VI SO/Wa 1/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską postanawia: 1. zwolnić A. K. od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania A. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. A. K. (dalej też jako wnioskodawczyni lub skarżąca) wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (wskazując, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego w osobie [...]). Z informacji podanych przez wnioskodawczynię w formularzu oraz z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2 tysięcy złotych netto. Dodatkowo z tytułu umów zlecenia w [...] otrzymuje wynagrodzenie oscylujące wokół kwoty 300 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podkreśliła także, [...]. Jako niezbędne miesięczne wydatki skarżąca wymieniła czynsz za wynajem mieszkania oraz opłaty sięgające kwoty 1 300 złotych, koszty dojazdu do pracy wynoszące 150 złotych, wizyty lekarskie i leki sięgające kwoty 250 złotych oraz żywność i chemia gospodarcza w wysokości 550 złotych. Z przedstawionego przez wnioskodawczynię wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż saldo w okresie ostatnich trzech miesięcy wyniosło 655 złotych, przy czym głównym źródłem wpływów było wynagrodzenie wnioskodawczyni (z uwzględnieniem obydwu ww. źródeł). W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Tymczasem skarżąca, wnosząc skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską (zarejestrowaną pod sygnaturą akt VI SA/Wa 471/16) ustanowiła pełnomocnika z wyboru – radcę prawnego [...]. Wobec tego, skoro skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniosek o ustanowienie radcy prawnego należało oddalić. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że wnioskodawczyni sama prowadzi gospodarstwo domowe a jedynym źródłem jej dochodów jest wynagrodzenie sięgające kwoty około 2300 zł netto miesięcznie (przy czym kwota 300 złotych nie jest dochodem regularnym z uwagi na jej brak w okresach przerw funkcjonowania szkoły). Jednocześnie wnioskodawczyni ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania oraz zabezpieczeniem zdrowia [...]. Z przedstawionych przez skarżącą informacji wynika, że ponoszone przez nią wydatki równoważą jej dochody a istotnie, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie ma możliwości poczynienia w ramach nich oszczędności, gdyż spowodowałoby to uszczerbek koniecznego dla niej utrzymania. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni, nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego a skala środków, którymi dysponuje na rachunku bankowym w świetle ponoszonych wydatków, również nie pozwala na przeznaczenie ich na powyższy cel. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. .