VI SAB/Wa 67/10
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-03
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Urszula Wilk, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w sprawie żądania uchylenia uchwały okręgowej rady adwokackiej w trybie art. 60 Prawa o adwokaturze, dotyczącej indywidualnej sprawy wszczęcia postępowania o trwałą niezdolność do wykonywania zawodu, mieści się w zakresie kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień lub innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku żądania uchylenia uchwały okręgowej rady adwokackiej w trybie art. 60 Prawa o adwokaturze, które dotyczy indywidualnej sprawy, Naczelna Rada Adwokacka nie jest zobowiązana do wydania decyzji administracyjnej ani innego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, sprawa nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, a skarga na bezczynność podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący B. K. wniósł skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) w sprawie jego wniosku o uchylenie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w S. dotyczącej wszczęcia postępowania w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata. Skarżący zarzucił ORA naruszenie prawa i samowolę, a NRA bezczynność w rozpatrzeniu jego skargi. NRA wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że nie ma podstaw do zastosowania trybu z art. 60 Prawa o adwokaturze, a skarżący powinien skorzystać z trybu odwoławczego z art. 46 Prawa o adwokaturze. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie wniosku o wydanie uchwały w trybie art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu B. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
B. K. pismem z dnia [...] września 2010 r. wniósł skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie jego skargi z dnia [...] czerwca 2010 r.
Wskazał, że Okręgowa Rada Adwokacka w S. jako organ kolegialny działając z wniosku byłego rzecznika dyscyplinarnego adw. Z. W. pod nieobecność skarżącego w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. "fałszując ten dokument urzędowy przez wpisanie za ustawodawcą – Sejm RP i Senat RP: "wszcząć postępowanie administracyjne (...) zgodnie z treścią art. 4c ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – prawo o adwokaturze" stosując w ten sposób swoimi zachowaniami dyskryminację w wykonywaniu zawodu adwokata przez stronę skarżącą odbierając stronie skarżącej nie ustawą, lecz jedynie sfałszowaną uchwałą podstawowe prawa człowieka i obywatela zawarte w art. 30 – art. 86 ust. 1 Konstytucji RP, rodzące także szkody i krzywdy przez rażące naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący wnosił o zobowiązanie tego organu kolegialnego uchwałodawczego do dokonania stosownych czynności administracyjnych o uchylenie sfałszowanej uchwały nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] maja 2010r. podjętej przez podstępny bezprawny zabieg legislacyjny - za Sejm RP i Senat RP - wprowadzając zapis do art. 4c u.p.a. "...wszcząć postępowanie administracyjne ...zgodnie z treścią art. 4c ustawy z 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze", a nadto podpisanej jedynie przez adw. A. G. - byłego dziekana ORA w S. - a nie przez skład kolegialny ORA w S..
W uzasadnieniu skargi B. K. podnosił, że zgodnie z art. 60 prawa o adwokaturze Naczelna Rada Adwokacka uchyla sprzeczne z prawem uchwały okręgowych rad adwokackich.
Jednak w ocenie skarżącego pozostaje w bezczynności w sprawie jego skargi z dnia [...] czerwca 2010 r., która została zwrócona pismem z [...] czerwca 2010 r. Zdaniem skarżącego takie zachowanie jest rażącą samowolą, sprzeczną z elementarnymi zasadami prawa i godzi w konstytucyjną zasadę praworządności zawartą w art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący podnosił też, że "z takiego zachowania adw. A. S. wynika, że to adw. A. S. rządzi Prezydium NRA oraz NRA, co daje też świadectwo rażącego woluntaryzmu organów samorządu adwokatury, gdzie jeden człowiek funkcyjny, podejmuje decyzje prawne władcze za organ uchwałodawczy - NRA składający się z 48 adwokatów oraz za organ wykonawczy - Prezydium NRA składający się z 8 adwokatów. Innymi słowy, tak zwane organy adwokatury są ciałami martwymi z groźnymi skutkami dla zasady praworządności z art. 7 Konstytucji RP, gdyż jedna czy kilka osób "wykańcza" każdą osobę dla pewnej grupy niewygodną".
W ocenie skarżącego nie nadanie biegu jego skardze z [...] czerwca 2010 r. w skutkach prawnych otwiera drogę do skargi na bezczynność NRA.
Skarżący podnosił też, że prowadzi swoją prywatną Kancelarię Adwokacką w S. w oparciu o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżący wywodził, że samorząd adwokacki jest samorządem zawodowym, a zatem przynależność do takiego samorządu jest oparta na zasadzie dobrowolności oraz, że samorząd ten nie może naruszać wolności gospodarczej.
Zdaniem skarżącego zachowania osób funkcyjnych adwokatów w przedmiotowej sprawie są "acywilizacyjne, amoralne, niegodne w relacji do strony skarżącej". Ostatecznie skarżący podnosił, że takie zachowania organów samorządu adwokackiego w przedmiotowej sprawie godzą w ustrój Rzeczypospolitej Polskiej o jakim mowa w art. 1, art. 2, art. 4, art. 7 Konstytucji RP i w przepisach związkowych oraz w prawa człowieka i obywatela w art. 30 - art. 86 ust. 1 Konstytucji RP w świetle hierarchicznych konstytucyjnych źródeł prawa zawartych w art. 8 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, wywołując także czyny zabronione z art. 115 § 1 k.k. określonych w ustawie karnej.
W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazano, że Uchwałą z dnia [...] maja 2010 roku, Okręgowa Rada Adwokacka w S., postanowiła wszcząć postępowanie w przedmiocie orzeczenia o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata przez adwokata B. K., w trybie art. 4c ustawy Prawo o adwokaturze. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek adwokata Z. W., rzecznika dyscyplinarnego ORA w S., w związku z korespondencją nadesłaną do ORA w S. przez dwa Sądy Rejonowe oraz w oparciu o materiały z prowadzonych uprzednio oraz aktualnie postępowań dyscyplinarnych.
Skargą z dnia [...] czerwca 2010 roku do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, Skarżący wniósł o uchylenie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] maja 2010 roku w trybie art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze.
Skarżący zarzucił ORA w S. naruszenie szeregu przepisów m.in. art. 4 c ust. 1 i ust. 2 poa w zw. z art. 42 ust. 1 poa w zw. z art. 45 ust. 1-3 poa i przepisami związkowymi poa w powiązaniu z art. 7, art. 8, art. 30, art. 32, art. 54 ust. 1, art. 65 ust. 1, art. 82 i art. 87 ust. Konstytucji RP i przepisami związkowymi. Zdaniem Skarżącego przedmiotowa uchwała została wydana bez podstawy prawnej a zainicjowanie postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego ORA w S. stanowiło "rażącą samowolę". Skarżący podniósł również, iż zgodnie z art. 4 c ust. 2 poa "uchwała zapada po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika spośród adwokatów oraz po zaznajomieniu się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi".
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr [...], zastępca sekretarza NRA, adw. A. S. poinformował Skarżącego, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie znajduje podstaw do zastosowania wnioskowanego przez Skarżącego w piśmie z trybu. Jednocześnie, w ww. piśmie Skarżący poinformowany został, iż uchwała podlega zaskarżeniu w trybie art. 46 poa, a Prezydium NRA podejmie orzeczenie zgodnie z przepisami poa oraz kodeksu postępowania administracyjnego, o ile Skarżący złoży odwołanie we właściwym trybie do organu II instancji.
W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organ stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością organu.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, poprzez uprawniony do tego organ, poinformowało pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr [...] Skarżącego, iż nie znajduje podstaw do zastosowania wnioskowanego przez Skarżącego w skardze z dnia [...] czerwca 2010 roku trybu. Skarżący poinformowany został również, iż w przypadku wniesienia zaskarżenia w trybie art. 46 poa, Prezydium Rady będzie mogło podjąć odpowiednie działania.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powołując się na orzecznictwo tutejszego Sądu wskazywało też tryb przewidziany w art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze właściwy jest do uchwał o charakterze generalnym, a nie indywidualnym, zatem w żaden sposób nie mogło uchylić uchwały we wskazanym przez skarżącego trybie.
Organ podnosił też, że zgodnie z § 19 Regulaminu działania organów adwokatury i organów izb adwokackich uchwalonego przez Krajowy Zjazd Adwokatury w dniu 23 listopada 1986 roku, sekretarz NRA odpowiada za wykonywanie uchwał Naczelnej Rady Adwokackiej i Prezydium NRA.
Jak wskazuje ust. 2 pkt 8 i pkt 9 ww. przepisu, do obowiązków sekretarza NRA należy m.in. analizowanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich a także załatwianie skarg i wniosków. Na mocy § 19 ust. 3 Regulaminu działania organów adwokatury i organów izb adwokackich, zastępca sekretarza NRA zastępuje sekretarza w razie jego nieobecności, chyba że Prezydium NRA postanowi inaczej. Zastępca sekretarza ma zatem prawo i obowiązek analizowania odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich oraz zajmowania się załatwianiem skarg i wniosków w imieniu sekretarza.
Prawo to i obowiązek, zostało doprecyzowane uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 9 lutego 2008 roku Nr 4/2008, która na podstawie § 9 ust. 1 Regulaminu działania organów adwokatury i organów izb adwokackich uchwalonego przez Krajowy Zjazd Adwokatury 23 listopada 1986 roku, dokonała podziału czynności między członkami Prezydium NRA ustalając, iż do zadań zastępcy Sekretarza NRA adw. A. S. należy m.in. załatwianie skarg i wniosków oraz analizowanie odwołań od uchwał ORA.
W ocenie organu, nie może być wątpliwości, iż częścią składową ww. czynności jest również wydawanie stronie pouczeń o sposobie zaskarżenia decyzji, która to czynność została dokonana w przedmiotowej sprawie, pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr [...] podpisanym przez adw. A. S..
Ponieważ dla wydawania tego rodzaju pouczeń nie jest zastrzeżony tryb kolegialny, tym samym za bezzasadny uznać należy przedstawiony przez skarżącego zarzut "nieważności uchwały z powodu rażącego naruszenia prawa" z powodu podpisania jej przez zastępcę sekretarza NRA adwokata A. S.. Pouczenie zostało bowiem wydane i podpisane przez organ uprawniony do reprezentacji Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, w zakresie normatywnego upoważnienia.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik organu zmodyfikował odpowiedź na skargę w ten sposób, że wniósł o odrzucenie skargi wobec braku legitymacji do żądania przez skarżącego podjęcia uchwały o charakterze generalnym na podstawie art. 60 Prawa o adwokaturze.
Skarżący zajmował stanowisko w sprawie w pismach procesowych z 22 grudnia 2011 r. oraz 27 grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.
W tej sytuacji, rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi -w tym przypadku bezczynność organu - należy do właściwości sądów administracyjnych.
Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także: p.p.s.a.), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).
Jak wynika z powyższego, skarga na bezczynność organów służy w ograniczonym zakresie i może być skutecznie wniesiona, gdy organ nie wydaje w terminach przewidzianych prawem aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a. (decyzji lub postanowień). Skarga na bezczynność służy także wtedy, gdy organ nie podejmuje innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy aktywność organu, której domaga się skarżąca mieści się w granicach wyżej przedstawionych, bowiem zaskarżenie bezczynności organu administracji jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Inaczej mówiąc, jeżeli organ jest zobligowany do wydania decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tego nie czyni - stronie służy skarga na bezczynność. W innych sprawach skarga na bezczynność nie służy, co oznacza, że droga sądowa jest niedopuszczalna (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ postanowienie z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II GSK 340/08).
W sprawie niniejszej skarga dotyczy bezczynności organu - w sprawie skargi B. K. z dnia [...] czerwca 2010 r., w której domagał się uchylenia w trybie art. 60 Prawa o adwokaturze Uchwały nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] maja 2010 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata przez adwokata B. K..
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. zastępca sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej adw. A. S. poinformował skarżącego, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie znajduje podstaw do zastosowania wnioskowanego przez niego względem wskazanej Uchwały ORA w S. dnia [...].05.2010 r.
Zgodnie z art. 4c ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Wyższa Komisja Rewizyjna.
Zgodnie z art. 58 ustawy Prawo o adwokaturze do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy:
1) reprezentowanie adwokatury;
1a) uchylanie sprzecznych z prawem uchwał zgromadzenia izby;
2) nadzór nad działalnością Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej;
3) nadzór nad działalnością okręgowych rad adwokackich oraz nadzór nad kształceniem aplikantów przez te rady;
4) ustalanie zasięgu terytorialnego izb adwokackich oraz ich siedzib;
5) ustalanie liczby członków oraz ich zastępców, organów poszczególnych izb adwokackich, a także liczby stale urzędujących członków tych organów i zasad ich wynagradzania;
6) wydawanie opinii, o których mowa w art. 16 ust. 2 i 3;
7) (uchylony);
8) rozpoznawanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich;
9) udzielanie opinii o projektach aktów prawodawczych oraz przedstawianie wniosków i postulatów w zakresie tworzenia i stosowania prawa;
10) rozporządzanie i zarząd majątkiem Naczelnej Rady Adwokackiej;
11) uchwalanie budżetu Naczelnej Rady Adwokackiej i określanie udziału poszczególnych izb adwokackich w pokrywaniu jej wydatków budżetowych;
11 a) uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
12) uchwalanie regulaminów dotyczących:
a) zasad wyboru delegatów adwokatów, o których mowa w art. 39 pkt 1,
b) zasad odbywania aplikacji adwokackiej,
c) zasad funkcjonowania rad adwokackich,
d) zakresu działania oraz zasad wynagradzania wizytatorów,
e) (uchylona),
f) wzorów pieczęci organów adwokatury,
g) zasad tworzenia, organizowania, funkcjonowania i rozwiązywania zespołów adwokackich,
h) zasad wykonywania zawodu indywidualnie lub w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1,
i) działania rzeczników dyscyplinarnych,
j) (11) (utraciła moc),
k) zasad współdziałania adwokata z prawnikiem zagranicznym reprezentującym klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego;
13) zawieszanie w sprawowaniu funkcji ze względu na naruszenie podstawowych obowiązków poszczególnych członków organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich, z wyjątkiem członków sądów dyscyplinarnych, oraz zwracanie się do właściwych organów o ich odwołanie;
14) wykonywanie zadań określonych w ustawie o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej;
15) współdziałanie z Ministrem Sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie.
Art. 59 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi, że Naczelna Rada Adwokacka wybiera ze swego grona dwóch wiceprezesów, sekretarza, skarbnika, rzecznika dyscyplinarnego, zastępcę sekretarza oraz dwóch członków, którzy łącznie z prezesem stanowią Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Prezydium jest organem wykonawczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Naczelna Rada Adwokacka wyznacza - spośród adwokatów - zastępców rzecznika dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej. Prezydium sprawuje czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej, z wyjątkiem wymienionych w art. 58 pkt 1a, 2, 11 i 12.
Zgodnie z art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze Naczelna Rada Adwokacka uchyla uchwały okręgowych rad adwokackich sprzeczne z prawem. W orzecznictwie na tle art. 60 Prawa o adwokaturze wskazuje się, że "działania podejmowane przez Prezydium NRA na podstawie przepisu art. 60 p.o.a. mają charakter nadzorczy w stosunku do uchwał o charakterze generalnym, a nie indywidualnym. Art. 60 ustawy upoważniający NRA do uchylania sprzecznych z prawem uchwał rad okręgowych, nie uprawnia NRA do naruszenia zasady skargowości wynikającej z art. 46 p.o.a. ani do naruszania zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązujących w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Nie jest dopuszczalne zatem wzruszanie przez NRA z urzędu, w oparciu o art. 60 p.o.a., prawomocnych uchwał okręgowych rad adwokackich, podjętych w postępowaniach dotyczących spraw indywidualnych i prowadzonych w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego" tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2010 r. w sprawie o sygn. II GSK 1060/10.
Podobnie w wyroku z dnia 9 maja 2005 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1574/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "Nie jest dopuszczalne wzruszanie przez NRA, z urzędu, na podstawie art. 60 Prawa o adwokaturze, prawomocnych uchwał okręgowych rad adwokackich, podjętych w postępowaniach dotyczących spraw indywidualnych i prowadzonych w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawach dotyczących wpisu na listę aplikantów adwokackich ani w sprawach dotyczących wznowienia tego postępowania NRA nie może działać w trybie art. 60, te bowiem postępowania toczą się na podstawie zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, który takich możliwości nie przewiduje dla organu II instancji" (LEX nr 168054).
Sąd w pełni podziela przytoczone poglądy. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że Uchwała nr [...] ORA w S., której dotyczy pismo skarżącego z [...] czerwca 2010 r. dotyczy sprawy indywidualnej - wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata przez adwokata B. K..
Należy zauważyć, iż w świetle przepisów ustawy Prawo o adwokaturze brak jest podstawy prawnej do wystąpienia indywidualnym z żądaniem zainicjowania procedury przewidzianej w art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze w sprawie indywidualnej.
Należy zatem stwierdzić, iż złożenie przez skarżącego pisma z dnia [...] czerwca 2010 r. zawierającego żądanie uchylenia Uchwały [...] ORA w S. z [...] maja 2010 r. nie obligowało Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej do podjęcia jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, czy też postanowienia.
Przepisy powołanej ustawy nie przyznają organowi kompetencji do wydania takiego aktu, a zatem sprawa niniejsza nie mieści się w granicach art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. jako że czynność, której podjęcia domaga się skarżący, nie jest żadnym z aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., kluczową kwestią, dla określenia możliwości poddania niedziałania organu kontroli sądu administracyjnego pozostaje ustalenie, czy żądana aktywność organu mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czy stanowi inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W literaturze podnosi się (vide: m.in. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2004 r., s. 21 - 24, oraz T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa, 2008 r., s. 59- 61), że akty lub czynności, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać łącznie następujące przesłanki:
a) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 -3 ww. ustawy,
b) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli,
c) muszą mieć charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,
d) muszą być skierowane do indywidualnych podmiotów,
e) muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, a więc omawiany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa.
Mając na uwadze wymogi powyższe uznać należy, że zwrócenie się przez skarżącego z żądaniem zawartym w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. nie wymagało podjęcia żadnego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, bowiem sporne żądanie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy działanie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej polegające na wysłaniu do skarżącego pisma wyjaśniającego z dnia [...] czerwca 2010 r. i brak dalszych działań nie podlegają w ogóle kontroli sądowej. Brak aktywności organu polegający na niepodjęciu żadnych działań, co do złożonego przez stronę skarżącą żądania nie jest więc bezczynnością, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i nie podlega kontroli sądowej.
Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1415/11.
Skoro niedziałanie organu nie podlegało kontroli sądowej, droga sądowa w niniejszej sprawie była niedopuszczalna. Zatem skarga na bezczynność, polegającą na niepodjęciu przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej decyzji, aktu lub innej czynności w wyniku złożonego przez skarżącego pisma z dnia [...] czerwca 2010 r., ulegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozstrzygając o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 (sto) złotych, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło