VI SA/Wa 960/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-03

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna dysponująca oszczędnościami w kwocie 10 000 zł, mimo braku możliwości ich wypłaty bez strat, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna dysponująca oszczędnościami w kwocie 10 000 zł, nawet jeśli ich wypłata wiązałaby się z potencjalnymi stratami (np. z lokaty bankowej), nie może być uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania, że uszczuplenie tych oszczędności spowodowałoby niemożliwy do uniknięcia uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Sama możliwość poniesienia strat z tytułu wcześniejszego wycofania środków z lokaty nie stanowi takiego uszczerbku.
Stan faktyczny
W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, w związku ze skargą na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie 1069 zł brutto miesięcznie, a jego miesięczne wydatki wynoszą 422 zł. Posiada oszczędności w kwocie 10 000 zł na lokacie długoterminowej, której wcześniejsze zerwanie wiązałoby się ze stratami. Sąd rozpatrywał, czy posiadanie tych oszczędności uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego W. C. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu. Z zawartych we wniosku informacji wynika, iż skarżący prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe otrzymuje emeryturę w kwocie 1069 zł brutto miesięcznie, przy czym wymienione przez skarżącego niezbędne miesięczne wydatki obejmują przede wszystkim wydatki mieszkaniowe sięgające kwoty 422 zł. Skarżący wskazał także, iż dysponuje oszczędnościami w kwocie 10 tysięcy złotych na koncie długoterminowym z brakiem możliwości wybrania bez strat. Jednocześnie podał, iż kwota ta przeznaczana jest między innymi na utrzymanie ciągłości opłat wynalazków. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (sygn. II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący natomiast dysponuje swoimi oszczędnościami w kwocie 10 tysięcy złotych, przy czym z przedstawionych dokumentów i opisu sytuacji majątkowej skarżącego nie wynika, iż uszczuplenie powyższych oszczędności poprzez przeznaczenie ich na opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. Za taki uszczerbek w żaden sposób nie można bowiem uznać ewentualnego poniesienia strat spowodowanych wcześniejszym wycofaniem środków z lokaty bankowej. Tym samym nie można zakwalifikować skarżącego do zakreślonego w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kręgu osób, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło