VI SO/Wa 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić wniosek W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dalej cytowany jako ZUS, odmówił J. M., zwanemu dalej skarżącym, prawa do renty inwalidzkiej Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2007 r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 415, 444 i 449 k.c., złożył do ZUS wniosek o uchylenie lub zmianę z urzędu ww. decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 1997 r. i wypłatę świadczenia rentowego za lata [...]. Po wymianie korespondencji pomiędzy organem a skarżącym pismem z dnia [...] września 2007 r. J. M. wniósł do ZUS skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na odmowę wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji rentowej z [...] 1997 r.", wnosząc w niej m.in. o unieważnienie decyzji rentowej z dnia [...] kwietnia1997 r. oraz wydanie decyzji zastępczej. ZUS pismem z dnia [...] października 2007 r. odpowiedział na ww. skargę J. M., informując go, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1997 r., wobec niezłożenia odwołania do sądu powszechnego, stała się prawomocna, a informacji w sprawie braku podstaw do unieważnienia prawomocnej decyzji organ udzielił skarżącemu w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. W dniu [...] października 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej zwanego WSA) wpłynęło pismo J. M. z dnia [...] października 2007 r. zatytułowane "Prośba o rozpatrzenie skargi, o uchylenie decyzji rentowej z dnia [...] 1997 r.", w którym powoływał się na pismo ZUS z [...] października 2007 r. i wnosił o wydanie decyzji w trybie administracyjnym przez Sąd. Do pisma dołączono szereg kopii dokumentów, w tym. m.in. kopię pisma Prezesa ZUS z [...] października 2007 r. oraz skargi z dnia [...] września 2007 r. W związku z faktem, iż w aktach przekazanej sprawy brak było odpowiedzi organu na ww. skargę z dnia [...] października 2007 r. oraz akt administracyjnych sprawy, Przewodniczący Wydziału VI zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt VI KO 28/08 odesłał do organu ww. skargę z dnia [...] października 2007 r. wraz załącznikami oraz kopią wezwania Sądu z dnia 26 listopada 2007 r. oraz pisma skarżącego z dnia 5 grudnia 2007 r., informując o treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej jako p.p.s.a.) i wzywając organ do udzielenia odpowiedzi na skargę. O przekazaniu skargi do organu poinformowano J. M. Prezes ZUS przesłał do WSA w dniu 21 lutego 2008 r. dwa pisma z dnia 20 lutego 2008 r. zatytułowane "Odpowiedź na skargę" , ustosunkowujące się do skarg J. M. z dnia [...] września 2007 r. oraz z dnia [...] października 2007 r.. W związku z faktem, iż organ nie przesłał oryginału skargi z dnia [...] września 2007 r. oraz całości akt administracyjnych sprawy, na podstawie Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 27 lutego 2008 r. wezwano organ do nadesłania ww. dokumentów, informując, iż powyższe braki powodują niemożność nadania sprawie dalszego biegu. O wezwaniu poinformowano skarżącego. Pismem z dnia 7 kwietnia 2008 r. skarżący zwrócił się do Sądu z prośbą o informację, czy organ wykonał powyższe wezwanie Sądu. Ponadto wskazał, iż w przypadku nienadesłania przez organ oryginału skargi z dnia [...] września 2007 r. prześle do Sądu odpis skargi z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a. W związku z brakiem odpowiedzi organu na powyższe wezwanie Sądu, ponowiono wezwanie o nadesłanie oryginału skargi z dnia [...] września 2007 r. oraz kompletu akt administracyjnych sprawy. Pismem z dnia 18 kwietnia 2008 r. organ przesłał do Sądu oryginał skargi z dnia [...] września 2007 r. oraz plik dokumentów zawierających korespondencję ze skarżącym z lat 1993-2007. W związku z powyższym, skarga z dnia [...] października 2007 r. została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 807/08, a jako przedmiot wskazano "Poinformowanie o sposobie zaskarżenia decyzji". Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r. odrzucono ww. skargę J. M. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie poinformowania o sposobie zaskarżenia decyzji. Natomiast skarga z dnia [...] września 2007 r. została zarejestrowana pod sygn. akt VI SAB/Wa 21/09, a jako przedmiot wskazano "Bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej". Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. odrzucono ww. skargę. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 807/08 skarżący pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. zażądał rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, jednocześnie wskazując, iż nie będzie wnosił o wymierzenie organowi grzywny. Podobne żądania zawarł skarżący w piśmie z dnia 26 maja 2008 r. Sąd pismem z dnia 3 czerwca 2008 r. poinformował skarżącego o treści przepisu art. 55 § 2 p.p.s.a., podnosząc, iż w związku z faktem, że skarżący wskazał, iż nie wnosi o wymierzenie grzywny organowi, rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi jest niemożliwe. Ponadto poinformowano skarżącego, iż do Sądu wpłynął oryginał skargi wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę. Skarżący przesłał do Sądu w dniu 25 czerwca 2008 r. kserokopię pisma zatytułowanego "Zawiadomienie", w którym poinformował o zmianie adresu do korespondencji oraz zasugerował wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.. W dniu 26 stycznia 2009 r. wpłynęło do Sądu kolejne pismo skarżącego zatytułowane "Żądanie art. 52 § 2 – kategoryczne". W piśmie tym skarżący wskazał, iż jego pismo z dnia 25 czerwca 2008 r. stanowiło wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W świetle treści obydwu ww. pism Sąd uznał , iż pisma te stanowią złożony przez skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wniosek o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 19 września 2007 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 6 kwietnia 2009 r. wniósł o nieuwzględnienie wniosku jako bezzasadnego i poinformował Sąd, że całość dokumentacji w sprawie wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu. Organ wskazał, że jeśli w aktach brak jakiegoś oryginału dokumentu, to nie wynika to ze złej woli organu, lecz z faktu, że organ w swych zasobach takiego oryginału nie posiadał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu sformułowanie art. 55 § 1 p.p.s.a. "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.; czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i to, czy przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. T. Woś – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005, LexisNexis, s. 259). Grzywna nie jest zatem - co do zasady - środkiem represji za sam fakt nienadesłania dokumentów w ogóle, czy ich nienadesłanie w terminie, lecz środkiem dyscyplinującym organ. Celem wymierzenia grzywny jest bowiem wymuszenie na organie przekazania akt i nadania sprawie właściwego biegu, a nie ukaranie organu za nieterminowość działania. W przedmiotowej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 kwietnia 2008 r. wniósł do Sądu oryginał skargi J. M. z dnia [...] września 2007 r. Sprawa sądowa zainicjowana wniesieniem tej skargi prowadzona jest obecnie pod sygnaturą VI SAB/Wa 21/09, a postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. odrzucono omawianą skargę. Tym samym organ uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a.. Wobec tego w rozpoznawanym przypadku – w ocenie Sądu, nie zachodzą przesłanki do wymierzenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywny, skoro podstawowy cel - przekazanie dokumentów do Sądu - został osiągnięty. Nastąpiło to rzeczywiście z opóźnieniem, jednakże organ wypełnił ciążący na nim obowiązek procesowy, zanim Sąd orzekł w niniejszej sprawie Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie skarżącego z dnia 30 marca 2009 r. wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi z dnia 19 września 2009 r. (art. 55 § 2 p.p.s.a.) nadmienić należy, iż w związku z przekazaniem przez organ oryginału omawianej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do Sądu, rozpoznawanie omawianego wniosku jest bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. a contrario, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.