VI SA/Wa 966/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-17
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy komitet wyborczy, który złożył sprawozdanie finansowe i uzyskał nadwyżkę środków, może być zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na niemożność dysponowania środkami z rachunku bankowego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) komitetowi wyborczemu. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego, iż od momentu złożenia sprawozdania finansowego nie może on ponosić kosztów sądowych, jest sprzeczna z zasadami państwa prawa i dotychczasowym orzecznictwem. Podkreślono, że odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego ponosi pełnomocnik finansowy, a w dalszej kolejności partia polityczna, która utworzyła komitet. Ponadto, przepisy Kodeksu wyborczego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują generalnego zwolnienia komitetów wyborczych z opłat sądowych od momentu złożenia sprawozdania finansowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca – komitet wyborczy K. – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Skarżący argumentował, że od momentu złożenia sprawozdania finansowego nie może dysponować środkami na rachunku bankowym, co uniemożliwia mu uiszczenie kosztów sądowych, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona skarżąca – K., reprezentowana przez pełnomocnika finansowego L. P. - złożyła w dniu 11 sierpnia 2009 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że zgodnie z art. a29 § 3 pkt 2 Kodeksu wyborczego, po dniu złożenia przez komitet wyborczy sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 142 § 1 Kodeksu wyborczego, zabronione jest wydatkowanie przez komitet wyborczy jakichkolwiek środków finansowych. Zasada ta nie przewiduje żadnego wyjątku. Sankcją naruszenia zakazu z art. 129 § 3 Kodeksu wyborczego jest zgodnie z art. 144 odrzucenie sprawozdania finansowego partii politycznej. O ile po rozliczeniu kampanii wyborczej komitet wyborczy partii politycznej uzyska nadwyżkę środków finansowych pozyskanych na cele kampanii wyborczej nad poniesionymi przez tenże komitet wydatkami, obowiązany jest do przekazania jej na fundusz wyborczy tej partii (art. 138 § 1 ww. ustawy). K. uzyskał nadwyżkę, o której wyżej mowa. Od dnia złożenia przez komitet wyborczy partii politycznej sprawozdania finansowego aż do momentu przekazania nadwyżki finansowej na rachunek bankowy funduszu wyborczego, rachunek bankowy komitetu wyborczego prowadzony jest tylko i wyłącznie dla celu przetrzymywania kwoty nadwyżki. W tym okresie nie jest możliwe ani przyjmowanie ani też wydatkowanie jakichkolwiek kwot z tego rachunku. Sprawozdanie finansowe zostało złożone przez stronę skarżącą w Państwowej Komisji Wyborczej w dniu [...] stycznia 2012 r. Począwszy od [...] stycznia 2012 r. strona skarżąca nie może uiścić jakiejkolwiek należności, w tym w szczególności należności z tytułu wpisu od wniesienia skargi., doszłoby bowiem do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego.
Strona skarżąca wskazała, iż kwota ww. nadwyżki to [...] zł.
Strona skarżąca przy piśmie z dnia 25 lipca 2012 r. przesłała m.in.:
- sprawozdanie finansowe złożone w dniu 5 stycznia 2012 r.,
- uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia [...] lipca 2012 r. przyjmująca sprawozdanie finansowe strony skarżącej,
- zlecenie przelewu ww. nadwyżki wraz z potwierdzeniem jego realizacji w dniu [...] lipca 2012 r.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie z przytoczonej przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy argumentacji wynika, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21 poz. 112 z późn. zm.) od dnia złożenia przez komitet wyborczy partii politycznej sprawozdania finansowego tenże komitet nie może uiszczać jakichkolwiek należności, w tym w szczególności należności z tytułu wpisu od wniesienia skarg do sądu administracyjnego. Argumentacja strony prowadząca do twierdzenia, iż od momentu złożenia przez komitet wyborczy sprawozdania finansowego nikt nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania majątkowe powstałe w związku z prowadzeniem przez komitet wyborczy kampanii wyborczej (w przedmiotowej sprawie powstały one w związku z nałożeniem kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie
reklam wyborczych K. be zezwolenia zarządcy drogi), jak też nie jest zobowiązany do uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących omawianych naruszeń, jest sprzeczna z zasadami państwa prawa oraz dotychczasowym stanowiskiem sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1539/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 512/12).
Podkreślić należy, iż w świetle art. 130 § 1 Kodeksu wyborczego odpowiedzialność
za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego ponosi pełnomocnik finansowy. W przypadku gdy z majątku pełnomocnika finansowego nie można pokryć roszczeń wobec komitetu wyborczego, odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe
komitetu wyborczego partii politycznej ponosi partia polityczna, która utworzyła
komitety wyborczy. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik finansowy strony skarżącej podpisał omawianą skargę jak tez złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ponadto na rachunek partu politycznej, która utworzyła komitet wyborczy, została przelana znaczna kwota nadwyżki środków finansowych pozyskanych na
cele kampanii wyborczej nad poniesionymi przez tenże komitet wydatkami.
Dodatkowo wskazać należy, iż zarówno przepisy wzmiankowanego Kodeksu wyborczego (art. 6 wskazuje, że jedynie w sprawach wyborczych wszelkie pisma
oraz postępowanie sądowe i administracyjne są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych) jak i przepisy ustawy o postępowanie przez sądami administracyjnymi (zakres przedmiotowo-podmiotowych zwolnień od obowiązków uiszczania kosztów sądowych reguluje art. 239 p.p.s.a.) nie wskazują na generalne zwolnienie komitetów wyborczych od obowiązku uiszczania opłat sądowych od momentu złożenia przez komitet wyborczy sprawozdania finansowego.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku
z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło