VI SAB/Wa 217/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w C., Ukraina na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zawieszenia działalności banku postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej spółce "K." Sp. z o.o. z siedzibą w C., Ukraina kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Spółka "K." Sp. z o.o. z siedzibą w C., Ukraina, zwana dalej skarżącą, działając wraz z innymi podmiotami, tj.: S. w P., I. Sp. z o. o. z siedzibą w K., W. S.A. z siedzibą w L., A. S.A. z siedzibą w L., wniosła skargę na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego (dalej KNF). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w dniu [...] września 2008 r. S. w P. oraz O. złożyły do Prezesa Rady Ministrów wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie zawieszenia działalności B. S.A. w P.. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. przekazał powyższy wniosek Komisji Nadzoru Finansowego, jako organowi właściwemu w sprawie. W dniu 11 stycznia 2010 r. skarżąca oraz pozostałe trzy spółki, tj.: I. Sp. z o.o., W. S.A. oraz A. S.A. złożyły do KNF, w trybie art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa.), wniosek o dopuszczenie ich w charakterze uczestników do postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. S. złożyło do Prezesa Rady Ministrów zażalenie na bezczynność KNF w trybie art. 37 § 1 Kpa. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes Rady Ministrów poinformował o błędnym skierowaniu zażalenia wyjaśniając, że w sprawach z zakresu kodeksu postępowania administracyjnego nie jest on organem wyższego stopnia wobec Komisji. Prezes Rady Ministrów zwrócił zażalenie wskazując, że wobec braku organu wyższego stopnia, stronie pozostaje wyłącznie skierowanie skargi na bezczynność KNF do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 63/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność uznając, iż jest ona przedwczesna. W uzasadnieniu podkreślił, iż w myśl art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Sąd podkreślił, iż obowiązek wykorzystania środka prawnego nie dotyczy bezczynności naczelnych organów administracji wymienionych w art. 5 § 2 pkt 4 Kpa., gdyż w tym wypadku nie ma organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie. W ocenie Sądu, powyższe nie dotyczy Komisji Nadzoru Finansowego bowiem organem sprawującym nadzór nad działalnością tego organu jest Prezes Rady Ministrów, co wynika z treści art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.). Sąd podkreślił, iż do podobnych wniosków doszła skarżąca spółka kierując w dniu 21 kwietnia 2010 r. zażalenie w trybie art. 37 § 1 i 2 Kpa. do Prezesa Rady Ministrów. Samo jednak wniesienie środka zaskarżenia, nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., bowiem o jego spełnieniu można mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie warunek skutecznego wniesienia skargi na bezczynność nie został spełniony, a to skutkować musiało odrzuceniem skargi (postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 63/10). Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1606/11 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SAB 63/10. Kwestionując stanowisko Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując obszernej wykładni pojęcia "minister" w znaczeniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa. stanął na stanowisku, iż Komisja Nadzoru Finansowego jest centralnym organem administracji publicznej, a zatem wniesienie skargi na bezczynność Komisji powinno zostać poprzedzone skierowanym do niej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a nie wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 Kpa. Pismem z dnia 25 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przystępując do ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, wystąpił do organu z zapytaniem, czy przed wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] stycznia 2000 r. ([...]) w sprawie zawieszenia działalności B. S.A. w P., skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ, w odpowiedzi na powyższe, pismem znak: [...] (wniesionym do Sądu w dniu 4 listopada 2011 r.) poinformował, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w całości przekazanej Sądowi, wynika, iż przed złożeniem skargi skarżąca nie wniosła wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jednym z ustawowych wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługują stronie w postępowaniu administracyjnym. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność takim środkiem jest zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 63/10, odrzucił skargę "K." Sp. z o.o. na bezczynność KNF w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zawieszenia działalności banku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 1606/11) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania. Wobec dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni prawa procesowego zauważyć należy, że orzeczenie prawomocne – a takim jest niewątpliwie postanowienie sądu kasacyjnego, jakie zapadło w niniejszej sprawie – wiąże nie tylko strony postępowania i sąd który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). W orzecznictwie i doktrynie zauważa się, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów powoduje, iż podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok WSA w Bydgoszczy I SA/Bd 686/07 i przywołane tam: J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, s. 365). Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadło prawomocne orzeczenie. W świetle przedstawionych wyżej argumentów Sąd, w ramach ponownego rozpoznania sprawy na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej, związany jest na mocy art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 170 tej ustawy, wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia uchylającego postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SAB/WA 63/10, Komisja Nadzoru Finansowego jest centralnym organem administracji publicznej, w stosunku do którego brak w postępowaniu administracyjnym organu administracji publicznej wyższego stopnia. W tej sytuacji wniesienie skargi na bezczynność Komisji powinno być poprzedzone skierowanym do niej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a nie, jak uczyniła to skarżąca, wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 Kpa., ponieważ organu takiego w stosunku do KNF nie ma. Z akt administracyjnych nadesłanych do skargi oraz z treści samej skargi i odpowiedzi na skargę, jak również pisma organu znak [...] stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 25 października 2011 r. nie wynika, aby skarżąca z takim wezwaniem wystąpiła. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż skarżąca nie spełniła warunku koniecznego do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż jej złożenia nie poprzedziła wezwaniem KNF do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.