego. Organy obu instancji do stanowiska skarżącego odniosły się w sposób niewłaściwy, powtarzając standardowe twierdzenia decyzji wydawanych w sprawach dotyczących nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Tym samym organy obu instancji, naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy mamy do czynienia z czytelnie i jednoznacznie postawionymi stanowiskiem strony należy oczekiwać od organu, który wydaje w sprawie rozstrzygnięcie, że wyjaśni on sprawę w niezbędnym zakresie i rozpozna argumentację strony zamieszczoną w piśmie procesowym. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem w ocenie Sądu, powierzchowne odniesienie się do argumentacji skarżącego doprowadziło do naruszenia wskazanych wcześniej norm procesowych i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zignorowanie przez GITD – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – twierdzeń skarżącego prowadzi również do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, pozbawiając stronę w tym zakresie kontroli instancyjnej. W tym miejscu podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań, wynika zatem, że dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią one kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach podlegających ich ocenie. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje przejęciem sprawy administracyjnej w celu wydania końcowego rozstrzygnięcia. Funkcja sądu polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do podjęcia w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków, w tym również zmiany rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W niniejszej sprawie Sąd nie mógł zatem odnieść się merytorycznie do zarzutów skarżącego i dokonać za organ oceny przedłożonych dowodów. Reasumując stwierdzić należy, że z uwagi przedstawione wyżej uchybienia organów obu instancji, niezbędnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organów obu instancji będzie uwzględnienie powyższych uwag Sądu i usunięcie w toku postępowania administracyjnego wskazanych naruszeń prawa. Organy winny pamiętać o konieczności prowadzania postępowania odwoławczego zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 Kpa. W szczególności, winny odnieść się do twierdzeń skarżącego i zbadać, czy skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło