VI SAB/Wa 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2006r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania na stanowisko komornika 1) zobowiązać Ministra Sprawiedliwości do wydania, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wyroku, decyzji administracyjnej, w sprawie z wniosku skarżącego K. P. z dnia 6 maja 2005 r. w przedmiocie powołania J. S. na stanowisko komornika; 2) zasądzić od Ministra Sprawiedliwości na rzecz adw. L. T. prowadzącej Kancelarię Adwokacką adw. L. T. w W., [...] W., ul.[...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 53 (pięćdziesięciu trzech) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 4 marca 2005 roku skarżący K. P. poinformował Ministra Sprawiedliwości, że - jego zdaniem J. S. - komornik sądowy rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w M. prowadzący przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, został powołany na stanowisko wadliwą decyzją administracyjną. Organ przekazał ww. prezesowi Sądu Okręgowego w T. z prośbą o zbadanie podnoszonych zarzutów, oraz ewentualnie o rozważenie ewentualnego wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Ponadto wniesiono o udzielenie skarżącemu stosownej odpowiedzi. Prezes Sądu Okręgowego po zbadaniu sprawy udzielił skarżącemu odpowiedzi, stwierdzając, że nie widzi podstaw faktycznych do podjęcia czynności ukierunkowanych na odwołanie Komornika J. S.. Skarżący pismem z dnia 6 maja 2005r. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie powołanie J. S. na stanowisko komornika sądowego. Podniósł, iż wszczęcie postępowania jest konieczne i ma na celu uchylenie sprzecznej z prawem decyzji powołującej komornika sądowego. Podkreślił nadto, iż decyzja powinna być uchylona w trybie wznowienia postępowania lub w trybie stwierdzenia nieważności. W odpowiedzi na pismo Minister Sprawiedliwości poinformował, iż do zarzutów skarżącego ustosunkował się Prezes Sądu Okręgowego w T., a w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności - zatem brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wznowienia postępowania. Po kolejnym piśmie skarżącego z dnia 11 czerwca 2005r., organ ponownie w zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w T. z prośbą o zbadanie podniesionych zarzutów oraz przedstawionych okoliczności i nadesłanie stosownej odpowiedzi. Prezes Sądu Okręgowego pismem z dnia 28 lipca 2005 roku odpowiedział na pismo skarżącego, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Pismem z dnia 19 września 2005 roku skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wszczęcie postępowania, podnosząc - znane wcześniej i wyjaśnione - okoliczności. W dniu 25 października 2005 roku organ odpowiadając skarżącemu wskazał między innymi, że J. S. został prawomocnie mianowany na stanowisko komornika sądowego przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w R. w dniu [...] listopada 1997 roku a następnie Minister Sprawiedliwości prawomocną decyzją z dnia [...] lutego 1998 roku powołał wymienionego na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w M.. Ponadto wskazano, że podnoszone przez skarżącego kwestie nie dają jakichkolwiek podstaw prawnych do wznowienia postępowania, czy uchylenia decyzji o powołaniu wymienionego na stanowisko komornika sądowego - jako sprzecznej z prawem. W kolejnym piśmie z dnia 19 stycznia 2006 roku Ministerstwo Sprawiedliwości podtrzymało zajęte wcześniej stanowisko w sprawie. W złożonej do sądu skardze skarżący K. P. i zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości bezczynność, podkreślając, iż pismem z dnia 6 maja 2005r. wystąpił do organu z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania, a następnie pismem z dnia 19 września 2005r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi. W ocenie Ministra Sprawiedliwości w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła bezczynność organu administracji. Zdaniem organu sprawę dwukrotnie wyjaśniał Prezes Sądu Okręgowego w T.. Ponadto Departament Organizacyjny Ministerstwa Sprawiedliwości udzielał zainteresowanemu odpowiedzi w pismach z dnia 25 października 2005 roku i 19 stycznia 2006 roku. Podkreślił, iż zarzuty skarżącego zostały wyjaśnione, a liczne działania Ministerstwa podejmowane były rzetelnie i w przepisanym terminie. Skarżący w wykonaniu wezwania sądu pismem z dnia 3 kwietnia 2006r. uzupełnił skargę i wyjaśnił, iż przedmiotem bezczynności Ministra Sprawiedliwości jest brak reakcji na zawiadomienie o wadliwym powołaniu komornika sądowego i niewszczęcie postępowania w celu wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji powołującej J. S. na stanowisko komornika sądowego. Podkreślił, iż dotychczasowe działania organu nie odnoszą się do istoty sprawy – mimo, iż taka reakcja jest konieczna w przypadku stwierdzenia wadliwych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zdaniem Sądu należy stanowczo podnieść, iż wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak również: J. P. Tarno /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 28; patrz również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). W ocenie Sądu analizowana pod kątem zgodności z prawem skarga K. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ – wbrew ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie powołanie J. S. na stanowisko komornika sądowego - nie wydał wyraźnego rozstrzygnięcia w zakresie przedmiotowego żądania, w tym nie wydał jakiejkolwiek decyzji w trybie art. 104 k.p.a. Zdaniem Sądu należy - stanowczo podnieść, iż obowiązujące przepisy nie dają organowi administracji podstawy prawnej do odstąpienia od podjęcia stosownych czynności i poprzestania wyłącznie na pisemnym poinformowaniu strony skarżącej o braku podstaw do wznowienia postępowania (vide: odpowiedź organu z dnia 19 stycznia 2006 r.). W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 6 maja 2005 r., w którym strona wniosła o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie powołania J. S. na stanowisko komornika sądowego, nie powinien ograniczać się wyłącznie do ogólnego powołania się na brak podstaw do wznowienia postępowania, czy uchylenia decyzji, lecz zobowiązany był podjąć stosowne czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. Należy zauważyć, iż w zakresie kontroli administracyjnej działalności komornika, o podjęcie której początkowo wnosił skarżący organy udzieliły stosownych wyjaśnień to w zakresie wniosku o wszczęcie odpowiedniego postępowania organ pozostający w bezczynności nie wykonał swoich obowiązków. Należy zauważyć, iż zajdzie konieczność wezwania skarżącego w trybie art. 64 k.p.a. do sprecyzowania wniosku i wykluczenia jednego z żądań alternatywnych. Skarżący musi sprecyzować, czy żąda wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego czy też stwierdzenia nieważności decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd – nie przesądzając w jakikolwiek sposób konkretnego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej - uznał, iż należy zobowiązać Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji w sprawie z wniosku skarżącego K. P. z dnia 6 maja 2005 r. w przedmiocie powołania K. S. na stanowisko komornika, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wyroku organowi. W tej sytuacji organ zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego i wydania właściwej decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu – przed wniesieniem skargi na bezczynność organu administracji publicznej strona skarżąca nie była ograniczona żadnym terminem, a omyłkowe zaadresowanie przedmiotowej skargi jako kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi podstaw do jej odrzucenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).