VI SAB/Wa 79/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Urzędu Patentowego RP pomimo powzięcia informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek postanawia odrzucić skargę Jednym pismem z dnia 6 października 2014 r. skarżący A. Z. wniósł do WSA w Warszawie skargę na czynności UP RP, tj.: nienależyte wykonywanie zadań przez UP RP i jego pracowników, a także naruszenie interesów skarżącego oraz bezczynność Urzędu Patentowego RP pomimo pownięcia informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek. Skarżący wniósł o: 1) unieważnienie, na podstawie art. 4 ust. 4 Konwencji Berneńskiej, całego postępowania dotyczącego zgłoszenia wynalazku [...]; Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z ustawą z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej powoływane jako p.w.p.), data zgłoszenia w wynalazku decyduje o dacie pierwszeństwa do uzyskania patentu. Z kolei "art 4 ust 4 Konwencji Berneńskiej wyłącza z "utworów ogłoszonych " dzieła architektoniczne (...) czego konsekwencją jest niemożliwość "prawnego ustalenia daty powstania dzieła". "Prawne ustalenie daty" to nic innego jak "data pierwszeństwa do uzyskania patentu" (s. 1 skargi). W związku z powyższym skarżący wniósł o powołanie biegłego rzeczoznawcy - architekta celem potwierdzenia, że zgłoszenie [...] zawiera dzieło architektoniczne i unieważnienie postępowania w całości; 2) uzupełnienie zastrzeżeń na stornie internetowej o informację o wybudowanym osiedlu mieszkalnym w miejscowości [...] gmina [...]. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w sprawozdaniu o stanie techniki opublikowanym w systemie Register Plus nie zamieszczono informacji o publikacji projektu budowlanego oraz budowie ww. osiedla, co stanowi naruszenie zasad równości wobec prawa, a zatem stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie dokonania zmiany w serwisie Register Plus po powzięciu przez organ informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek (VI SAB/Wa 79/14). W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2014 r. dostarczył do Urzędu kopie 2 decyzji administracyjnych z informacją o przywłaszczeniu autorstwa utworu architektonicznego. W ocenie skarżącego Urząd nie uznał tej informacji za "uzasadniony przypadek" i nie wystąpił o wyjaśnienia do zgłaszającego wynalazek [...]. Ponadto w ocenie skarżącego podnoszone przez Urząd argumenty dotyczące rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego przywłaszczenia projektu nie są zasadne. Skarżący wniósł więc o zobowiązanie Urzędu do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii przywłaszczenia; 3) rozpatrywanie sprawy wynalazku [...] przy udziale eksperta posiadającego wyższe wykształcenie i praktykę zawodową w zakresie architektury. Dodatkowo wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka eksperta rozpatrującego sprawę. Celem przesłuchania ma być sprawdzenie wiedzy i przygotowania do oceny przedmiotowego zgłoszenia; 4) uznanie czynności Urzędu za naruszające tajemnicę korespondencji, a tym samym jego dobra osobiste i majątkowe. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że jego pisma kierowane są do Urzędu, a Urząd udziela odpowiedzi nie tylko jemu, ale też innym osobom. Zdaniem skarżącego fakt poinformowania o jego postępowaniu strony przeciwnej tj. pełnomocnika zgłaszającego wynalazek [...], pozbawia go możliwości dowodowych, które z biegiem czasu mogą być ukryte lub zniszczone. Skarżący wyjaśnił, iż wyraził zgodę jedynie na załączenie do Register Plus informacji o utworze architektonicznym jako zastrzeżeniu do zgłoszonego wynalazku. Jego wolą nie jest publikowanie i przekazywanie korespondencji związanej z jego postępowaniem przed Urzędem Patentowym. Zdaniem skarżącego fakt przekazania przez Urząd odpowiedzi na jego pisma również do wiadomości zgłaszającego stanowi naruszenie tajemnicy korespondencji oraz jego praw majątkowych w toczącej się sprawie sądowej przez Sądem Okręgowym w [...]. Naruszeniem dóbr osobistych skarżącego jest również fakt, że Urząd wpływające od niego pisma dołączył do zgłoszenia wynalazku [...], w wyniku czego zgłaszający uzyskał do nich dostęp. Dodatkowym dowodem na brak zachowania tajemnicy korespondencji jest okoliczność, że rysunki przysłane przez skarżącego pojawiły się w systemie Register Plus, a potem zostały z niego usunięte. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że wynalazek [...] pt. "Układ budynków w zabudowie grupowej" został zgłoszony przez K. K., zam. w [...]. K. K. został również wskazany jako jedyny twórca tego wynalazku. A. Z. nie został wskazany jako zgłaszający, ani jako twórca zgłoszonego rozwiązania. A. Zubowicz jest osobą trzecią w stosunku do postępowania w sprawie [...]. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ww. wynalazku nie zostało zakończone. Zgłoszenie znajduje się na etapie badania zdolności patentowej. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy zawiadomił zgłaszającego o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Zgłaszającemu wyznaczono miesięczny termin na zajęcie stanowiska odnośnie podniesionych przez Urząd zarzutów. Termin ten jeszcze nie upłynął. UP RP zauważył ponadto, że podniesione przez skarżącego kwestie w większości były przedmiotem skargi wniesionej do Prezesa Urzędu Patentowego RP w dniu [...] września 2014 r. i Urząd odniósł się do nich w piśmie z dnia [...] września 2014 r., znak: [...]. Zdaniem organu treść skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje sposób załatwienia jego skargi z dnia [...] września 2014 r. tj. kwestionuje treść pisma Urzędu z dnia [...] września 2014 r. Sąd stwierdza, że akt sprawy wynika, że w dniu [...].04.2011 r. do UP RP wpłynęło podanie K. K. o udzielenie patentu pod tytułem "Układ budynków w zabudowie grupowej". W podaniu jako twórca wynalazku został wskazany K. K. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr [...]. Pismem z dnia [...].02.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskami: o nieudzielanie patentu dot. zgłoszenia nr [...] z dnia [...].04.2011 r. oraz o udostępnienie kopii ww. zgłoszenia patentu. Przesłał do UP także kopie: decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010 r., projektu budynku jednorodzinnego 2 lokalowego z [...].04. 2010 r. sporządzonego przez skarżącego oraz oświadczenia o nabyciu praw autorskich od skarżącego przez [...] Sp. z o.o. w [...], pisma K. K. z dnia [...].08.2011 r. i rysunku "FIG1". UP RP przesłał skarżącemu rysunki dotyczące zgłoszenia wynalazku pod tytułem "Układ budynków w zabudowie grupowej" nr [...]. Poinformował także skarżącego, że uwagi przedstawione w piśmie z dnia [...].02.2014 r. zostaną wykorzystane w toku postępowania. Pismem z dnia [...].07.2014 r. wskazał, że jest on twórcą wynalazku i zgłaszający przywłaszcza sobie prawa autorskie. Pismem z dnia [...].07.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskiem o uzupełnienie na stronie internetowej zgłoszenia nr [...] o materiały (rysunki i dokumenty znajdujące się w posiadaniu Urzędu) i dane przedstawione w piśmie skarżącego z dnia [...].02.2014 r. Pismem z dnia 1.08.2014 r. Urząd poinformował skarżącego, że nie ma możliwości uzupełnienia informacji zawartych w serwisie Register Plus o dokumenty przez niego nadesłane przy piśmie z dnia [...].02.2014 r. Wyjaśnił ponadto, że serwis Register Plus zawiera jedynie jawne i dostępne każdej osobie trzeciej informacje o zgłoszeniu wynalazku oraz dokumentację zgłoszeniową nadesłaną do czasu publikacji w Biuletynie Urzędu Patentowego. Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z: - wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w postępowaniu, oraz - skargą na pismo UP RP z dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 46 i 47 p.w.p. ponieważ Urząd "nie wykazał publikacji jakim jest decyzja administracyjna z projektem z projektem budowlanym i wybudowane osiedle mieszkaniowe w [...] gm. [...]", z której wynika, że autorem projektu jest skarżący. Wskazał, że UP zignorował i nie zamieścił informacji na temat publikacji jaka znajduje się w Urzędzie Gminy [...]. Urząd nie skorzystał z możliwości zapytań w sprawie autorstwa i twórczości zgłaszającego "Twórcy Zgłoszenia" oraz kupionego projektu na działki w [...]". Zażądał również zamieszczenia informacji o publikacji tj. projekcie budowlanym z decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Gminę [...] w 2010 roku autorstwa skarżącego. Zażądał ponadto umieszczenia informacji o A. Z. na stronie internetowej i toczących się krokach prawnych wobec zgłoszonego twórcy K. K. Pismem z dnia [...].09.2014 r., znak: [...] UP RP odniósł się do pisma skarżącego z dnia [...].09.2014 r. Wyjaśnił, że stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu na wynalazek jest zgłaszający – K. K. To zgłaszający, realizując swoje uprawnienia, może wpływać na jego przebieg. Takie uprawnienie nie przysługuje osobom trzecim. Organ podkreślił, że skarżący na obecnym etapie postępowania jest osobą trzecią. Organ przyznał rację skarżącemu, że na stronie internetowej Urzędu w serwisie Register Plus publikując dokumentację zgłoszeniową wynalazku [...] przez pomyłkę opublikowano przesłany przez skarżącego rysunek opatrzony jego pieczęcią i podpisem. Stwierdził jednocześnie, że błąd ten został naprawiony i wskazany rysunek został usunięty z serwisu. Organ podkreślił, że do chwili obecnej nie wpłynęły do Urzędu dokumenty potwierdzające nieprawidłowość tej informacji np. wyrok sądu stwierdzający, że inna osoba jest twórcą wynalazku lub oświadczenie zgłaszającego. W związku z powyższym nadal w dokumentacji zgłoszeniowej jako jedyny twórca wskazany jest K. K. i taka informacja została opublikowana przez Urząd. Podstawą do wprowadzenia takiej zmiany w odniesieniu do konkretnego zgłoszenia wynalazku może być np. prawomocny wyrok sądu ustalający, że prawo do wynalazku przysługuje innej osobie niż wskazana w podaniu. Mając powyższe na uwadze UP podkreślił, że nie może dokonać zmiany zgłaszającego, czy twórcy wynalazku, opierając się wyłącznie na twierdzeniu skarżącego. Podkreślił, że na obecnym etapie, nie jest możliwe zrealizowanie prośby o wskazanie skarżącego jako twórcy zgłoszonego rozwiązania. Organ wyjaśnił nadto, że zgłaszającemu, jako stronie postępowania, przysługuje prawo wglądu do akt sprawy w każdym stadium postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na treść skargi, która dotyczy zarówno czynności, jak i bezczynności organu - zarejestrowano dwie sprawy: na czynności UP RP podjęte w trybie postępowania określonego w dziale VIII k.p.a. (VI SA/WA 3784/14) oraz bezczynność organu pomimo powzięcia informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek (VI SAB/Wa 79/14). Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na bezczynność organu pomimo powzięcia informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). W niniejszej sprawie rozważenia wymagało, czy bezczynność UP RP pomimo powzięcia informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w przepisie art. 3 p.p.s.a. oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Przez działalność administracji publicznej rozumie się realizację przez organy administracji publicznej zwierzchniej władzy (imperium) przysługującej państwu. Organem państwowym jest wyodrębniona organizacyjnie część aparatu państwowego powołana do wykonywania określonych przez prawo zadań państwa przy zastosowaniu środków (form) wynikających z przysługujących państwu zwierzchniej władzy (imperium) (por. m. In. T. Woś, /w:/ T. Woś (red), Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 46 i J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Kraków 2006, s. 98-103). Przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.) wskazuje przesłanki odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przechodząc na kanwę niniejszej sprawy czynności, których niepodjęcie zdaniem skarżącego spowodowało bezczynność organu nie są czynnościami wskazanymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem nie są czynnościami innymi niż określone w pkt 1-3 akty lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę, że czynność dokonania stosownej zmiany w serwisie Register Plus z całą pewnością nie jest czynnością o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie nosi cech władztwa. Sąd podkreśla, że artykuł 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1–4a. Na podstawie komentowanego przepisu skarga ta przysługuje zatem tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1–3), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04). Sąd zwraca uwagę na fakt, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 378). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). Wyjaśnić należy, że żaden przepis prawa materialnego nie przyznaje formy władczej dokonaniu zmiany w ww. serwisie. Podkreślić należy, że czynność organu w postaci dokonania wpisu w serwisie Register Plus nie przyjmuje charakteru władczego rozstrzygnięcia (kształtującego prawa i obowiązki podmiotu) Z powyższego wynika, że dokonanie wpisu w serwisie Register Plus, o który wnioskował skarżący nie należy do zakresu władczego działania UP RP, a zatem organ nie miał obowiązku dokonania zmian na podstawie twierdzeń skarżącego i załączonych do pisma z dnia [...] lutego 2014 r. dokumentów. Natomiast braku dokonania zmiany (której żądał skarżący) nie można potraktować jako bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, skarga na bezczynność jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.