VI SAB/Wa 48/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maciej Borychowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Prezydenta [...] w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z 29 października 2019 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 27/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość w czynnościach Prezydenta [...] w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe (wnioski z 2012 r.). Naczelny Sąd Administracyjny (dalej ,,NSA") w wyroku z 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt II GSK 1240/20) rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 27/19) stwierdził, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem działania Prezydenta [...] w sprawie z wniosku K. I. i O. D. o stypendia sportowe z roku 2012 stwierdził, że ocena postępowań zainicjowanych wymienionymi wnioskami nie uzasadnia twierdzenia o pozostawaniu organu w bezczynności lub o przewlekłym prowadzeniu tych postępowań (s. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jak podkreślił NSA omawiane uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA odnosi się równocześnie do wniosku Skarżącego o stypendia sportowe z roku 2014. Jednak kwestia ta była już przedmiotem kontroli NSA, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 91/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego za 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając jednocześnie od Prezydenta [...] na rzecz O. D. 200 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. W dniu [...] sierpnia 2022 r. pełnomocnik z urzędu O. D. wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 16 maja 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 13 marca 2024 r. stwierdził, że postanowienie z 16 maja 2022r. jest prawomocne od 8 marca 2024 r. Pismem z dnia 14 marca 2024 r. ustanowiony z wyboru pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2022 r. wraz ze sporządzoną skargą kasacyjną. Postanowieniem z 12 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił Skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 marca 2024 r. sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, stwierdzające prawomocność postanowienia z 16 maja 2022 r., wydanego w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22. W dniu 7 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego) Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2022 r. sygn. akt. VI SAB/Wa 34/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, albowiem skarga o wznowienie tego postępowania, w świetle regulacji prawnych zwartych w przepisach art. 270-273 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "P.p.s.a."), przysługuje wyłącznie od określonych orzeczeń - prawomocnych, kończących postępowanie, a także musi być oparta na przesłankach szczegółowo określonych w ustawie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 270 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję służącą wyeliminowaniu z obrotu prawnego jedynie prawomocnych orzeczeń NSA oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, co ma umożliwić ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości - zgodności z prawem - wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Warto jednak zauważyć, że skarga o wznowienie postępowania nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu – zbadanie jego zasadności. K. Sobieralski (Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 48–49) trafnie definiuje wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jako "środek prawny obalania prawomocnych orzeczeń, umożliwiający ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości (zgodności z prawem) wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia". Zdaniem W. Piątka (Glosa do wyroku NSA z 27 stycznia 2011 r., I FSK 1143/10, ZNSA 2011, nr 5, s. 172) wyjątkowy charakter instytucji wznowienia postępowania "wyraża się w tym, że podważa stabilność ostatecznie zakończonego procesu oraz ochronę powagi sądu, generując nowe koszty ponoszone przez uczestników postępowania oraz Skarb Państwa". Istotne zatem jest to, że skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy ona orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, które - co równie ważne - już się uprawomocniło, a więc takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wniesiona skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest niedopuszczalna. Pismem z dnia 14 marca 2024 r. ustanowiony z wyboru pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2022 r. wraz ze sporządzoną skargą kasacyjną. Na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2024 r. sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 przywrócono Skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast 13 czerwca 2024 r. uchylono postanowienie z dnia 13 marca 2024 r. o stwierdzeniu prawomocności. Na postanowienie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostało wniesione zażalenie. W związku z czym, skardze kasacyjnej zostanie nadany bieg. W związku z powyższym, podjęte przez pełnomocnika Skarżącego czynności doprowadziły do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od spornego postanowienia. Tym samym postanowienie z dnia 16 maja 2022 r. utraciło status orzeczenia prawomocnego. Jednocześnie Sąd zauważa, że J. D. – ojciec Skarżącego samodzielnie sporządził i wniósł do tut. Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie VI SA/Wa 34/22. Skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 7 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego), która wpłynęła do Sądu na Biuro Podawcze 13 czerwca 2024 r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę z regulacji ustawowych, dotyczących zachowania terminów czynności procesowej, w szczególności art. 83 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Niemniej jednak, przedmiotem badania nie jest ocena czy skarga została wniesiona w terminie, lecz to, czy jest dopuszczalna. W ocenie Sądu, odpowiadając na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Sąd stoi na stanowisku, że miarodajne przy ocenie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego powinno być ustalenie czy na moment wpływu skargi do Sądu, rozstrzygnięcie nosiło walor prawomocności. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w dniu 13 czerwca 2024 r. zostało wydane postanowienie o uchyleniu prawomocności spornego postanowienia, z uwagi na przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem, jeżeli celem instytucji wznowienia postępowania jest możliwość ponownej weryfikacji orzeczeń prawomocnych, tym samym na przeszkodzie jej zastosowania stoi przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem zaskarżone orzeczenie będzie podlegało kontroli instancyjnej. Zatem, mając na uwadze, iż postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny oraz okoliczność przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zdaniem Sądu prymat należy przyznać postępowaniu instancyjnemu. Zdaniem Sądu, za taką oceną przemawia również wykładnia celowościowa, skoro w niniejszej sprawie przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej, to sprzeczne z ustawą byłoby prowadzenie dwóch postępowań dotyczących tej samej sprawy, tj. postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną i postępowania wznowieniowego. Tym samym, jeśli w sprawie nie ma orzeczenia prawomocnego, to skarga o wznowienie postępowania sądowego jest niedopuszczalna. W konsekwencji, skoro z treści art. 270 P.p.s.a. wyraźnie wynika, że skargę o wznowienie postępowania sądowego można wnieść tylko w przypadku postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, to nie sposób przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 270 w zw. z art. 280 § 1 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.