VI SA/Wa 987/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-19
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Andrzej Czarnecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) samo w sobie, bez ustalenia dodatkowych okoliczności dotyczących cech osobowych sprawcy i jego skłonności do nadużywania alkoholu, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymaga wykazania związku popełnionego przestępstwa z cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Samo skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, bez ustalenia tych dodatkowych okoliczności, nie jest wystarczające do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską skarżącemu P. Z. Ł. po jego skazaniu za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Organy administracji uznały, że samo skazanie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc, że organy nie zbadały jego cech osobowych i nie wykazały związku popełnionego przestępstwa z potencjalnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa publicznego związanym z posiadaniem broni. Sprawa trafiła do WSA po tym, jak NSA uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. Z. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P. Z. Ł. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej p. P. Z. Ł. (strony, skarżącego) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1959/05, uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wspomnianym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalono skargę strony na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., którą cofnięto stronie pozwolenie na broń palną myśliwską w ilości 3 egzemplarzy. Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie była informacja, że strona została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w S. II Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...], za przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk.
W powołanym wyroku z dnia 20 marca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych ustawa nie wymieniła prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk), które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu. Do cofnięcia pozwolenia na broń za to przestępstwo nie wystarczy więc sam fakt jednorazowego skazania, bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego. Trafnie więc podnosi skarga kasacyjna, iż organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia jej istotnych okoliczności przez niewyjaśnienie, czy skarżący nadużywa alkoholu lub czy posiada inne cechy wskazujące, że zalicza się do kategorii osób z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Skarga kasacyjna trafnie zarzuca więc, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji zarówno przez błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie, uznając za trafną wykładnię tych przepisów dokonaną w zaskarżonej decyzji.
Uzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wskazanych w niej naruszeń przepisów procesowych. Rolą sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej, w szczególności orzekanie o zgodności z prawem wydawanych przez organy decyzji i innych aktów administracyjnych (...). Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie wykonał w sposób należyty tego obowiązku kontroli, skoro nie zauważył, iż zaskarżona decyzja została wydana bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez rozważenia zebranego materiału i w tej sytuacji oddalił skargę. Sąd wyszedł przy tym z błędnego założenia, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego opinii, wykształcenia, zatrudnienia w P. itp. nie mają istotnego znaczenia w sprawie, gdyż Sąd nie orzeka na zasadach słusznościowych. Tymczasem – jak wskazano wyżej – pozbawienia prawa do posiadania broni nie uzasadnia samo popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, lecz sytuacja wskazana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to jest istnienie takich cech osobowych posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ miał więc obowiązek wszechstronnie wyjaśnić sprawę i wskazać w uzasadnieniu decyzji, iż skarżący należy do kategorii osób wymienionych we wskazanym przepisie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji winna objąć zakres tych wyjaśnień i prawidłowość wyprowadzonych z nich wniosków. Roli tej nie spełniło ogólnikowe stwierdzenie Sądu, iż organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą i przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Nie można też uznać za zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym rozumowanie, iż z faktu, że skarżący kierował pojazdem samochodowym w stanie nietrzeźwości wynika wniosek, że w takim samym lub podobnym stanie, może on korzystać z posiadanej broni i używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób. Zaakceptowanie tego wniosku świadczy o wadliwym wykonaniu obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji, czego wyrazem było naruszenie przepisów art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, iż warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 178a kk, tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, sprowadzałoby się do wprowadzenia w takich przypadkach kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń.
W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji: Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz Komendanta Głównego Policji jako jedyną, zobiektywizowaną przyczynę cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską podano prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Wskazano, że: - przestępstwo to ma charakter umyślny; - katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest zamknięty, zatem popełnienie innego czynu zabronionego, nie wymienionego w tym przepisie, może także skutkować cofnięciem pozwolenia na broń;
- przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a wyrok skazujący wiąże organy Policji. Wskazano też, że kierując pojazdem w stanie nietrzeźwości skarżący narażał nie tylko siebie, ale także innych uczestników ruchu drogowego na co najmniej utratę zdrowia. Takie postępowanie dowodzi jego nieodpowiedzialności, co powoduje utratę przez niego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej.
Jednocześnie podkreślono, że na tę ocenę nie mają wpływu zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, zajmowana pozycja zawodowa i praca społeczna, a więc czynniki pozwalające na ocenę cech charakterologicznych posiadacza broni. Nie wyjaśniono też, przy pomocy dopuszczalnych środków dowodowych (np. wywiadu środowiskowego), czy skarżący ma skłonność do spożywania alkoholu, i czy z tego powodu był już karany, czy też zdarzenie, które było podstawą jego ukarania miało charakter jednostkowy, incydentalny. W konsekwencji poza zakresem postępowania pozostawiono ustalenia dotyczące okoliczności czynu i cech osobowych skazanego. W ten sposób organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia jej istotnych okoliczności przez niewyjaśnienie, czy skarżący nadużywa alkoholu lub czy posiada inne cechy wskazujące, że zalicza się do kategorii osób z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Nadto organy orzekające w sprawie nie podjęły nawet próby wykazania związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W konsekwencji należało uznać, że wydane w sprawie decyzje są obciążone zarówno wadami procesowymi, a w szczególności naruszeniem art. 7, 8, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynika sprawy, jak i niewłaściwą wykładnią art. 18 ust. 1 pkt w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło