VI SAB/Wa 73/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie umieszczenia w wykazie odbiorców przemysłowych postanawia: odrzucić skargę Pismem z [...] kwietnia 2015 r. spółka Z. S.A. (nazywana dalej: “Skarżącą", “Spółką") złożyła oświadczenie, stosownie do art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r. poz. 478), zgodnie z którym Spółka jest odbiorcą przemysłowym w rozumieniu art. 188 ust. 3 ustawy o odnawialnych źródłach energi. Do oświadczenia Spółka załączyła opinię biegłego rewidenta potwierdzającą prawidłowość wyliczenia wartości współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej. Oświadczenie nadano w urzędzie pocztowym 16 kwietnia 2015 r., a wpłynęło do Urzędu w dniu 21 kwietnia 2015 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: “Prezesem URE") w dniu 24 kwietnia 2015 r. ogłosił wykaz odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. Z 2015 r. poz. 478). W wykazach tych nie uwzględniono Skarżącej. Pismem z [...] maja 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2015 r.) Skarżąca wezwała Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa i umieszczenie spółki w wykazie odbiorców przemysłowych, którzy złożyli (w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie art. 179 pkt 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii) oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 cyt. ustawy. Pismem z [...] lipca 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tyym samym dniu) Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa URE w sprawie umieszczenia Skarżacej w wykazie odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii. W odpowiedzi z [...] sierpnia 2015 r. na skargę Prezes URE podał, że termin, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, w związku z czym, jego upływ spowodował wygaśnięcie uprawnienia do do skutecznego złożenia oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie. Organ dodał, że złożenie przedmiotowego oświadczenia przez odbiorcę przemysłowego nie ma charakteru wniosku, nie jest czynnością procesową, do której mogą mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., bowiem ustawa ta normuje postępowanie przed organem administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzygających w drodze decyzji administracyjnych. Zatem zdaniem organu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w sytuacji, gdy organ administracji nie podejmuje czynności w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego przy czym - w świetle jasnego i nie budzącego wątpliwości brzmienia art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii – podmioty wskazane w tym przepisie nie występują do Prezesa URE z wnioskami o wpisanie ich na listę podmiotów uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia obowiązków określonego w art. 188 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii, lecz jedynie składają oświadczenie, które stanowi dla Prezesa URE podstawę do opublikowania informacji o tym fakcie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Regulacji Energetyki. Natomiast weryfikacja odnośnie prawidłowości skorzystania w 2015 r. z preferencyjnych zasad rozliczania określonych w art. 188 ust. 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii, będzie miała miejsce dopiero w 2016 r., kiedy to odbiorcy przemysłowi składać będą Prezesowi URE informację, o której mowa w art. 188 ust. 14 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Podkreślił również, że ustawodawca zdecydował, iz powstanie prawa do możliwości obniżenia podstawy wypełnienia obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii lub uiszczenia opłaty zastępczej, zostało powiązane ze ściśle określonymi wymogami, m.in. ze złożeniem w nieprzekraczalnym terminie stosownych dokumnetów, a nie z wpisaniem takiego odbiorcy, po rozpatrzeniu wniosku, na listę. Prezes URE wyjaśnił, że wymagane oświadczenie powinno być dostarczone do Prezesa URE do 18 kwietnia 2015 r. W replice z dnia [...] lutego 2016 r. na ww. stanowisko organu Skarżąca przywołała orzecznictwo sądowe co do tego, że nawet w przypadku terminów materialnoprawnych ocena, czy zostały one dochowane powinna następować w oparciu o regulację art. 57 § 5 k.p.a. Wskazała przy tym, że termin 14 dni (błędnie wskazano w piśmie 21 dni) od dnia wejścia w życie art. 179 pkt 5 ustawy upływał z dniem 18 kwietnia 2015 r., czyli w sobotę. W sobotę zaś kancelaria Urzędu jest nieczynna, a w piątek kończy swoje urzędowanie o godz. 16.15. Gdyby więc dla złożenia oświadczenia konieczny był jego wpływ do kancelarii Urzędu, to termin na jego złożenie zamiast upływać 18 kwietnia 2015 r. o godz. 24.00 upływałby 17.04.2015 r. o godz. 16.15. Na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. pełnomocnik organu wniósł w pierwszym rzędzie o odrzucenie skargi powołując się na wydane w analogicznych sprawach postanowienia tut. Sądu z dnia 16 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej skargi jest bezczynność Prezesa URE w zakresie umieszczenia Skarżącej w wykazie odbiorców przemysłowych, o którym mowa w art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r., poz. 478). Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012. r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Formy działań administracji publicznej określa z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. glosa B. Adamiak do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04, publ. OSP nr 5 z 2006 r.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania określonych aktów, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W literaturze i orzecznictwie zgodnie podnosi się także, że dopuszczalność zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego ma miejsce wyłącznie w tych przypadkach, w których dany akt lub czynność ustalają (odmawiają ustalenia), stwierdzają (odmawiają stwierdzenia), potwierdzają (odmawiają potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (za: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 209/07, a także T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011 r., str. 65). W ocenie Sądu sporządzony przez Prezesa URE wykaz sam w sobie nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach zarówno skarżącego, jak i podmiotów w nim wyszczególnionych. Jego sporządzenie i ogłoszenie, nie odbywa się po dokonaniu przez organ weryfikacji danych zawartych oświadczeniu, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Samo złożenie oświadczenia nie inicjuje postępowania administracyjnego w sprawie ogłoszenia wykazu odbiorców przemysłowych. Sporządzenie i ogłoszenie przedmiotowego wykazu, stanowi zatem, jedynie materialno-techniczną czynność organu, do której wykonania, w ściśle określonym terminie, organ jest zobligowany mocą art. 188 ust. 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii, bez analizowania zgodności z rzeczywistym stanem, treści złożonych oświadczeń. Sporny wykaz nie rodzi bezpośrednio skutków w postaci praw lub obowiązków zarówno dla podmiotów w nim ujętych, jak i tych, które pomimo złożenia oświadczeń się w nim nie znalazły, zawiera natomiast informację, o której mowa w art. 188 ust. 6 ustawy o odnawialnych źródłach energii, dotyczącą podmiotów, które złożyły w zakreślonym terminie stosowne oświadczenie. Akt ten nie ma charakteru rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej, stanowi jedynie zbiorcze zestawienie odbiorców przemysłowych, którzy złożyli przewidziane prawem oświadczenia. Ustawa o odnawialnych źródłach energii, ani ustawa – Prawo energetyczne w żadnych z przepisów nie uzależnia uprawnień odbiorców przemysłowych od umieszczenia w przedmiotowym wykazie. Sąd stwierdza również, że ustawodawca przewidział w ustawie o odnawialnych źródłach energii możliwość wzruszania rozstrzygnięć wydawanych na podstawie przepisów tej ustawy. Mogą zatem być one zaskarżone odpowiednio do sądu administracyjnego lub Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wówczas gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje. W przepisach będących podstawą sporządzenia i opublikowania spornego wykazu odbiorców przemysłowych brak jest takiej regulacji. W przeciwieństwie do np. art. 156 ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii, gdzie wskazano wprost, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (gdy Komitet Odwoławczy przy Prezesie UDT oddali odwołanie w sprawach określonych w art. 155 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii), osobie lub podmiotowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z kolei w art. 16 cyt. ustawy ustawodawca zawarł możliwość złożenia odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od decyzji Prezesa URE w przedmiocie zakazu wykonywania przez wytwórcę działalności gospodarczej w zakresie małych instalacji (art. 14 ustawy o odnawialnych źródłach energii). W każdym z tych przypadków ustawodawca określił termin, jak i tryb wniesienia właściwego środka odwoławczego. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że skoro racjonalny ustawodawca nie zawarł w treści art. 188 powyższej ustawy, możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego czy odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na sporządzony i ogłoszony wykaz, to jest on sam w sobie niezaskarżalny. Tak więc sporządzenie i ogłoszenie wykazu, o którym mowa a art. 188 ust. 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii, stanowi czynność materialno-techniczną organu, sam wykaz natomiast, nie jest ani decyzją administracyjną, ani żadnym z innych aktów czy czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a., a zatem nie podlega zaskarżeniu (tak w postanowieniach tut. Sądu z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2211/15 oraz z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1956/15 oraz VI SA/Wa 1934/15). Niewykonanie zatem czynności umieszczenia skarżącej spółki w ww. wykazie nie jest bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 p.p.s.a. Nie podlega więc kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a postanowił, jak w sentencji.