VI SA/Wa 998/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-20

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona na załadowcę, jeśli miał on wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na nie?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona na załadowcę, jeśli okoliczności lub dowody wskazują, że miał on wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na nie. Załadowca, jako profesjonalny przedsiębiorca, ma obowiązek dochowania należytej staranności przy realizacji zlecenia, w tym ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę z o.o. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ I instancji stwierdził przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku na oś i całkowitej masy pojazdu oraz brak zezwolenia. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że spółka jako załadowca miała wpływ na naruszenie lub godziła się na nie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błąd w ustaleniach faktycznych, niewłaściwe wykorzystanie wagi oraz zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania R. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit a), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej jako "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., dalej jako "udp"), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951). W dniu 17 czerwca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez K.S. Pojazdem tym firma P. wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy - przesyłek kurierskich, na dowód czego kierowca okazał do kontroli listy przewozowe. Pojazd załadowano w firmie skarżącej. W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 15,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,2 t (36,5 % dopuszczalnej normy), - całkowita masa pojazdu - 23 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 5 t (27 % dopuszczalnej normy), - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienonnatywnym. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 17 czerwca 2014 r. Pismem z dnia 1 lipca 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach. Strona powyższej decyzji od której strona złożyła odwołanie. Zarzuciła decyzji I instancji naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej wydanej decyzji, co w ocenie strony uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. Strona podniosła również niesłuszne zastosowanie art. 140aa ust. 1-3 prd pomimo braku ku temu podstaw. Zdaniem strony organ I instancji w żaden sposób nie wskazał na jakiej podstawie faktycznej uznał, iż powyższy przepis znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącej organ zaniechał przy tym wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podczas gdy uzasadnienie faktyczne winno być zgodnie z art. 107 § 3 kpa zawarte w każdej decyzji administracyjnej. Zdaniem strony organ nie dokonał kwalifikacji strony jako podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym w myśl art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, a jeżeli za taki podmiot uznał, to nie wskazał czy strona pełniła rolę organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora. Nadto, w ocenie strony organ nie wskazał w oparciu o jaki materiał dowodowy uznał, iż zachodzą pozostałe przesłanki materialno-prawne obarczenia skarżącej odpowiedzialnością za brak zezwolenia kategorii VII. Zdaniem strony zaniechanie organu w tym zakresie, tj. brak powołania podstaw faktycznych uznania, iż skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony swoich interesów oraz prowadzenia rzeczowej polemiki z organem. Skarżąca zaznaczyła, że przesłanki uzasadniające objęcie jej odpowiedzialnością z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c prd spoczywa na organie prowadzącym niniejsze postępowanie. Zatem to organ zobowiązany był wykazać, że w niniejszej sprawie strona miała wpływ lub godziła się na naruszenie przez przewoźnika M.M. przepisów dotyczących przejazdu pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych zawartych w prd. Jak wskazała strona dowodami zebranymi przez organ w niniejszej sprawie są listy przewozowe okazane mu podczas kontroli oraz zeznania kierowcy K.S., który "nie miał uwag". W kontekście powyższego w ocenie strony nie sposób przyjąć, ażeby przywołane dowody w sposób jednoznaczny mogły stwierdzić wpływ bądź godzenie się przez skarżącą na naruszenie przez przewoźnika obowiązków lub warunków przewozu. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca była załadowcą towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Organ odwoławczy zauważył, że obowiązki, które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi. Argumenty strony oceniane z innymi dowodami w sprawie nie pozwalają na przyjęcie, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem. Strona powołała się na protokół kontroli, w którym wskazuje, że kierowca zeznał, iż nie miał zastrzeżeń co do masy ładunku lub jego rozmieszczenia. W ocenie organu odwoławczego powyższe nie wyłącza odpowiedzialności strony, która jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dołożyć należytej staranności przy realizacji zlecenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego także zauważył, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 kpa. Zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 kpa poprzez: - naruszenie zasady obiektywizmu w ten sposób, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na pomiarach dokonanych przy użyciu wag nieprzeznaczonych do tego rodzaju pomiarów i w konsekwencji nie wyznaczył w sposób wiarygodny rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, co z kolei zamyka możliwość subsumpcji parametrów wagowych kontrolowanego zespołu pojazdów do którejkolwiek z siedmiu kategorii zezwoleń, - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż załadunku dokonywali także pracownicy Skarżącej, podczas gdy żaden z dowodów tego nie potwierdza, w tym zeznania kierowcy wykonującego przewóz,  - zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym zaniechanie podjęcia z urzędu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego chociażby poprzez przesłuchanie pracowników skarżącej, zweryfikowanie umowy łączącej skarżącą z przewoźnikiem realizującym przewóz w dniu kontroli, co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ, iż skarżąca miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W konsekwencji powyższego skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140 aa ust. 3 pkt 2 prd poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej pomimo braku przesłanek. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. Skarżąca ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi poparła stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem godności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa"). Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z aktami sprawy w dniu 17 czerwca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez K.S. Pojazdem tym firma P. wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy - przesyłek kurierskich, na dowód czego kierowca okazał do kontroli listy przewozowe. Pojazd załadowano w firmie skarżącej. W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 15,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,2 t (36,5 % dopuszczalnej normy), - całkowita masa pojazdu - 23 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 5 t (27 % dopuszczalnej normy), - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienonnatywnym. Stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu. Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Mając na powyższy stan faktyczny i prawny Sąd stwierdza, że kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii VII, o którym mowa w l.p. 7 załącznika nr 1 prd została na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd nałożona na skarżącą w prawidłowy sposób. Strona w skardze podniosła zarzut nieprawidłowo wykorzystanej wagi. Sąd pragnie wyjaśnić, że miejsce ważenia legitymowało się dokumentem niwelacji technicznej na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 31 marca 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminami ważności do dnia 31 marca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po zważeniu i dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia 17 czerwca 2014 r., który kierowca podpisał bez uwag. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca była załadowcą towaru, miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. O powyższym świadczy dowód w postaci przesłuchania świadka - kierowcy K.S., który zeznał że: (...) załadunku dokonywałem w C. przy ul. W. w firmie R. sp. z o.o. załadunek dokonywany jest wspólnie przez kierowcę i pracowników firmy R. Kierowca wskazał, że dawał wskazówki załadowcy jak rozmieścić ładunek. Ponadto kierowca zeznał, że załadowca nie posiadał wagi służącej do wykonywania pomiarów w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub nacisku na oś. Sąd odnosząc się do stanowiska skarżącej zarzucającej naruszenie art. 140aa ust 3 pkt 2 prd pragnie wyjaśnić, że sama kara, niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika, może zostać nałożona na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, w tym załadowcę, w sytuacjach opisanych w pkt 2 ust. 3 art. 140aa prd, tj. jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 pow. przepisu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r. III SA/Kr 748/13). Godzeniem się na naruszenie obowiązku lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podjął on żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Natomiast z wpływem na naruszenie mam do czynienia wówczas, gdy załadowca w taki sposób rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 329/11). Godzeniem się na naruszenie obowiązków łub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podął on żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Natomiast z wpływem na naruszenie mamy do czynienia wówczas, gdy załadowca w taki sposób rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 608/13). Sąd nie podziela również zarzutu skarżącej naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, kierując się, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie kpa jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie ilość zatem zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku a dnia 25 lutego 2014 r. syg. akt II SA/Bk 1193/13). Rozstrzygniecie zaskarżonej decyzji było zgodne z dyspozycją art. 107 kpa. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za powyższe naruszenie została wymierzona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło