VI SA/Wa 997/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-03
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej, mimo wezwania sądu do przedłożenia stosownych dokumentów. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy, a brak wykazania przesłanek uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący R. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wniosek zawierał podstawowe dane dotyczące dochodów i sytuacji rodzinnej skarżącego. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów finansowych i potwierdzających wydatki, jednak skarżący nie uczynił tego do chwili obecnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania R. O. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: odmówić przyznania R. O. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego)
R. O. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) w sprawie ze skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwiema córkami. Skarżący podał, że z tytułu wynagrodzenia otrzymuje miesięcznie 5 000 złotych brutto a dochód z prowadzonej działalności gospodarczej oszacował na kwotę 3 800 złotych brutto miesięcznie. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4 980 złotych. Skarżący zaznaczył ponadto, że nie posiada żadnych nieruchomości, bowiem jego rodzina zamieszkuje u jego rodziców.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie:
a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2011,
b) zaświadczeń od pracodawców skarżącego i jego żony wskazujących wysokość ich miesięcznych wynagrodzeń za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy),
c) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania),
d) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki),
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu (z wyjaśnień Poczty Polskiej wynika, iż przesyłkę odebrała żona skarżącego) w dniu 10 lipca 2012 roku, przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło