VI SAB/Wa 110/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Pani M. B. (dalej jako skarżąca) w fdniu [...] czerwca 2008 r. złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Jako podstawę prawną swojego uprawnienia wskazała art. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zmianami). W jego uzasadnieniu powołała się na ukończenie studiów prawniczych, nabywanie w ich trakcie praktyki prawniczej w kancelarii adwokackiej, zaś po ich skończeniu na odbytą aplikację komorniczą i pracę w kancelariach Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wskazała w szczególności na to, że po pierwszym roku odbywanej aplikacji komorniczej podejmowała samodzielnie, dopuszczone prawem dla aplikanta, czynności egzekucyjne. Ponadto podnosiła, że została włączona w proces decyzyjny związany z najtrudniejszymi postępowaniami prowadzonymi przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Egzamin komorniczy złożyła w dniach [...] października i [...] listopada 2006 r., a następnie decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] grudnia 2006 r., została powołana na stanowisko asesora komorniczego. W trakcie pełnienia funkcji asesora kilkakrotnie była powołana na stanowisko zastępcy komornika sądowego, początkowo przy Sądzie Rejonowym w [...], a następnie zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2007 roku na stanowisko zastępcy Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Podnosiła, że jej kilkuletnie, bogate doświadczenie zawodowe obejmujące praktykę w kilku kancelariach komorniczych, samodzielne prowadzenie kancelarii przez okres pełnienia funkcji zastępcy komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...]. [...] - daje jej najwyższą rękojmię należytego wykonywania zawodu komornika sądowego. Powoływała się także na pozytywne opinie ze strony Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...]. oraz patrona. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające powołane wyżej okoliczności dotyczące wykształcenia oraz kariery zawodowej. Minister Sprawiedliwości, po otrzymaniu w/wym. wniosku za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], wezwał skarżącą w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych poprzez nadesłanie dokumentów wskazujących, że zgodnie z wymogiem określonym w art. 12 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.), co najmniej 2 lata pracowała w charakterze asesora komorniczego - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. przesłała do organu "stosowne oświadczenia potwierdzające spełnienie tego wymogu". Minister Sprawiedliwości pismem z [...] września 2008 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając nieuzupełnienie braków w żądanym zakresie. Pismem z [...] września 2008 r. skarżąca wniosła do Ministra Sprawiedliwości, na podstawie art. 127 w zw. z art. 128 k.p.a., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej według niej pismem z dnia [...] września 2008 r. oraz z ostrożności procesowej, alternatywnie, wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wskazała przede wszystkim, że pismo Ministra z [...] września 2008 r. wprawdzie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a., jednakże zawiera minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie jego adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu. Uznała zatem, że powyższe pismo należy traktować jako decyzję administracyjną, od której stronie przysługuje środek zaskarżenia zgodny z art. 127 § 3 k.p.a. Wzywając alternatywnie organ do usunięcia naruszenia prawa, wobec pozostawienia podania bez rozpoznania, zarzuciła brak podstaw do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podnosiła, że złożone dokumenty poświadczają, że spełnia wymogi wynikające z art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W szczególności potwierdza to złożone zaświadczenie A. B. Komornika Sądowego, że jako aplikant już od [...] maja 2006 r. samodzielnie wykonywała czynności egzekucyjne, do których upoważniony był asesor komorniczy. W jej ocenie okoliczność ta stanowi o wykazaniu co najmniej 2 letniego okresu pracy w charakterze asesora komorniczego. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Sprawiedliwości w piśmie z [...] października 2008 r. nie podzielił stanowiska strony. Uznał jednoznacznie, że art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji stanowi o wymogu formalnym jaki musi spełniać kandydat na komornika: m.in. co najmniej 2-letniej pracy w charakterze asesora komorniczego. W skardze na bezczynność Ministra Sprawiedliwości złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 pkt 10 i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 r. o komornikach sądowych, skarżąca wnosiła o uchylenie czynności i zasądzenie kosztów postępowania. Dokonując odmiennej interpretacji art. 10 ust. 1 ustawy wywodziła, że przepis ten pozwala do okresu asesury doliczyć czynności wykonywane w toku drugiego roku aplikacji komorniczej. Podniosła, że wobec uzupełnienia wniosku brak było podstaw do rozstrzygnięcia żądania na jej niekorzyść. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, orzekając w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, inne akty i pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a.), a także rozpoznając skargi na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, zarzuty skarżącej w przedmiocie bezczynności Ministra Sprawiedliwości poprzez pozostawienie bez rozpoznania jej wniosku o powołanie na komornika nie są zasadne. Na wstępie podnieść należy, że w świetle uchwały SN z 28 czerwca 2000 r. (III ZP 11/00, OSN 2000, Nr 19, poz. 706) forma obrony skarżącej poprzez złożenie skargi na bezczynność jest dopuszczalna. Nie może jednakże odnieść zamierzonego skutku prawnego, bowiem stanowisko organu pozostawiające jej wniosek bez rozpoznania jest zgodne z prawem. Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił art. 64 § 2 k.p.a., albowiem skarżąca w wyznaczonym jej terminie 7 dni nie usunęła braków formalnych wniosku poprzez dołączenie wymaganych ustawowo dokumentów potwierdzających, że co najmniej dwa lata pracowała w charakterze asesora komorniczego. Nie może budzić wątpliwości, że w świetle art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 z poźn. zm.) - w stosunku do osób ubiegających się o powołanie na stanowisko komornika sądowego ustawodawca wymaga odbycia dwuletniej asesury komorniczej. Z kolei art. 12 ust. 1 tej ustawy wylicza enumeratywnie, jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o powołanie na stanowisko komornika. Wśród nich ustawodawca wymaga złożenia dokumentu świadczącego o przepracowaniu w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Innymi słowy, przepis ten stanowi wykaz wymogów formalnych jakie winien udokumentować kandydat składający wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Z tego też względu, w ocenie Sądu, organ prawidłowo wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku przez złożenie brakującego dokumentu, stanowiącego o odbyciu co najmniej dwuletniego okresu pracy na stanowisku asesora komorniczego. Pouczył przy tym o konsekwencjach prawnych w sytuacji, gdy nie złoży wymaganego dokumentu w zakreślonym terminie. Organ prawidłowo ocenił, że złożenie przez skarżącą w terminie zaświadczenie A. B. Komornika Sądowego, nie stanowiło o wykonaniu wezwania. Dokumentowało ono zakres wykonywanej pracy na stanowisku aplikanta. Wykonywanie niektórych czynności asesorskich na drugim roku aplikacji umożliwia aplikantowi przepis art. 30 ust. 2 ustawy o komornikach. Złożone zaświadczenie nie mogło stanowić o pracowaniu w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Ustawodawca jednoznacznie wymaga spośród enumeratywnie wyliczonych wymogów - zarówno odbycia aplikacji komorniczej jak i przepracowania w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lat. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie ma charakteru uznaniowego. Stanowi wprost, że do wniosku o powołanie na stanowisko komornika zainteresowany załącza po dwa odpisy wniosku, życiorysu i dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, zaświadczenie o niekaralności oraz oświadczenie, że nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Może przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia. Innymi słowy, kandydat obligatoryjnie musi udokumentować spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, czyli: 1) posiada obywatelstwo polskie; 6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; 7) jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika; 8) odbyła aplikację komorniczą; 9) złożyła egzamin komorniczy; 10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata; 11) ukończyła 26 lat. W tym zakresie kandydat może przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia, co jednak oznacza, że dokumenty te muszą potwierdzać zarówno odbycie aplikacji, jak i dokumentować co najmniej 2 letnią pracę w charakterze asesora komorniczego. Argumentacja skarżącej, że dokumentacja potwierdzająca wykonywanie czynności komorniczych w ramach aplikacji komorniczej - co umożliwia aplikantowi art. 30 ust. 2 ustawy o komornikach - może zastąpić wykazanie pełnego 2 letniego okresu pracy w charakterze asesora komorniczego, jest nietrafna. Za uzasadnione zatem należy uznać działania organu, który pozostawił wniosek bez rozpoznania wskutek nie udokumentowania przez kandydata wymogu ustawowego - przepracowania 2 lat w charakterze asesora komorniczego. Tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ nie jest w bezczynności, pozostawiając jej wniosek bez rozpoznania zgodnie z przepisami prawa, tj. art. 64 § 2 k.p.a. Ubocznie należy podnieść, że podobne stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku VI SAB/Wa 102/08 z dnia 19 grudnia 2008 r.(niepubl.) Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.