VI SAB/Wa 213/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-21

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej (w tym przypadku Komisji Nadzoru Finansowego) jest dopuszczalna, jeśli strona skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, a zamiast tego wniosła zażalenie do organu wyższego stopnia, który w przypadku KNF nie istnieje?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku organów, wobec których nie istnieje organ wyższego stopnia (jak Komisja Nadzoru Finansowego, która jest traktowana jako minister w rozumieniu k.p.a.), środkiem tym jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie zażalenia do organu, który nie jest organem wyższego stopnia, nie spełnia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła skargę na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie zawieszenia działalności banku. Skarżąca pierwotnie wniosła zażalenie do Prezesa Rady Ministrów, który uznał się za niewłaściwy do jego rozpoznania i wskazał na możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie odrzucił pierwotną skargę jako przedwczesną, uznając, że nie wyczerpano środków zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił to postanowienie, wskazując, że KNF jest traktowana jako minister i nie ma wobec niej organu wyższego stopnia, a zatem środkiem zaskarżenia powinno być wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wezwała KNF do usunięcia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę skarżącej spółce A. S.A. z siedzibą w L. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego. Zwrócono skarżącej spółce kwotę 100 złotych tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w L. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zawieszenia działalności banku postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej spółce A. S.A. z siedzibą w L. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. A. S.A. L. (nazywana dalej "skarżącą"), działając wraz z innymi podmiotami, tj.: S. w P., I. Sp. z o. o. z siedzibą w K., W. S.A. z siedzibą w L., K. Sp. z o.o. z siedzibą w C., Ukraina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w dniu [...] września 2008 r. S. z siedzibą w P. oraz S. S.A. oraz I. S.A. złożyły do Prezesa Rady Ministrów wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie zawieszenia działalności B. S.A. w P.. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. przekazał powyższy wniosek Komisji Nadzoru Finansowego(nazywanej dalej "KNF"), jako organowi właściwemu w sprawie. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżąca oraz pozostałe trzy spółki, tj.: I. Sp. z o.o. z siedziba w K., Ukraina, W. S.A. oraz K. Sp. z o.o. z siedzibą w C. złożyły do KNF, w trybie art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "k.p.a."), wniosek o dopuszczenie ich w charakterze uczestników postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. S. złożyło do Prezesa Rady Ministrów jako organu nadzoru nad działalnością KNF, zażalenie na bezczynność KNF w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Stowarzyszenia wniosło o wyznaczenie terminu załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie oraz podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia spraw w postępowaniu. W odpowiedzi, Prezes Rady Ministrów, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. poinformował o błędnym skierowaniu zażalenia, wyjaśniając, że w sprawach z zakresu kodeksu postępowania administracyjnego nie jest on organem wyższego stopnia wobec KNF. Prezes Rady Ministrów zwrócił zażalenie skarżącym wskazując, że wobec braku organu wyższego stopnia, stronie pozostaje wyłącznie skierowanie skargi na bezczynność KNF do sądu administracyjnego. Skarżący, chcąc uniknąć dalszych sporów kompetencyjnych, skierowali skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SAB/Wa 66/10, na podstawie art. 52 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.), odrzucił skargę na bezczynność uznając, iż jest ona przedwczesna. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż w myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Ustawowe wyjaśnienie terminu "wyczerpanie środków zaskarżenia" zawiera art. 52 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przyjęcie, że zawarte w art. 52 § 2 p.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że w wypadku skargi na bezczynność środkami takimi będą zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. oraz ponaglenie przewidziane w art. 141 § 1 o.p. (szerzej W. Chróścielewski, tamże, s. 65). Jednakże obowiązek wykorzystania tych środków prawnych nie dotyczy bezczynności naczelnych organów administracji wymienionych w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., gdyż w tym wypadku nie ma organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie (szerzej B. Adamiak, glosa do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. sygn. akt IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, s. 526 i n., Komentarz do art.52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. ). Oznacza to, że wyczerpanie środków zaskarżenia obejmuje sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Nie można zatem mówić o spełnieniu tego warunku, jeżeli strona wniosła co prawda przewidziany ustawą środek zaskarżenia, ale nie poczekała na jego rozpoznanie przez organ administracji. Dopóki bowiem wniesiony przez nią środek zaskarżenia nie zostanie rozpoznany i nie zapadnie rozstrzygnięcie kończące postępowanie zainicjowane jego wniesieniem, dopóty nie można mówić, że stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (vide: postanowienie WSA w Warszawie z 9 marca 2004 r. I SA 2813/03, także str. 150 Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi Komentarz Jan Paweł Tarno WP LexisNexis W-wa 2006). Sąd uznał, że analogiczna sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie. Sąd powołał się na art. 3 ust 3 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119, z 4 września 2006 r.), zgodnie z którym organem sprawującym nadzór nad działalnością Komisji Nadzoru Finansowego jest Prezes Rady Ministrów. Ustawa ta w art. 11 ust. 5 tej ustawy, w przedmiocie postępowania Komisji i przed Komisją odsyła do stosowania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej i z tym jednak zastrzeżeniem, że "do decyzji Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 k.p.a. Innymi słowy, zastosowanie mają zasady ogólne k.p.a. dotyczące właściwości rzeczowej organów administracyjnych. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. właściwym do rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Z kolei art. 17 k.p.a. stanowi o tym, kto jest organem wyższego stopnia w rozumieniu tego kodeksu. I według pkt 3: w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 są to odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Innymi słowy, z powyższego wynika, że dla rozstrzygnięcia kwestii wyczerpania środków zaskarżenia, zasadnicze jest ustalenie, czy w niniejszej sprawie KN F jest ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 ust. 4 k.p.a. Norma art. 5 § 2 ust. 4 k.p.a przewiduje m.in., że ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Skoro art. 11 ustawy o nadzorze finansowym odsyła do norm art. 127 § 3 k.p.a. na zasadzie "odpowiedniego" stosowania to, w ocenie Sądu, należy podzielić pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1092/09 i uznać, że wskazuje to "jednoznacznie na intencje ustawodawcy, że nie traktuje on w systemie prawa polskiego KNF jako "ministra" w rozumieniu art. 5 § 2 ust. 4 k.p.a. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi bowiem, iż "Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji". Jest rzeczą oczywistą, iż wprowadzenie przywołanej normy prawnej byłoby zbędne, gdyby ustawodawca uważał KNF za "ministra". Powyższy przepis konstytuujący instytucję proceduralną wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miałby bowiem wówczas zastosowanie na zasadzie stosowania przepisów k.p.a. wprost, co jest regułą wynikająca z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. W ocenie Sądu I instancji, kierując się zasadą racjonalnego działania ustawodawcy, powyższe szczególne potraktowanie normy zawartej w art. 127 § 3 k.p.a. nakazujące jedynie odpowiednie stosowanie tego przepisu do postępowania przed KNF świadczyć może tylko o tym, że dyspozycja tego przepisu nie jest spełniona z uwagi na brak przymiotu "ministra" po stronie organu administracyjnego, jakim jest KNF." Na podstawie analizy powyższych przepisów Sąd uznał, że "odpowiednim organem nadrzędnym" o jakim mowa art. 17 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. jest organ sprawujący nadzór nad działalnością KNF, którym jest Prezes Rady Ministrów na podstawie art. 3 ust 3 ustawy o nadzorze finansowym określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca doszła do podobnego wniosku, kierując zażalenie w trybie art. 37 § 1 i 2 k.p.a. do Prezesa Rady Ministrów. Sąd wskazał na pismo skarżących z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sąd podkreślił, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. O jego spełnieniu można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Pismo z [...] czerwca 2010 r. nie zostało zaskarżone przez skarżących, którzy – jak wskazują w skardze – "chcąc uniknąć dalszych sporów kompetencyjnych (...) kierują skargę do niniejszego Sądu Apelacyjnego". W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga na bezczynność nie spełniała warunku uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 par. 1 p.p.s.a. Nie można mówić o spełnieniu tego warunku, dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie rozpoznany przez organ administracyjny. Pismem z dnia 9 maja 2011 r. KNF wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 p.p.s.a. KNF zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:: a) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontroli zgodności z prawem działań (bezczynności istniejącej w mniemaniu A. S.A. z siedzibą w L.) KNF i w rezultacie nieuprawnione przyjęcie, że skarga A. S.A. z siedzibą w L. powinna podlegać odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność z innych przyczyn, tj. wniesienie przez A. S.A. z siedzibą w L. skargi na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego bez wyczerpania środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a.; b) art. 52 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w przypadku skarg na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego niezbędne jest wyczerpanie środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., tj. złożenie zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia, jakim jest w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prezes Rady Ministrów; c) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.w powiązaniu z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż KNF nie może być traktowana jako "minister" w rozumieniu k.p.a. w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego; d) naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 11 ust. 6 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, poprzez uznanie, że odesłanie zawarte w art. 11 ust. 6 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym jest przejawem umiejscowienia KNF poza systemem organów administracji publicznych spełniających kryteria kwalifikacji jako "minister" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. e) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym poprzez uznanie, iż stosowanie w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym KNF i przed KNF przepisów k.p.a. dotyczących "ministra" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. jest wyłączone, z uwagi na fakt obowiązywania art. 11 ust. 6 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1608/11 uchyli zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SAB/Wa 66/10. Naczelny Sąd Administracyjny podał, że główne zagadnienie prawne objęte podstawami kasacyjnymi sprowadza się do ustalenia, czy Prezes Rady Ministrów jest organem wyższego stopnia w stosunku do KNF. Odrębnie został bowiem uregulowany tryb wnoszenia skargi na bezczynność organów w stosunku do których istnieje organ wyższego stopnia, a odrębnie tryb wnoszenia skargi na bezczynność organów w stosunku do których nie istnieje organ wyższego stopnia. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., podkreślił, że w odniesieniu do skarg na bezczynność środkiem takim będzie co do zasady zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu (obowiązującą w chwili wnoszenia skargi do Sądu I instancji) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji wyższego stopnia. W przypadku bezczynności ministra oraz samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania przepis art. 37 § 1 k.p.a., bowiem w stosunku do takiego organu nie ma organu wyższego stopnia. W tej sytuacji, stosując zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, należy przyjąć, że przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Kwestionując stanowisko Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny, dokonał obszernej wykładni pojęcia "minister" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. stanął na stanowisku, iż Komisja Nadzoru Finansowego jest centralnym organem administracji publicznej (ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.), zatem jej rozstrzygnięcia należy kwalifikować w postępowaniu administracyjnym tak jak decyzje ministra. Wobec tego nie przysługuje od nich odwołanie lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro Komisja Nadzoru Finansowego jest centralnym organem administracji publicznej, a w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym brak jest przepisów, które statuowałyby inny organ, a zwłaszcza Prezesa Rady Ministrów, jako organ wyższego stopnia w stosunku do Komisji Nadzoru Finansowego, to nieuprawnione było stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym "odpowiednim organem nadrzędnym" o jakim mowa w art. 17 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. jest organ sprawujący nadzór nad działalnością Komicji Nadzoru Finansowego, którym jest Prezes Rady Ministrów na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się także ze stanowiskiem Sądu I instancji, że warunkiem wniesienia skargi na bezczynność w rozpatrywanej sprawie było wcześniejsze wniesienie do Prezesa Rady Ministrów, jako organu wyższego stopnia, zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i jego rozpoznanie przez ten organ. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, KNF jest ministrem w rozumieniu art. art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., zatem wniesienie skargi na bezczynność Komisji powinno być poprzedzone skierowanym do niej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a nie wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia (jak przyjął Sąd I instancji), tj. Prezesa Rady Ministrów, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., ponieważ organu wyższego stopnia w stosunku do KNF nie ma. Pismem z dnia 25 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, wystąpił do KNF z zapytaniem, czy przed wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność KNF w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] stycznia 2000 r. ([...]) w sprawie zawieszenia działalności B. S.A. w P., skarżąca Spółka wezwała organ (KNF) do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedz, KNF pismem złożonym w siedzibie sądu w dniu 4 listopada 2011 r. znak: [...] poinformował, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że A. S.A. z siedzibą w L. nie wniosła przed złożeniem skargi na bezczynność organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu, przed jej wniesieniem do Sądu strona winna wyczerpać środek prawny określony w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronom przysługuje zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia ustalonego na podstawie art. 17 k.p.a. Zażalenie to służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny. W rozpoznawanej sprawie przesądzenia wymagała pozycja KNF w stosunku do innych organów administracji publicznej, a następnie ustalenie procedury wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność KNF. Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SAB/Wa 66/10, odrzucił skargę A. S.A. z siedzibą w L. na bezczynność KNF w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zawieszenia działalności banku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1608/11 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania. Wobec dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni prawa procesowego zauważyć należy, że orzeczenie prawomocne – a takim jest niewątpliwie postanowienie sądu kasacyjnego, jakie zapadło w niniejszej sprawie – wiąże nie tylko strony postępowania i sąd który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). W orzecznictwie i doktrynie zauważa się, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów powoduje, iż podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok WSA w Bydgoszczy I SA/Bd 686/07 i przywołane tam: J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, s. 365). Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadło prawomocne orzeczenie. W świetle przedstawionych wyżej argumentów Sąd, w ramach ponownego rozpoznania sprawy na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej, związany jest na mocy art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a., wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia uchylającego postanowienie Sądu I instancji z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SAB/WA 66/10, KNF jest centralnym organem administracji publicznej, w stosunku do którego brak w postępowaniu administracyjnym organu administracji publicznej wyższego stopnia. Centralny urząd państwowy to taki, który jako jedyny urząd w państwie jest właściwy w określonych sprawach lub określonej dziedzinie. KNF jest jedynym w państwie organem nadzoru nad rynkiem finansowym i w ramach tego nadzoru realizuje ustawowe zadania wobec podmiotów funkcjonujących na tym rynku w całym państwie, w szczególności rozstrzyga sprawy indywidualne w drodze decyzji administracyjnych. KNF jest organem kolegialnym w skład którego wchodzą również ministrowie. Nadto, wśród przepisów dotyczących procedury administracyjnej, w tym ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, nie znajdują się takie, które wskazywałyby inny organ państwowy właściwy w sprawach należących do zakresu działania KNF lub organ wyższego stopnia w stosunku do KNF. Skoro KNF jest organem centralnym - ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., jej rozstrzygnięcia należy kwalifikować w postępowaniu administracyjnym tak jak decyzje ministra, a to oznacza, że od jej rozstrzygnięć przysługuje nie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji wniesienie skargi na bezczynność Komisji powinno być poprzedzone skierowanym do Komisji wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a nie, jak uczyniła to skarżąca Spółka, wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. Tryb określony w art. 37 k.p.a. wyklucza brak organu wyższego stopnia w stosunku do KNF. Z akt administracyjnych nadesłanych do skargi oraz z treści samej skargi i odpowiedzi na skargę, jak również pisma organu złożonego w dniu 4 listopada 2011r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 25 października 2011 r. nie wynika, aby skarżąca z takim wezwaniem wystąpiła. Brak wezwania KNF do usunięcia naruszenia prawa należy uznać za naruszenie warunku koniecznego do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił. Odnośnie pkt 2 sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło