VI SO/Wa 4/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-31

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie jest zatrudniony i uzyskuje niewielkie dochody z dorywczych prac, a jego żona otrzymuje wynagrodzenie netto w kwocie 2 173 zł miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu znacznych wydatków (raty kredytu, koszty zamieszkania, leki, spłaty pożyczek), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody rodziny i niezbędne wydatki, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie ich pozbawionych, które nie są w stanie pokryć kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca nie jest zatrudniony, a jego dochody z dorywczych prac są niewielkie. Jego żona zarabia 2 173 zł netto miesięcznie. Rodzina ponosi znaczne miesięczne wydatki, w tym raty kredytu (ok. 1000 zł), koszty zamieszkania (ok. 830 zł), leki (ok. 300 zł) oraz spłaty pożyczek (ponad 3000 zł miesięcznie). Wnioskodawca nie dysponuje oszczędnościami.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. R. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego J. R. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. zwolnić J. R. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego J. R. adwokata. J. R. (dalej też jako wnioskodawca lub skarżący) wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez wnioskodawcę w formularzu oraz z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony , a jedyny dochód uzyskuje z drobnych dorywczych prac i są to niewielkie kwoty maksymalnie rzędu 500 – 600 złotych. Żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2 173 złotych netto miesięcznie. Wśród niezbędnych miesięcznych wydatków skarżący wymienił między innymi raty kredytu w kwocie ok. 1 000 złotych miesięcznie, wydatki związane z zamieszkaniem w wysokości około 830 złotych miesięcznie i wydatki na leki oscylujące w granicach 300 złotych miesięcznie. Skarżący podkreślił, że ciąży na nim konieczność dokonania spłat pożyczek sięgających miesięcznie kwoty ponad trzech tysięcy złotych. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, że jedyny stały dochód obojga małżonków to wynagrodzenie żony skarżącego. Skarżący, ani jego żona nie dysponują przy tym żadnymi oszczędnościami. W takiej sytuacji, uwzględniając zwykłe potrzeby życiowe skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony (takie jak żywność, ubranie, czy leki) w ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, że nie można oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie dysponuje on oszczędnościami, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Co więcej, zobowiązania skarżącego w istocie pochłaniają całość dochodów rodziny. W związku z powyższym, uznać należy za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło