VI SA/Wa 960/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-03
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna dysponująca oszczędnościami w kwocie 10 000 zł, mimo braku możliwości ich wypłaty bez strat, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna dysponująca oszczędnościami w kwocie 10 000 zł, nawet jeśli ich wypłata wiązałaby się z potencjalnymi stratami (np. z lokaty bankowej), nie może być uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania, że uszczuplenie tych oszczędności spowodowałoby niemożliwy do uniknięcia uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Sama możliwość poniesienia strat z tytułu wcześniejszego wycofania środków z lokaty nie stanowi takiego uszczerbku.Stan faktyczny
W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, w związku ze skargą na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie 1069 zł brutto miesięcznie, a jego miesięczne wydatki wynoszą 422 zł. Posiada oszczędności w kwocie 10 000 zł na lokacie długoterminowej, której wcześniejsze zerwanie wiązałoby się ze stratami. Sąd rozpatrywał, czy posiadanie tych oszczędności uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego
W. C. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, iż skarżący prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe otrzymuje emeryturę w kwocie 1069 zł brutto miesięcznie, przy czym wymienione przez skarżącego niezbędne miesięczne wydatki obejmują przede wszystkim wydatki mieszkaniowe sięgające kwoty 422 zł. Skarżący wskazał także, iż dysponuje oszczędnościami w kwocie 10 tysięcy złotych na koncie długoterminowym z brakiem możliwości wybrania bez strat. Jednocześnie podał, iż kwota ta przeznaczana jest między innymi na utrzymanie ciągłości opłat wynalazków.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (sygn. II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący natomiast dysponuje swoimi oszczędnościami w kwocie 10 tysięcy złotych, przy czym z przedstawionych dokumentów i opisu sytuacji majątkowej skarżącego nie wynika, iż uszczuplenie powyższych oszczędności poprzez przeznaczenie ich na opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. Za taki uszczerbek w żaden sposób nie można bowiem uznać ewentualnego poniesienia strat spowodowanych wcześniejszym wycofaniem środków z lokaty bankowej.
Tym samym nie można zakwalifikować skarżącego do zakreślonego w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kręgu osób, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło