VI SA/Wa 991/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.- dalej u.r.pr.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (skarżący) od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (KRRP) w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych (Rada OIRP) w [...] z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] o odmowie wpisu M. S. na listę radców prawnych, utrzymał w mocy powyższą uchwałę. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący M. S. w dniu [...] października 2008 r. złożył wniosek o wpis na listę radców prawnych Rady OIRP w [...], na podstawie art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. dołączając dokumenty, z których wynika, że po odbyciu aplikacji sądowej we wrześniu 2008 r. zdał egzamin sędziowski z wynikiem dostatecznym plus oraz zdał egzamin konkursowy na aplikację radcowską. Ponadto, wcześniej, od kwietnia 2005 r. do grudnia 2006 r. był zatrudniony w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], najpierw w Sekcji Spraw Pracowniczych, zaś później w Sekcji Obsługi Prawnej. Od czerwca 2006 r. jest zatrudniony w Urzędzie Miasta [...], w Wydziale Mieszkalnictwa. Rada OIRP w [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. odmówiła skarżącemu wpisu na listę radców prawnych. W uzasadnieniu wskazała, że co prawda M. S. daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego jednak brak jest podstawy prawnej do dokonania wpisu, bowiem przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. utracił moc z dniem 31 grudnia 2006 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 (Dz. U. Nr 206, poz. 1522). Brak tego przepisu uniemożliwia wpisanie na listę radców prawnych osób, które nie odbyły aplikacji radcowskiej i nie złożyły egzaminu radcowskiego. Od powyższej uchwały M. S. złożył odwołanie do Prezydium KRRP w Warszawie podnosząc argumenty i dowody, w jego ocenie pozwalające na przyjęcie, iż posiada wystarczającą praktyczną umiejętność świadczenia pomocy prawnej, a tym samym spełnia wymagania niezbędne do wpisu na listę radców prawnych. Jednocześnie wskazał, iż powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał charakter zakresowy i tym samym organ miał podstawę prawną do uwzględnienie wniosku o wpis. Prezydium KRRP uchwałą z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymało w mocy uchwałę Rady OIRP w [...]. W uzasadnieniu Prezydium wskazało, że przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. nie został uchylony przez Trybunał Konstytucyjny w całości lecz w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Jednocześnie organ uznał, że w sprawie zebrano materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem organu, okres praktyki zawodowej "po złożonym innym egzaminie prawniczym" wynosił odpowiednio: dwa miesiące w dniu podjęcia uchwały przez organ wpisowy i cztery miesiące w dniu podjęcia uchwały w postępowaniu odwoławczym. Biorąc to uwagę Prezydium stwierdziło, że argumenty skarżacego odnośnie zaliczania do praktyki zawodowej każdego okresu pracy przed dniem złożenia wniosku pozbawione są tak podstaw prawnych, jak i nie odpowiadają stanowisku prawnemu przyjętemu przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 8 listopada 2006 r., gdzie wprost mowa jest o okresie praktyki "po złożonym innym egzaminie prawniczym". Powyższa zasada logicznie wynika z koncepcji "przepływu międzyzawodowego", w ramach którego w pierwszej kolejności należy mieć status zawodowy w ramach danego zawodu (tu: sędziego), by możliwy był w ogóle przepływ - z definicji - "międzyzawodowy" (tj. z zawodu sędziego do zawodu radcy prawnego). W konsekwencji, w ocenie organu, brak było uzasadnionych podstaw do dokonania wpisu M. S. na listę radców prawnych. Od powyższej uchwały M. S. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości i wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie uchwały Rady OIRP w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. oraz wpisanie na listę radców prawnych. W odwołaniu wskazał, iż Prezydium KRRP wydało uchwałę, z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.: art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. i przepisu postępowania, tj.: art. 139 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP. Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu swojej decyzji uznał, że rozstrzygnięcie Prezydium KRRP jest prawidłowe pod względem faktycznym i prawnym. Minister, rozważając zarzuty odwołania na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt K 30/06 z dnia 8 listopada 2006 r. wskazał, że w toku postępowania o wpis na listę radców prawnych osoby wymienionej w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr., samorząd radcowski mógł badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Przesłankami oceny były dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister stwierdził, że przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu, powinien być między innymi praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Przez pojęcie to rozumie się faktyczne wykonywanie czynności zawodowych (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1550/06). Niezależnie od powyższego organ zauważył, że ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r., zmieniła dotychczasową treść art. 25 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana będzie praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych określił, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.pr. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. Nowelizacja ta, w odniesieniu do omawianego zakresu spraw, nie zawiera przepisów przejściowych, zatem zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, to organy stosujące prawo powinny poprzez zastosowanie reguł wykładni rozważyć, które przepisy należałoby zastosować do konkretnej sprawy. Odnosząc się zatem do realiów niniejszego postępowania, Minister Sprawiedliwości dokonał oceny sytuacji prawnej M. S., przy uwzględnieniu treści przepisu art. 25 u.r.pr., zarówno sprzed, jak i po wskazanej nowelizacji. W ocenie Ministra Sprawiedliwości skarżący, co prawda posiada doświadczenie zawodowe nabyte od dnia 18 kwietnia 2005 r., niemniej jednak zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego do oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego decydujący jest wyłącznie okres po dniu 2 października 2008 r. tj. od chwili zdania przez skarżącego egzaminu sędziowskiego. Okres pięciu miesięcy wykonywania funkcji pełnomocnika prawnego Gminy Miejskiej [...] jest niewystarczający dla uznania, iż skarżący wykazuje się umiejętnością w świadczeniu pomocy prawnej. Skarżący nie spełnia też przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.pr., który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r. Skarżący co prawda zdał egzamin sędziowski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust.1 u.r.pr. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, M. S. nie spełnia zarówno przesłanki określonej wart. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. l pkt 5 u.r.pr., będącej dotychczas podstawą do wpisu na listę radców prawnych, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę radców prawnych wynikających ze znowelizowanego art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 tej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w ocenie Ministra, organy samorządu radcowskiego przy podjęciu przedmiotowych uchwał nie naruszyły art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP tj., zasady równości obywateli wobec prawa oraz zasady ochrony zaufania obywateli do Państwa i tworzonego przezeń prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu art. 139 k.p.a. przez Prezydium KRRP poprzez dokonanie zmiany decyzji Rady OIRP w części dotyczącej oceny skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2008 r. to, zdaniem Ministra, jest on również bezzasadny bowiem przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przyznaje organowi II instancji rozpoznającemu odwołanie od decyzji wydanej w toku przeprowadzonego postępowania, kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ramach wskazanego uprawnienia Prezydium KRRP posiadało uprawnienie do zmiany zaskarżonej decyzji Rady OIRP w [...]. Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości złożył M. S. zarzucając: - naruszenie prawa materialnego - art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. poprzez przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji, iż "odpowiednia praktyka w zawodzie prawniczym" o której mowa w w.w. wyroku, stwarzająca możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób legitymujących się złożonym egzaminem sędziowskim, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. dotyczy jedynie okresu po złożeniu wskazanych egzaminów, - naruszenie art. 138 § 1 i art. 139 k.p.a. poprzez pominięcie, że Prezydium KRRP - bez uchylenia uchwały I instancji - merytorycznie rozstrzygnęło o braku rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego przez skarżącego, mimo niezaskarżenia w tym zakresie ustalenia organu I instancji, który uznał że skarżący taką rękojmię daje - co stanowi obrazę zakazu reformationis in peius oraz zasad orzekania w II instancji administracyjnej, - naruszenie art. 32 ust.1 Konstytucji RP - tj. obrazę prawa do równego traktowania jednostki przez organy administracji publicznej, poprzez nieuwzględnienie znanego Ministrowi Sprawiedliwości, z tytułu sprawowanego nadzoru, faktu braku jednolitego stanowiska organów samorządu radcowskiego i adwokackiego odnośnie uznawania praktyki w zawodzie prawniczym sprzed zdania wymaganych egzaminów, czego przejawem jest wpisywanie w większości Okręgowych Izb Radców Prawnych na listy radców prawnych osób będących w identycznej sytuacji jak skarżący, czyli legitymujących się praktyką zawodową nabytą zarówno przed, jak i po zdaniu egzaminu sędziowskiego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego Trybunał Konstytucyjny nie określił czy odpowiednia praktyka ma mieć miejsce w okresie przed złożeniem egzaminu, w jego trakcie, czy też po jego złożeniu. Położył jedynie nacisk na praktyczną umiejętność stosowania prawa chcąc uniknąć przypadków nienależytego wykonywania zawodu. Trybunał Konstytucyjny w tezie wyroku posłużył się sformułowaniem "w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym". W ocenie skarżącego zapis ten należy odczytywać jako konieczność badania czy przy dokonywaniu wpisu występuje związek czasowy pomiędzy odbywaniem aplikacji zakończonej egzaminem, a praktycznym stosowaniem prawa dającym odpowiednią praktykę w zawodzie prawniczym tak, aby nie było zbyt dużej przerwy między wykonywaniem czynności praktycznych a wpisem. Natomiast użycie sformułowania "po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się" jest konsekwencją faktu, iż wykazanie praktyki w zawodzie prawniczym i jej ocena dokonywana jest po złożeniu egzaminu, którego pozytywny wynik umożliwia dopiero ubieganie się o wpis na listę radców prawnych. Gdyby Trybunał uznał, iż dopiero od złożenia egzaminu należałoby liczyć okres praktyki w zawodzie prawniczym użyłby sformułowania o konieczności nabycia odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym po złożeniu wskazanych egzaminów, lub innego analogicznego sformułowania, a nie "wykazania się" taką praktyką. Skarżący stwierdza, iż ostatecznie o bezpodstawności twierdzeń organów w tym zakresie przesądza aktualna treść przepisu art. 25 ust. 1 pkt 4 u.r.pr. obowiązująca od dnia 25 marca 2009 r. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 138 i 139 k.p.a. skarżący podnosi, że zakwestionowanie przez Prezydium KRRP spełnianie przez skarżącego rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego w oczywisty sposób pogorszyło jego sytuację materialnoprawną w stosunku do sytuacji ukształtowanej uchwałą OIRP w K. Organ nie wziął pod uwagę, że w istocie przepis art. 139 k.p.a. w swoisty sposób ogranicza stosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mając przeciwdziałać zmianom merytorycznym rozstrzygnięcia, które pogarszałoby pozycję strony mimo, iż strona o to nie wnosiła w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Niewątpliwie punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06. Dnia 19 kwietnia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie zostało opublikowane dnia 4 maja 2006 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 529) i stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, wobec nieokreślenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, z tym dniem weszło w życie. Następnie w odniesieniu do ustawy o radcach prawnych Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Powołany przepis ustawy o radcach prawnych utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Trybunał w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w wyroku w sprawie o sygn. akt K 6/06. W ocenie Sądu, omawiane wyroki Trybunału Konstytucyjnego należy odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin adwokacki, radcowski, sędziowski, prokuratorski lub notarialny ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego. Tak też wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1601/06 (Lex nr 306525). Tytułem uzupełnienia trafnej argumentacji Ministra należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 552/08. W nawiązaniu do ww. wyroków Trybunału Konstytucyjnego NSA wyraził pogląd, iż "Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2, w stanie prawnym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakazywała dostosować ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2". Podobna sytuacja miała miejsce w wypadku skarżącego. Co prawda skarżący we wrześniu 2008 r. zdał egzamin sędziowski oraz egzamin na aplikację radcowską, lecz jak wynika z akt sprawy, po zdaniu tych egzaminów do dnia podjęcia uchwały przez Prezydium KRRP okres pracy skarżącego na stanowisku dającym gwarancję wykazania się odpowiednią praktyką prawniczą był zbyt krótki bowiem wyniósł 4 miesiące. Oznacza to, jak słusznie wskazał Minister, brak wymaganej praktyki w zawodzie prawniczym. W tym kontekście nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności odwołujące się do doświadczenia prawniczego skarżącego, nabytego w toku aplikacji sędziowskiej, a także wykonywanie pracy w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], najpierw w Sekcji Spraw Pracowniczych, zaś później w Sekcji Obsługi Prawnej, a następnie od 2006 r. w Urzędzie Miasta [...], w Wydziale Mieszkalnictwa na stanowiskach związanych z obsługą prawną bowiem miało to miejsce przed zdaniem egzaminu sędziowskiego. Dlatego też Sąd nie stwierdził naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. Brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. i art. 139 k.p.a. poprzez pominięcie, że Prezydium KRRP - bez uchylenia uchwały I instancji - merytorycznie rozstrzygnęło o braku rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego przez skarżącego. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 1552/04, zgodnie z którym organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (Lex 186587). Po pierwsze, w myśl zasady dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem stosownie do treści art. 136 k.p.a. nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy, co oznacza przede wszystkim poruszanie się organów administracji orzekających w sprawie w obrębie danej normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji orzekał o wpisie na listę radców prawnych osoby skarżącego, mając na względzie treść przepisów art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. Tym samym w sprawie zaistniała tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy a zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organ odwoławczy rozpoznał i rozpatrzył nową sprawę. Po drugie, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1548/04 ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenie prawa materialnego i procesowego, których dopuścił się organ I instancji (Lex 168100). Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Prezydium KRRP skorygowało stanowisko Rady OIRR co do istnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i charakteru zakresowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W tym aspekcie dokonało też innej od organu I instancji, a zarazem niekorzystnej dla skarżącego, oceny gwarancji należytego wykonywania przez skarżącego zawodu radcy prawnego. Nie jest zasadny zarzut zawarty w skardze, iż w sprawie doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania jednostki przez organy administracji publicznej w drodze nieuwzględnienia z urzędu faktu braku jednolitego stanowiska organów samorządu radcowskiego i adwokackiego w kwestii wpisywania przez organy samorządowe na listy radców prawnych osób legitymujących się praktyką zawodową nabytą zarówno przed, jak i po zdaniu egzaminu sędziowskiego. Błędne jest odwołanie się przez skarżącego do konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Stwierdzenie, że naruszeniem tej zasady w rozpoznawanej sprawie jest działanie organów samorządu radcowskiego (i adwokackiego), polegające na zmienności poglądów prawnych w rozstrzygnięciach wydanych w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym jest nieuprawnione, jeśli się zważy, że okoliczności, które zadecydowały o wpisie na listę w innych postępowaniach co do innych podmiotów, nie są okolicznościami, które powinien, a nawet może badać organ w konkretnej sprawie. Należy też podzielić stanowisko Ministra, iż również nowelizacja ustawy o radcach prawnych nie kwalifikuje M. S. do wpisu na listę radców prawnych. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.