VI SAB/Wa 39/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-31

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że jej dochody wraz z dochodami współmałżonka nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że jej sytuacja materialna, uwzględniając dochody współmałżonka i bieżące wydatki, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest ściśle związane z realizacją prawa do sądu, a brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej dochodzenie naruszonych praw.
Stan faktyczny
Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Urzędem Patentowym. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, ale jego dochody wraz z dochodami żony są niewielkie i przeznaczane m.in. na leki. Skarżący i jego żona są właścicielami nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Wcześniejsza skarga skarżącego na przewlekłość postępowania została odrzucona.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego Z. P. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego rzecznika patentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi Z. P. na przewlekłość postępowania przed Urzędem Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" ([...]) postanawia: 1. zwolnić skarżącego Z. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego Z. P. rzecznika patentowego. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. na przewlekłość postępowania przed Urzędem Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" ([...]). Następnie Z. P. (dalej też jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku 2016 jego dochód z tego tytułu sięgnął kwoty 11 216 złotych (przy przychodach na poziomie 133 105 złotych). Na rzecz skarżącego zasądzono także od S. P. rentę alimentacyjną w wysokości 100 złotych miesięcznie. Skarżący wraz z żoną są właścicielami domu z 1982 roku oraz nieruchomości z przełomu XIX i XX wieku, w stanie znacznego zniszczenia, wystawionych do sprzedaży. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1506 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że niewielkie środki, jakie pozostają do dyspozycji jego i żony, starają się oni przeznaczyć na leki. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie łącznie dochód netto skarżącego i jego żony oscyluje wokół kwoty dwóch tysięcy złotych. Uwzględniając zwykłe wydatki na bieżące funkcjonowanie skarżącego i jego żony, w tym zaznaczoną przez skarżącego konieczność zakupu leków, uznać należy, iż dochód skarżącego i jego żony nie pozwala im na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący co prawda prowadzi działalność gospodarczą, jednakże zarówno jej skala, jak i finalnie uzyskiwany niewielki dochód z tego tytułu, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie wyłączają możliwości przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, przyznając prawo pomocy osobie prowadzącej działalność gospodarczą, z woli ustawodawcy jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego. Prawo pomocy wiąże się bowiem ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13). Zatem, mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło