VI SAB/Wa 19/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-05
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu nieprzedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów na wezwanie sądu, mimo że strona wykazała pewne trudności finansowe i zdrowotne?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej w sposób wystarczający, nie przedkładając na wezwanie sądu wymaganych dokumentów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na problemy zdrowotne i trudną sytuację finansową swoją i żony. Sąd uznał złożone oświadczenia za niewystarczające i wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego dochody, emeryturę żony, zeznanie podatkowe oraz wyciągi z rachunków bankowych. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. B. prawa pomocy w żądanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania pisma p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. B. prawa pomocy w żądanym zakresie.
W. B. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania pisma.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie posiada wykształcenia
pozwalającego mu na zrozumienie zarówno treści przepisów sprawa, jak i otrzymywanych z sądu pism. Podkreślił, iż ukończył siedemdziesiąt lat, jest chory na serce oraz przebył rozległy zawał. Również żona skarżącego, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, choruje na cukrzycę i jej stan zdrowia jest bardzo ciężki. Łącznie wydatki na leczenie skarżącego i jego żony sięgają kwoty 1 000 zł. miesięcznie. Wykazany w formularzu dochód skarżącego z tytułu emerytury wynosi 2 654 zł. brutto. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1319 zł. brutto. Skarżący oświadczył, iż jedynym składnikiem jego majątku jest dom, nie posiadają natomiast z żoną żadnego innego majątku nieruchomego, majątku ruchomego, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Koszt utrzymania domu, oszacowany został na kwotę 1000 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o
przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie:
a/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego),
b/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość emerytury otrzymywanej przez żonę skarżącego (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego),
c/ odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2008,
d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (w przypadku, jeżeli takie rachunki bankowe posiadają).
Skarżący odebrał wezwanie w dniu [...] lipca 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie
skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
– Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło