VI SA/Wa 995/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada na rachunku bankowym środki finansowe oscylujące od ok. 1 800 zł do ponad 6 000 zł na przestrzeni 3 miesięcy, może zostać uznana za osobę, której stan majątkowy nie pozwala jej ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w kontekście ubiegania się o prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada na rachunku bankowym środki finansowe oscylujące od ok. 1 800 zł do ponad 6 000 zł na przestrzeni 3 miesięcy, nie może zostać uznana za osobę, której stan majątkowy nie pozwala jej ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Skarżąca posiadała środki, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą wznowienia postępowania. Wniosek został uzupełniony o dokumenty dotyczące stanu majątkowego i dochodów skarżącej. Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 2 303 zł miesięcznie netto, a jej dochód w 2006 roku wyniósł 31 115 zł. Posiadała na rachunku bankowym środki finansowe oscylujące od ok. 1 800 zł do ponad 6 000 zł na przestrzeni 3 miesięcy. Skarżąca partycypuje również w kosztach utrzymania swojej niepełnosprawnej siostry.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Z. T. prawa pomocy w żądanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania Z. T. prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca, pani Z. T., złożyła w dniu 30 lipca 2007 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2007 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia wniosku poprzez przesłanie: a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2006 ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, c) orzeczenia sądowego potwierdzające separację skarżącej i jej męża ewentualnie dokumentów potwierdzających ich rozdzielność majątkową, d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Z nadesłanych przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie Sądu dokumentów oraz z informacji podanych w formularzu wynika, iż pani Z. T. otrzymuje emeryturę w kwocie 2 303 zł. miesięcznie netto, przy czym dochód skarżącej w 2006 roku sięgnął kwoty 31 115 zł. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r. skarżąca wyjaśniła, iż pomimo, że nie jest z mężem rozwiedziona, jak też nie pozostaje z nim w separacji, to małżonkowie prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe dzieląc się kosztami utrzymania domu. Pani Z. T. podniosła również, iż opiekuje się swoją niepełnosprawną siostrą, której jedynym dochodem jest emerytura, wynosząca wraz z dodatkiem 1040 zł. W związku z powyższym skarżąca partycypuje w kosztach utrzymania siostry. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżąca natomiast, jak wynika z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego, posiada na rachunku bieżącym środki finansowe w wysokości oscylującej od ok. 1 800 zł do ponad 6 000 zł. na przestrzeni 3 miesięcy. W konsekwencji, uwzględniając nawet wydatki ponoszone przez skarżącą w związku z udzielaną siostrze pomocą, stwierdzić należy, iż środki, które pozostają do dyspozycji skarżącej, mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Co więcej, skala środków, które znajdują się na bieżącym rachunku skarżącej pozwala przyjąć, iż nie spowodowałoby to uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej. W konsekwencji nie można zakwalifikować skarżącej do zakreślonego w 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kręgu osób, w przypadku których stan majątkowy nie pozwala im ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło