VI SAB/Wa 28/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-19
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka, Izabela Głowacka – Klimas, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej, wniesiona w sytuacji, gdy organ wydał decyzję umarzającą postępowanie po wniesieniu skargi, powinna zostać uwzględniona, czy oddalona?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu powinna zostać oddalona, jeśli organ wydał decyzję merytoryczną (nawet umarzającą postępowanie) przed wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny, a postępowanie administracyjne nie wykazało cech bezczynności w rozumieniu przepisów. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, lecz skarga jest bezzasadna.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie aktualizacji zezwolenia na prowadzenie punktu gier na automatach. W trakcie postępowania administracyjnego organ kilkukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na konieczność uzyskania informacji i prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia. Ostatecznie organ wydał decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. Spółka żądała zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia naruszenia prawa i wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność oraz oddalono wniosek o wymierzenie organowi grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sek. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w N. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie bezczynności organu oraz wniosku o wymierzenie organowi grzywny 1. oddala skargę; 2. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N., skarżąca w niniejszej sprawie, złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie z wniosku strony o aktualizację zezwolenia nr [...], (sygn. [...]) żądając zobowiązania Dyrektora Izby Celnej w W. do wydania, w terminie 14 dni od daty rozpoznania skargi, oznaczenia w przedmiocie ww. wniosku, stwierdzenia, że do bezczynności doszło z załączonym naruszeniem prawa tj. art. 139 § 1 i art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wymierzenie Dyrektorowi Izby Celnej w W. grzywny, o której mowa w art. 154 ust. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na oczywistą premedytację w utrwalaniu stanu bezczynności czym organ celny celowo paraliżuje prowadzenie działalności gospodarczej strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, iż decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] organ umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zmianę zezwolenia uzyskanego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. przedłużonego decyzją ww. organu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca ww. wnioskiem z dnia [...] października
2011 r. wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w W. o dokonanie zmiany ww. zezwolenia w części dotyczącej zmiany nazwy i władającego punktu gier na automatach o niskich wygranych znajdującego się w Z. przy ul. [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. organ wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego wniosku, a po jego usunięciu zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w P. z prośbą o udzielenie informacji w zakresie wnioskowanej zmiany. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. organ przedłużył postępowanie do [...] lutego 2012 r.
Naczelnik Urzędu Celnego w P. poinformował, że [...] stycznia 2010 r. skarżąca wyłączyła z eksploatacji w ww. punkcie automat i od tego czasu nie wykonuje w tym punkcie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
W związku z powyższą informacją organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia ww. zezwolenia w części dotyczącej ww. punktu.
Postępowaniem z dnia [...] lutego 2012 r. organ przedłużył postępowanie będące przedmiotem skargi do [...] kwietnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. skarżąca złożyła do Ministra Finansów na podstawie art. 141 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ponaglenie na niezałatwienie przez organ ww. wniosku w ustawowym terminie. Minister Finansów postanowieniem decyzji z dnia [...] maja 2012 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ przedłużył postępowanie będące przedmiotem skargi do [...] czerwca 2012 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. organ umorzył postępowanie w sprawie z ww. wniosku jako bezprzedmiotowe w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. cofającej ww. zezwolenie w części dotyczącej wskazanego punktu gier na automatach o niskich wygranych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zarówno w zakresie, w jakim dotyczy zarzuconej przez stronę bezczynności organu w sprawie z ww. wniosku, jak i dotyczącym żądania wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowej skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia i art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy.
Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów bezczynności. Tym samym skoro skarga została wniesiona na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie z ww. wniosku i spełniony został warunek formalny (art. 52 § 1 p.p.s.a.) przez złożenie przez skarżącą do Ministra Finansów ponaglenia w trybie art. 141 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa to Sąd uznał skargę za dopuszczalną, ale nie zasługującą na uwzględnienie.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Z powołanego przepisu wynika, że ustawodawca nie dopuścił możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonych w tym przepisie czynności.
W sprawie bezsporna jest jednak okoliczność, iż postępowanie w sprawie z ww. wniosku skarżącej z dnia [...] października zostało w I instancji zakończone decyzją wydaną w dniu [...] lipca 2012 r. umarzającą postępowanie. Decyzja ta została skarżącej doręczona [...] lipca 2012 r. (zwrotne poświadczenie odbioru w aktach).
Taki stan rzeczy oznacza, iż brak jest podstaw, by wobec wydania ww. decyzji w sprawie, której skarga na bezczynność organu dotyczy uwzględnić żądania strony tą skargą objęte tj. zobowiązanie organu do wydania orzeczenia w przedmiocie ww. wniosku.
Do rozważenia pozostaje jedynie kwestia, czy zaistniały w sprawie stan prawny i faktyczny winien skutkować umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak uznaje organ, czy też oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tym względzie należy mieć na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, w której NSA stwierdził, że art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt
1-4a tej ustawy organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Z powyższej uchwały wynika, iż nie wystarczy do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu jedynie wydanie aktu (jak w tym przypadku). Konieczne jest również stwierdzenie, że chodzi o taki akt, co do którego organ w świetle ustaleń Sądu w tym zakresie a nie tylko przekonania strony pozostawał w bezczynności.
Chodzi zatem o sytuację, w której doszło do bezczynności ale w dacie orzekania przez Sąd istniał już akt, do którego wydania organ był zobowiązany(vide postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 1803/11).
Przesłanką zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. tj. umorzenia postępowania z uwagi na to, że stało się ono bezprzedmiotowe jest zatem stwierdzenie, że zanim organ wydał akt były podstawy do uwzględnienia skargi z uwagi na stwierdzoną przez Sąd bezczynność organ w dacie wniesienia skargi do Sądu.
Natomiast brak pozostawania w bezczynności winien skutkować oddaleniem skargi na bezczynność nawet w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd akt co do wydania, którego wniesiona została skarga na bezczynność został wydany.
W takim bowiem przypadku nie ma podstaw do przyjęcia, iż postępowanie sądowadministracyjne stało się bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), bo skarga była bezzasadna. Taka też sytuacja zachodzi, zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie, co skutkuje oddaleniem skargi w tym przedmiocie.
Przebieg prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego w sprawie z ww. wniosku skarżącej nie wskazuje bowiem na to, iż organowi należy przypisać bezczynność w rozumieniu art. 149 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 139 § 1 ustawy- Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu 2 miesięcy. Termin ten jest terminem instrukcyjnym i może być przedłużony na zasadach określonych w art. 140 powołanej ustawy.
Przepisy nie ograniczają uprawnienia organów podatkowych do jednokrotnego wyznaczenia nowego terminu ani też nie ustalają granic przedłużenia postępowania i kryteriów uzasadniających wyznaczanie kolejnego terminu.
Nie ma jednak wątpliwości co do tego, iż w tym względzie decydującymi są okoliczności konkretnej sprawy nie zaś kryteria od tych okoliczności oderwane.
W sprawie nie ma jednak, wbrew przekonaniu strony, podstaw do przyjęcia, iż organ celowo przedłużał postępowanie dążąc, jak to strona określiła w skardze "czytelnie do pozbawienia jej prawa do prowadzenia działalności w ww. punkcie gier" i zastawiając na stronę "swoistą pułapkę".
Wydając postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy organ uzasadnił je koniecznością uzyskania opinii Naczelnika Urzędu Celnego w P. dot. ww. punktu gier a następnie prowadzonym postępowaniem w sprawie cofnięcia zezwolenia w części dotyczącej wskazanego punktu gier, które to postępowanie pozostaje w związku z przedmiotowym postępowaniem w stopniu uzasadniającym odwołanie się do faktu jego prowadzenia w kolejnych postanowieniach wyznaczających nowy termin zakończenia sprawy(postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r.- do [...] lutego 2012 r., postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. – do dnia [...] kwietnia 2012 r., postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r.- do dnia [...] czerwca 2012 r.) przed upływem, którego skarżąca złożyła skargę na bezczynność.
Podnieść przy tym należy, iż ustawa o grach hazardowych reguluje szczególną działalność związaną z organizowaniem i uprawianiem hazardu i sprawy podlegające tej regulacji winny być rozpatrywane z uwzględnieniem wysokiego stopnia wnikliwości i staranności i co oczywiste w granicach prawem zakreślanych. Te granice, gdy chodzi o przebieg postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] października 2011 r. nie zostały, zdaniem Sądu przekroczone. Sugerowanie przedkładania przez organ celów politycznych nad treść przepisów prawa i kierowanie się względami politycznymi jest w okolicznościach sprawy nie tylko niezrozumiałe ale również i nieuzasadnione.
Nie ma również podstaw do uwzględnienia objętego skargą żądania wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis ten wyznacza graniczną wysokość grzywny, o której mowa w § 1 powołanego artykułu zaś zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. strona w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym niewinność aktu lub czynności może wnieść skargę żądając wymierzenia organowi grzywny.
Tego rodzaju okoliczności w sprawie jednak nie zachodzą. Powyższe żądanie jest zatem oczywiście bezzasadne i jako takie również podlega oddaleniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło