VI SAB/Wa 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie doręczenia decyzji wraz z uzasadnieniem 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej H. T. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. H. T. – skarżąca w niniejszej sprawie, pismem z [...] grudnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe i mające charakter rażącego naruszenia prawa, prowadzenie postępowania przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP RP) w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Połączenie rurowe" [...] (sygn. akt [...]). Wniosła o zobowiązanie UP RP do doręczenia decyzji administracyjnej wraz z uzasadnieniem w tej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd akt organowi, stwierdzenie przez Sąd, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma charakter rażący oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Z akt wynika, że prawomocnym wyrokiem z 21 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję UP RP z [...] września 2007 r., oddalającą wniosek B. T. i H. T. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Połączenie rurowe", udzielonego na rzecz T. i K. Z.. Decyzją z [...] lipca 2015 r. UP RP po rozpoznaniu ww. wniosku, działając na podstawie art. 77 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117; dalej "u.o.w.") w związku z art. 315 ust. 1 i 3 oraz art. 89 i 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej "p.w.p.") oddalił wniosek B. T. i H. T. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Połączenie rurowe", udzielonego na rzecz T. i K. Z. oraz przyznał T. Z. i K. Z., solidarnie od B. T. i H. T. kwotę 2.683 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca pismem z [...] października 2015 r. (wpływ do organu – [...] grudnia 2015 r.) wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niedoręczeniu jej ww. decyzji wydanej w dniu [...] lipca 2015 r.. Stwierdziła w szczególności, że brak doręczenia decyzji wraz z uzasadnieniem uniemożliwia skuteczne, dalsze procedowanie między innymi poprzez skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Pismem z [...] grudnia 2015 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej, odpowiadając na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, że uzasadnienie decyzji z [...] lipca 2015 r. w sprawie [...] jest na końcowym etapie sporządzania i zostanie niezwłocznie doręczone stronom. Decyzja UP RP z [...] lipca 2015 r. wraz z uzasadnieniem została przesłana pełnomocnikowi skarżącej przy piśmie organu z [...] grudnia 2015 r. i doręczona skarżącej [...] stycznia 2016 r. Zdaniem skarżącej, UP RP odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] grudnia 2015 r. w sposób niezgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa.) dotyczącymi terminów załatwienia spraw. Poinformowanie, że uzasadnienie jest "na końcowym etapie sporządzania" stanowi, w ocenie skarżącej, naruszenie przepisów postępowania skutkujące przewlekłym prowadzeniem postępowania, mającym charakter rażący. Zdaniem skarżącej, sama odpowiedź organu na wezwanie z [...] października 2015 r. udzielona [...] grudnia 2015 r. wskazuje jednoznacznie na rażące zaniedbania organu i nierespektowanie prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skarżąca uznała udzieloną przez organ odpowiedź za niewystarczającą, przyjmując, że fakt jej udzielenia po 45 dniach świadczy o rażącym naruszeniu prawa. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zarzut dotyczący naruszenia przez UP RP przepisów Kpa. jest błędny, ponieważ Kolegium Orzekające nie mogło naruszyć (a tym bardziej naruszyć w sposób rażący) przepisów, które nie mają zastosowania w postępowaniu spornym. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 255 ust. 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej, do spraw rozpatrywanych przez Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwiania spraw. Organ podkreślił, że zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem Urząd Patentowy powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, przy czym wskazany termin ma charakter instrukcyjny. Organ wskazał na skomplikowany charakter rozpatrywanej sprawy administracyjnej, wymagający szczególnie wnikliwej analizy akt sprawy. W ocenie organu, stanowisko to znajduje uzasadnienie w świetle stwierdzonej wielowątkowości sprawy, mnogości wniosków i zarzutów podnoszonych przez strony na poszczególnych etapach postępowania spornego, przed różnymi składami Kolegium Orzekającego. Organ zwrócił uwagę, że o skomplikowaniu sprawy świadczy fakt, że pierwsza decyzja w niniejszej sprawie została wydana w dniu [...] września 2007 r., czyli około 8 lat przed datą wydania obecnej decyzji administracyjnej. Skutkiem powyższego, w ocenie organu, wymagany był zdecydowanie wyższy niż przeciętnie nakład i czas pracy w celu przygotowania uzasadnienia decyzji. W świetle przytoczonej argumentacji organ nie uznał twierdzenia skarżącej, że w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie, a tym bardziej, że uchybienie to było rażące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest przewlekłość postępowania prowadzonego z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Połączenie rurowe", polegająca na niedoręczeniu skarżącej decyzji wydanej w dniu [...] lipca 2015 r. wraz z jej pisemnym uzasadnieniem. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono możliwość złożenia skargi na przewlekłość postępowania. Samo pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane w ustawie. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012 str. 44). Faktem jest, że do spraw rozpatrywanych przez Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego, a zatem i sprawy zakończonej decyzją wydaną w postępowaniu, co do którego skarżąca zgłosiła zarzut przewlekłości, stosownie do treści art. 255 ust. 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwiania spraw. Przy czym, jak wskazuje w powyższym przepisie ustawa, Urząd Patentowy dąży do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Należy mieć również na uwadze treść art. 2558 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać następujące elementy, a mianowicie, oznaczenie organu orzekającego, datę wydania decyzji, imiona i nazwiska członków składu orzekającego i protokolanta, oznaczenie stron, oznaczenie przedmiotu sprawy i jej rozstrzygnięcie, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie zaskarżania oraz podpisy członków składu orzekającego. Z kolei w myśl ust. 2 ww. przepisu pisemne uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu w terminie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Uzasadnienie podpisuje przewodniczący składu orzekającego i członek składu orzekającego, który sporządził uzasadnienie. Odpis decyzji wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom. Z powyższej regulacji jednoznacznie zatem wynika, że aby decyzja mogła wejść do obrotu prawnego musi zawierać podane wyżej elementy, w tym posiadać sporządzone w przepisanym terminie uzasadnienie. W niniejszej sprawie decyzja UP RP została wydana [...] lipca 2015 r., przy czym wraz ze sporządzonym pisemnym uzasadnieniem została przesłana pełnomocnikowi skarżącej przy piśmie organu z [...] grudnia 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w piśmie z [...] grudnia 2015 r. poinformował, że uzasadnienie jest na końcowym etapie sporządzania i zostanie niezwłocznie doręczone stronom. Decyzja wraz z jej pisemnym uzasadnieniem został doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] stycznia 2016 r., a więc w terminie niespełna 6 miesięcy od jej ogłoszenia, a także z wielokrotnym przekroczeniem terminu określonego w art. 2558 ust. 2 p.w.p.. Odnotować zatem należy wyraźną zwłokę organu w sporządzeniu z urzędu pisemnego uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji, a co za tym idzie, jej doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej. Ustawa – Prawo własności przemysłowej określa termin, w którym UP RP sporządza pisemne uzasadnienie wydanej decyzji i daje organowi 30 dni na dokonanie tej czynności. Poza sporem pozostaje, że UP RP przekroczył przewidziany powyższym przepisem p.w.p. termin, dlatego zasadnym jest stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania z naruszeniem wspomnianego wyżej przepisu ustawy – Prawo własności przemysłowej. Podkreślenia wymaga również fakt, że nie było to pierwsze rozpoznanie przez organ sprawy zainicjowanej wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór użytkowy. Organ rozpoznając bowiem sprawę kierował się wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku wydanym w związku z uprzednio zaskarżoną decyzją UP RP podjętą na skutek ww. wniosku i w związku z tym w jego posiadaniu znajdował się gotowy stan faktyczny. Wobec tego UP RP rozstrzygając kolejny raz w przedmiocie wniosku skarżącej, w aspekcie formalno-prawnym dysponował takim materiałem, że sporządzenie uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2015 r. nie powinno po jego stronie powodować takich trudności, które uniemożliwiły sporządzenie tego uzasadnienia w przepisanym terminie 30 dni. W ocenie Sądu, postępowanie organu w zakresie sporządzenia uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi rażące naruszenie terminu określonego w art. 2558 ust. 2 p.w.p.. Stwierdzić również należy, że organ nie informował skarżącej o przyczynie naruszenia terminu przewidzianego wspomnianym przepisem p.w.p. i odpowiedział dopiero na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, kierując do pełnomocnika skarżącej pismo w tym przedmiocie 5 miesięcy po wydaniu decyzji z [...] lipca 2015 r. Wobec powyższego uznać należy, że termin przewidziany treścią przepisu art. 2558 ust. 2 p.w.p. został przekroczony w sposób rażący. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste (vide: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. II OSK 652/15), a takie właśnie działanie UP RP, w ocenie Sądu, miało miejsce w niniejszej sprawie. Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Sąd zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej H. T. kwotę 580 złotych, w tym kwotę 100 złotych, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi i kwotę 480 złotych, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).