VI SAB/Wa 227/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-09

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli strona nie złożyła zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a zamiast tego złożyła pismo traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, nawet jeśli strona nie złożyła formalnego zażalenia do organu wyższego stopnia, pod warunkiem, że złożyła pismo, które z uwagi na swoją treść i cel powinno być potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku, gdy organ po wniesieniu skargi na bezczynność wyda akt lub podejmie czynność, której brak był przyczyną zaskarżenia, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc, że strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ nie złożyła zażalenia na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W trakcie postępowania przed sądem, organ wydał decyzję merytoryczną w przedmiocie wniosku skarżącej. Sąd uznał, że pismo skarżącej z dnia 4 lipca 2011 r. należy potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym skarga była dopuszczalna. Ponieważ organ wydał decyzję merytoryczną, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne i zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. Z. na odcinku ul. K. do ul. A. w W. postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Prezydenta W. na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 19 września 2011 r. T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z dnia 3 listopada 2009 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w ulicy Z. na odcinku ul. K. - ul. A. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] organ I instancji rozstrzygnął przedmiotowy wniosek. Powyższa decyzja była poprzedzona decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] oraz uchylającą ją decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...]. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżąca spółka pismem z dnia 4 lipca 2011 r. (wpływ do organu 12 lipca 2011 r.) wystosowała do organu I instancji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na niniejszą skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie – wskazując na wydanie w/w decyzji z dnia [...] września 2011 r. oraz przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wnioskując o odrzucenie skargi organ podniósł, że strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w kpa albowiem strona nie złożyła zażalenia na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co czyni skargę niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut organu naruszenia art. 52 § 2 ppsa a w konsekwencji ocenić konieczność odrzucenia przedmiotowej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. Stanowisko organu w powyższej kwestii należy uznać za wadliwe. W myśl art. 37 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym dla potrzeb sprawy niniejszej a zatem w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. 2011, Nr 6 poz. 18) zmieniającej ustawę kodeks postępowania administracyjnego z dniem 11 kwietnia 2011 r. "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Złożenie zażalenia w tym trybie stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji. Niezależnie bowiem od charakteru prawnego zażalenia i podejmowanego w wyniku jego rozpatrzenia rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia, jest to niewątpliwie środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ppsa, gdyż po wniesieniu zażalenia strona wyczerpała przewidziany w tym przepisie środek zaskarżenia, a mianowicie właśnie "zażalenie" (v. wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r. w sprawie IVSA 1866/00; postanowienie NSA z dnia 14 września 2011 r. I OSK 1506/11). Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym skarżąca złożyła w istocie zażalenie na bezczynność Prezydenta W., gdyż pismo strony z 4 lipca 2011 r. z uwagi na jego treść (strona żądała merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż w przeciwnym wypadku złoży skargę na bezczynność) należało tak potraktować i przekazać je do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wg. właściwości zgodnie z art. 65 § 1 kpa, gdyż organ I instancji nie był właściwy do jego rozpatrzenia. W ocenie Sądu, nieprzekazanie w/w zażalenia nie może obciążać strony w zakresie skutków jakie wiążą się z dopuszczalnością skargi na bezczynność. W tym stanie rzeczy, uwzględniając powyższe rozważania brak jest podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. Zgodnie z art. 54 § 3 ppsa, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jednocześnie w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym występuje pogląd, że w przypadku skargi na bezczynność organu przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć sytuację, w której organ wydaje akt lub podejmuje czynność, której brak stał się przyczyną zaskarżenia. Bez znaczenia jest natomiast okoliczność, czy treść tego aktu, bądź czynności, jest zgodna z żądaniem strony, ponieważ jego wydanie, bądź jej podjęcie powoduje, że organ przestaje tkwić w bezczynności. Tym samym zostaje osiągnięty cel skargi na bezczynność organu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wydanie 3, str. 189). Prezentowane jest także w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym, gdy żądanie dochodzonego w skardze na bezczynność zobowiązania organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, zostało uwzględnione przez organ po wniesieniu skargi, to postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność staje się bezprzedmiotowe i sąd obowiązany jest wydać postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wydanie 3, str. 403). Powyższy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, stwierdzając, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Wobec powyższego, skoro organ rozpoznał wniosek skarżącej wydając w dniu [...] września 2011 r. decyzję zezwalającą na zajęcie wskazanego wyżej odcinka pasa drogowego, czym dopełnił żądania dochodzonego w skardze na bezczynność, to niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zarzutu wniesienia niniejszej skargi w ten sam dzień, w którym wydano przedmiotową decyzję merytoryczną, co uzasadniałoby – zdaniem organu – oddalenie skargi, względnie jej odrzucenie, należy stwierdzić, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na konieczność uwzględnienia przez Sąd, iż Prezydent W. wydał rozstrzygnięcie merytoryczne dotyczące wniosku strony wszczynającego omawiane postępowanie administracyjne, tym bardziej, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tejże decyzji stronie w dniu [...] września 2011 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło