VI SO/Wa 3/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na refundację leku p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej M. C. radcę prawnego. M. C. (dalej jako wnioskodawczyni) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie racy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na refundację leku. Z informacji podanych przez wnioskodawcę w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy. Uzyskuje dochód z tytułu pobierania świadczenia rentowego w kwocie 967,80 złotych netto miesięcznie (załączono decyzję organu emerytalno-rentowego potwierdzającego powyższe). Ponadto wnioskodawczyni pobiera dodatki energetyczne i mieszkaniowe w wysokości 266,26 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nadesłała ponadto obszerną dokumentację lekarską wskazująca na zły stan zdrowia wnioskodawczyni. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Zdrowia dotycząca odmowy wydania zgody na refundację leku. Zgodnie natomiast z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest zatem zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a.. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, podkreślić należy, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodów, które uzyskuje wnioskodawczyni z tytułu pobierania świadczenia rentowego i dodatku energetycznego i mieszkaniowego - łącznie 1.234,06 zł netto miesięcznie - w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków, w tym wydatków związanych chociażby leczeniem, z zakupem żywności czy też odzieży oraz leków, nie jest możliwe poczynienie przez wnioskodawczynię oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób oczekiwać bowiem czynienia oszczędności od osób, których dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Tym samym uznać należy, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.