VI SAB/Wa 44/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-11

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty pomimo prawidłowego doręczenia wezwania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, mimo prawidłowego doręczenia wezwania do ich uzupełnienia. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z prac dorywczych, alimentów i dodatku mieszkaniowego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną. Wezwanie zostało dwukrotnie awizowane, ale niepodjęte przez skarżącego, co skutkowało uznaniem doręczenia za skuteczne z upływem terminu. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu A. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. P. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu A. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. A. P. (dalej też jako "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką oraz wnuczką. Skarżący podniósł, że utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód oscylujący pomiędzy 300 a 800 złotymi miesięcznie. Ponadto jedynymi dochodami rodziny są alimenty w kwocie 400 złotych oraz dodatek mieszkaniowy wynoszący 300 złotych. Córka skarżącego nie pracuje. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego córkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący, ani jego córka nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), 2. kopii zeznań podatkowych skarżącego za rok 2016 i 2015 (ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w ubiegłym roku i roku 2015), 3. dokumentu potwierdzającego ostatni okres zatrudnienia i wysokość zarobków z tego tytułu, np. kopia umowy zawartej z pracodawcą lub zleceniodawcą, 4. kopii zeznań podatkowych córki skarżącego za rok 2016 i 2015 (ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w ubiegłym roku i roku 2015), 5. dokumentu potwierdzającego wysokość alimentów zasądzonych na rzecz wnuczki skarżącego. Przedmiotowe wezwanie po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 12 i 22 maja 2017 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej też jako "p.p.s.a."), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż doręczenie przedmiotowego zarządzenia skarżącemu nastąpiło dnia 26 maja 2017 r. W konsekwencji termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 9 czerwca 2017 r. Skarżący tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił. Tymczasem zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności nie wyjaśnił, czy posiada rachunki bankowe oraz, ewentualnie, jaki jest ich stan, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło