VII SA/Wa 102/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-26
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowa rozbiórka samowolnie wybudowanego silosu na kiszonkę, polegająca na usunięciu murku betonowego, ale pozostawiająca płytę betonową, czyni postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Częściowa rozbiórka samowolnie wybudowanego silosu na kiszonkę, polegająca na usunięciu murku betonowego, ale pozostawiająca płytę betonową, nie czyni postępowania w sprawie nakazu rozbiórki bezprzedmiotowym, jeśli pozostała część obiektu nadal posiada cechy funkcjonalne silosu i nie została doprowadzona do stanu zgodności z przepisami technicznymi. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich prawomocnych orzeczeniach w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki silosu na kiszonkę, który został wybudowany samowolnie w 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, organ odwoławczy wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy, polegającej na częściowej rozbiórce silosu (usunięciu murku betonowego).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi T. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z 10 listopada 2021 r. nr 1432/2021 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostrowi Mazowieckiej z 1 czerwca 2020 r. nr 37/2020 znak: PINB.70040.1.2019 i orzekł co do istoty w przedmiocie nakazu rozbiórki.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. Zawiadomieniem z 8 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostrowi Mazowieckiej (dalej: PINB) wszczął na wniosek G. G., właściciela sąsiedniej działki nr ew. [...], postępowanie administracyjne w sprawie budowy silosu na kiszonkę zlokalizowanego na działce nr ew. [...] należącej do T.Z. (dalej: skarżącego). W związku z ustaleniem, że obiekt ten stanowi samowolę budowlaną zrealizowaną przez inwestora w 2006 r. z pominięciem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i brak jest możliwości jego zalegalizowania z powodu zlokalizowania budowli z naruszeniem § 8a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), dalej: rozporządzenie MRiGŻ, PINB decyzją z 14 marca 2019 r. nr 24/2019, utrzymaną w mocy decyzją MWINB z 14 maja 2019 r. nr 675/2019 nakazał T.Z. na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę w postaci betonowej płyty o wymiarach 15,60 m x 8,80 m, obudowanej z dwóch stron murkiem betonowym o długości 15,60 m przy granicy z działką nr ew. [...] i murkiem betonowym długości 1,85 m od strony działki drogowej nr ew. [...], zrealizowanego na działce nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 listopada 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1513/19 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
2.2. Ponownie rozpoznając sprawę, PINB przeprowadził 20 maja 2020 r. oględziny spornego obiektu. W ich wyniku ustalił, że na działce nr ew. [...] w miejscowości G. istnieje murek betonowy o długości ok. 13,84 m oddalony od granicy
z działką nr ew. [...] o ok. 0,40 – 0,50 m (pomiar dokonany od ogrodzenia z płyt betonowych), grubości ok. 0,20 m i wysokości 1,15 m, dochodzący do ściany budynku stodoły. Wzdłuż murku betonowego zrealizowane zostało utwardzenie betonowe.
W dniu kontroli kiszonka nie była składowana w tym miejscu. Organ przyjął, że zgodnie z decyzją z 22 marca 2006 r. Starosty Ostrowskiego o pozwoleniu na budowę zbiornika na gnojówkę o poj. 90 m3 z płytą gnojową o pow. 98 m2 oraz zbiornika na gnojówkę
o poj. 24 m3 na działkach nr ew. [...] i [...], płyta obornikowa została zlokalizowana
w odległości 7,5 m od granicy z działką nr ew. [...], w związku z czym silos na kiszonkę w stanie obecnym posiada postać murku betonowego o długości 13,84 m i utwardzenia betonowego o szerokości ok. 7,5 m. W tych warunkach zasięg utwardzenia betonowego, będącego elementem składowym przedmiotowego silosu na kiszonkę, wynosi nie 8,80 m a 7,5 m od granicy z działką nr ew. [...], co zgodne jest
z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją z dnia 22 marca 2006 r. Na podstawie powyższych ustaleń PINB decyzją z 1 czerwca 2020 r. na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. nakazał T. Z. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę
w postaci betonowej płyty o długości 15,60 m i szerokości 7,5 m obudowanej murkiem betonowym o długości 13,84 m przy granicy z działką nr ew. [...], zrealizowanego na działce nr ew. [...]. Decyzją z 7 sierpnia 2020 r. nr 885/2020, WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostrowi Mazowieckiej z 1 czerwca 2020 r. nr 37/2020 i na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. nakazał T.Z. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę, w skład którego wchodzi betonowa płyta
o długości 15,60 m i szerokości 7,5 m oraz murek betonowy o długości 13,84 m przy granicy z działką nr ew. [...], na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości G., gmina B.. WINB podał, że w realiach omawianej sprawy niezaprzeczalnie ustalone zostało, że silos na kiszonkę narusza § 8a pkt 6 rozporządzenia MRiGŻ. Powyższe rodziło po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązek nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki obiektu budowlanego naruszającego przepisy w stopniu uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W ocenie WINB, skorygowania wymagała podstawa prawna ocenianego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia, albowiem w dacie realizacji przedmiotowy silos wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i faktu tego nie zmienia późniejsze zwolnienie od obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia
z jednoczesnym zobowiązaniem do dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji. WINB odnosząc się do ustaleń wynikających z przeprowadzonych oględzin, stwierdził równocześnie, że podziela pogląd PINB co do tego, że wymiary obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki zgodnie z wyeliminowaną z obrotu prawnego przez Sąd poprzednią decyzją PINB wynoszące 15,60 m x 8,80 m prawidłowo zostały skorygowane w decyzji nr 37/2020 poprzez wskazanie, że silos na kiszonkę objęty nakazem rozbiórki posiada wymiary wynoszące 15,60 m x 7,50 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1812/20, uchylił ww. decyzję WINB z 7 sierpnia 2020 r.
2.3. Zaskarżoną decyzją z 10 listopada 2021 r. nr 1432/2021 WINB uchylił w całości decyzję PINB z 1 czerwca 2020 r. nr 37/2020 i na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. nakazał skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego silosu na kiszonkę zlokalizowanego między płytą gnojową objętą decyzją Starosty Ostrowskiego nr 52/06 z 22 marca
2006 r. znak: AB.7351 -58/06, a ogrodzeniem z paneli betonowych na działce inwestora, oraz między oboro-stodołą na działce inwestora a granicą z działką nr ew. [...], z wyłączeniem powierzchni między ogrodzeniem a silosem na kiszonkę przeznaczonym do rozbiórki, o zmiennej szerokości wynoszącej odpowiednio ok. 65 cm, ok. 38 cm, ok. 46 cm, mierzonych od oboro-stodoły na działce inwestora, zrealizowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości G., gmina B., powiat ostrowski.
2.4. W uzasadnieniu zaskarżonej decycji WINB wskazał, że w związku ze stanowiskiem sądu administracyjnego orzekającego w sprawie, jak również w świetle pisma skarżącego z 15 lipca 2021 r., w którym poinformowano organ o zmianie stanu faktycznego i braku silosu na ww. działce, WINB zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie oględzin celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenie czy dokonano rozbiórki w/w silosu na kiszonkę, a jeżeli tak to w jakim zakresie. W protokole kontroli przeprowadzonej przez PINB 20 października 2021 r. stwierdzono, że: "Od ostatnich oględzin przeprowadzonych dnia 20/05/2020r. stan faktyczny silosu na kiszonkę uległ zmianie. Dokonano rozbiórki murku betonowego od strony działki nr ew. [...]. Pozostała natomiast płyta betonowa. Jak ustalono powierzchnia pomiędzy ogrodzeniem - granicą z działką nr ew. [...], a płytą betonową jest nieutwardzona trwale – wypełniona gruzem z rozebranego murku betonowego. (...) W dniu dzisiejszym w obiekcie/na płycie betonowej/ nie składuje się kiszonki czy obornika /obiekt "pusty"/''. Na szkicu sytuacyjnym dołączonym do ww. protokołu naniesiono płytę gnojową, której realizacja została przewidziana w decyzji Starosty Ostrowskiego Nr 52/06 z 22 marca 2006 r., znak: AB.7351-58/06, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę o poj. 90 m3 z płytą gnojową o pow. 98 m2 oraz zbiornika na gnojówkę o poj. 24 m3 na działce nr ew. [...], [...] w miejscowości G. oraz silos na kiszonkę powstały samowolnie przy granicy z działką nr ew. [...], objęty przedmiotowym postępowaniem administracyjnym.
2.4.1. WINB podniósł, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie od czasu ostatniej kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli PINB dnia 20 maja 2020 r., bowiem skarżący w lipcu 2021 r. rozebrał betonowy murek stanowiący część składową spornego silosu, który usytuowany był w zmiennej odległości wynoszącej ok. 0,20-0,50 m od ogrodzenia zrealizowanego na działce inwestora. Powyższa zmiana stanu faktycznego została zobrazowana na szkicu graficznym do protokołu ww. kontroli poprzez naniesienie płyty gnojowej powstałej legalnie oraz płyty betonowej powstałej bezpośrednio pomiędzy tą płytą gnojową a ogrodzeniem z paneli betonowych istniejącym na działce inwestora. Obszar zajęty przez sporny silos między "legalną" płytą a ogrodzeniem wynosi ok. 7,5 m, niemniej wschodnia krawędź spornego silosu jest nieregularna, wymiarów tych nie da się jednoznacznie ustalić, jako że powierzchnia między ogrodzeniem a płytą betonową, pokryta pozostałościami po rozbiórce betonowego murku posiada zmienną szerokość wynoszącą odpowiednio ok. 0,65 m, 0,38 m, 0,46 m i 0,50 m, mierzoną w kolejności od budynku oboro-słodoły istniejącej na działce inwestora. Tym samym - w świetle wyroku WSA w Warszawie z 20 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1812/20 – zachodzi konieczność zweryfikowania zakresu przedmiotowego decyzji PINB w sposób wskazany w sentencji niniejszej decyzji, w celu wyeliminowania niejednoznaczności.
2.4.2. WINB uznał ponadto, że aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w decyzji
nr 885/2020 w zakresie wadliwości wydania w niniejszej sprawie decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego silosu na kiszonkę na podstawie art. 49b ust. 1 p.b., zaaprobowane przez WSA w Warszawie, który wskazał, że "rozpoznając sprawę ponownie, organ dostosuje się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu, a następnie po przeprowadzeniu z jej zastosowaniem koniecznych obliczeń bazujących na ustaleniach przyjętych w postępowaniu wyjaśniającym da wyraz swoim wnioskom
w nowo wydanej decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b."
2.4.3. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt f p.b., wprowadzonego nowelizacją ustawy – Prawo budowlane z dnia 11 września 2019 r., "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa silosów na kiszonkę". Realizacja takiego zamierzenia inwestycyjnego wymaga – zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. – zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanemu. Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że inwestor zrealizował przedmiotowy silos na kiszonkę w 2006 r. (oświadczenie inwestora do protokołu kontroli z dnia 22 stycznia 2019 r.), a więc
w dacie kiedy realizacja takiego obiektu budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe potwierdzono w wyroku WSA w Warszawie zapadłym w tej sprawie. Zatem regulacja pozwalająca na realizację silosów na kiszonkę po uprzednim zgłoszeniu organom administracji architektoniczno-budowlanej pozostaje bez wpływu na tryb prowadzonego postępowania, bowiem okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. WINB podkreślił, że w dacie realizacji przedmiotowego silosu przez skarżącego, należało jego realizację poprzedzić uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, którego skarżący nie uzyskał. W związku z powyższym stan faktyczny omawianej sprawy odpowiada dyspozycji art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.
2.4.4. WINB uznał, że sporny silos na kiszonkę narusza § 8a pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie poprzez jego umiejscowienie w odległości 0,40 m od granicy z działką sąsiednią nr ew. [...], jako iż ww. przepis przewiduje, że: "1. Odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej: 1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach; 2) 50 m od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych i magazynów środków spożywczych; 3) 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna; 4) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego; 5) 15 m od składu węgla
i koksu; 6) 5 m od granicy działki sąsiedniej. 2. Silosy na kiszonki powinny mieć dno
i ściany nieprzepuszczalne."
2.4.5. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności sprawy zostały wyczerpująco wyjaśnione przez PINB. Ponadto stanowisko organów nadzoru budowlanego
w przedmiotowej sprawie co do kwalifikacji prawnej spornego obiektu, obwarowania jego realizacji obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, zastosowania przepisów p.b. oraz braku podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego uzyskało aprobatę w wyroku WSA w Warszawie z 21 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/WA 1513/19. WINB stwierdził, że sporny silos narusza przepisy techniczno-budowlane
w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części
do stanu zgodnego z prawem. Niezaprzeczalnie ustalone zostało, że silos na kiszonkę narusza § 8a pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. To zaś rodziło po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązek nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki obiektu budowlanego naruszającego przepisy w stopniu uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W ocenie MWINB skorygowania wymaga podstawa prawna ocenianego rozstrzygnięcia PINB, bowiem w dacie realizacji przedmiotowy silos wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i faktu tego nie zmienia późniejsze zwolnienie od obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia
z jednoczesnym zobowiązaniem do dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji.
W związku z powyższym WINB, w oparciu o dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB nr 37/2020 z 1 czerwca 2020r., znak: PINB.70040.1.2019, i orzekł co do istoty sprawy. WINB dodał, że wydanie rozstrzygnięcia reformatotyjnego nie wpływa na sytuację skarżącego oraz nie powoduje jej pogorszenia, de facto obowiązek pozostaje tożsamy do wskazanego w sentencji decyzji organu powiatowego, niemniej doprecyzowany celem wykluczenia dotychczas narosłych wątpliwości interpretacyjnych, na kanwie których WSA w Warszawie wyrokiem z 20 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1812/20, uchylił decyzję WINB Nr 885/2020.
2.4.6. Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie błędnej kwalifikacji przedmiotu postępowania prowadzonego z zakresu nadzoru budowlanego WINB wskazał, że to do kompetencji organu powiatowego, nie zaś strony postępowania, należy prawidłowa kwalifikacja obiektu budowlanego, będącego przedmiotem prowadzonego postępowania. Organ odwoławczy dodał, że WSA w Warszawie w wyroku z 21 listopada 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1513/19, podzielił "zapatrywania organów co do przyjętej kwalifikacji obiektu i związanego z tym trybu prowadzenia postępowania. (...) Sąd podziela również stanowisko organów co do tego, że przy dokonywaniu kwalifikacji obiektów budowlanych organ winien mieć na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo-technicznej. Wykonanie utwardzenia łącznie
z murkami betonowymi i składowania w tym miejscu kiszonka, wskazuje, ze obiekt ten pełni funkcję silosu na kiszonkę ". WINB dodał, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, iż inwestor zaprzestał składowania kiszonki z kukurydzy na utwardzeniu. Dokonana kwalifikacja murku betonowego wraz z utwardzeniem nie została
w jakikolwiek zakwestionowana przez WSA. Zatem jeśli obecnie obiekt nie jest wykorzystywany do składowania kiszonki, jak to miało miejsce w dniu pierwszej kontroli, to nadal pozostaje to ten sam rodzaj obiektu. W ocenie organu odwoławczego, czasowe zaprzestanie wykorzystywania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem nie pozbawia tego obiektu cech umożliwiających jego dalsze użytkowanie. Jedynie dla przykładu wskazać tu należy budynek mieszkalny, który nie traci takiej cechy pomimo jego niezamieszkiwania.
3. Pismem z 14 grudnia 2021 r. T. Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję WINB, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I intsancji oraz
o przyznanie kosztów postępowania od strony przeciwnej, jak również o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy jaka nastąpiła przed wydaniem decyzji przez WINB tj. zaniechanie uwzględnienia, że na działce skarżącego nie istnieje w chwili obecnej silos na kukurydzę, a jedynie utwardzenie terenu, na skutek dokonania rozbiórki murku istniejącego tuż przy utwardzeniu terenu.
4. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
4.1. W piśmie procesowym z 22 marca 2022 r. G.G. wskazał, że na spornej płycie skarżący użytkuje obecnie jako płytę gnojową, z obfitymi wyciekami na drogę gminną.
5. Postanowieniem z 29 marca 2022 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
6.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji.
7. W pierwszej kolejności należało przypomnieć, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd był związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynikającym z prawomocnych wyroków z 21 listopada 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1513/19 oraz z 20 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1812/20.
7.1. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy przypomnieć,
że przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych
z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 321/21, LEX nr 3165689). Oznacza to, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej
w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (zob. wyrok NSA z 6 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4086/21, LEX nr 3246852).
7.2. W ocenie Sądu, WINB w sposób prawidłowy zastosował ocenę prawną oraz podporządkowały się wytycznym zawartym w uzasadnieniach ww. orzeczeń WSA
w Warszawie. Z wyroków tych wynikało w szczególności, że:
– organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają aktualnie obowiązujące przepisy ustawy – Prawo budowlane, skoro materiał dokumentacyjny wskazuje, że realizowanie procesu inwestycyjnego miało miejsce niewątpliwie pod rządami ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;
– słusznie też organy obu instancji wskazały, że przedmiotowa inwestycja była realizowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę;
– trafne są zapatrywania organów co do przyjętej kwalifikacji obiektu i związanego
z tym trybu prowadzenia postępowania;
– rację miały organy, że przy dokonywaniu kwalifikacji obiektów budowlanych organ winien ma na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo-technicznej; toteż wykonanie utwardzenia łącznie z murkami betonowymi i składowana w tym miejscu kiszonka, wskazuje, że obiekt ten pełni funkcję silosu na kiszonkę;
– zasadnie oceniono, że w sprawie brak było podstaw do prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego ze względu na naruszenie § 8a pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia
7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (niezgodność ta dotyczy zachowania odległości od granic działki), skoro zakres ewentualnej rozbiórki w celu doprowadzenia do stanu zgodności z przepisami technicznymi oznaczałby pozbawienie obiektu praktycznej użyteczności;
– poza konwencjonalnymi silosami z bocznymi ścianami oporowymi w praktyce spotyka się często również niekonwencjonalne rozwiązania konstrukcyjne dotyczące silosów (por. S. Kobielak, E. Hutnik, E. Mulica, Analiza rozwiązań poziomych silosów na kiszonki, Problemy Inżynierii Rolniczej 2010, R. 18, nr 2,
s. 51 i n.). Decyzja o wyborze konkretnej konstrukcji silosu, który ma usprawniać sporządzanie i wybieranie kiszonki, jest podejmowana zazwyczaj na podstawie kryteriów ekonomicznych, jak i organizacyjnych. Niewątpliwie uproszczona forma silosu polegająca na wykonaniu przez skarżącego płyty betonowej o ustalonej przez organ powierzchni wraz z murkiem oporowym o niewielkiej wysokości miała
na uwadze przyjęte przez skarżącego potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skarżący najpewniej musiał się również liczyć z dużymi stratami paszy.
To uwarunkowanie pozostaje jednakże bez znaczenia dla kwalifikacji nadawanej spornej budowli, jeżeli nie da się podważyć, że była ona wykorzystywana do składowania pasz objętościowych soczystych (kiszonka z kukurydzy), a przy tym umożliwiała w podstawowym zakresie zapewnienie w pryzmie warunków beztlenowych dla przebiegających w niej procesów mikrobiologicznych;
– nietrafne są zarzuty skarżącego odnoszące się do wykazywania, że zrealizowane przez stronę roboty budowlane rozumiane jako utwardzenie powierzchni gruntu i wykonanie ogrodzenia od strony działki nr ew. [...] nie podlegają reglamentacji prawnobudowlanej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub ich zgłoszenia, jak też dowodzenia, że skarżący nie może być uznany za sprawcę samowoli budowlanej, jako że dysponuje decyzją z 22 marca 2006 r. udzielającą mu pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę z płytą gnojową.
W tym miejscu należy podkreślić ponownie, że przytoczone wyroki są prawomocne,
a skarżący nie zaskarżył ich skutecznie skargą kasacyjną. Wyjaśnić wypada, że
w procedurze sądowoadministracyjnej nie obowiązuje zakaz wnoszenia środków zaskarżenia od wyroku, którego sentencja odpowiada żądaniu strony, natomiast uzasadnienie nie podziela jej argumentów w kwestiach prawnych istotnych dla sprawy w dalszym toku postępowania (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2669/15, LEX nr 2446514). W związku z tym zarówno orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego jak i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany oceną prawną sformułowaną w tych orzeczeniach i nie ma możliwości kreowania na tym etapie postępowania odmiennych sądów.
7.3. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawidłowo realizuje wytyczne Sądu zawarte zwłaszcza w ostatnim z przytoczonych orzeczeń, tj. w wyroku WSA
w Warszawie z 20 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1812/20. Ponownie rozpatrując sprawę, dokonano bowiem niezbędnego "zwymiarowania" jej części wykonanej
w warunkach samowoli budowlanej. Organ dookreślił, w jakim zakresie nałożony
na skarżącego obowiązek będzie miał charakter egzekwowalny. W ten sposób zapewniono w zaskarżonej decyzji, aby część podlegająca rozbiórce nie obejmowała płyty stanowiącej płytę gnojową wybudowaną na podstawie decyzji Starosty Ostrowskiego
8. Sąd zbadał również, czy zmiana stanu faktycznego na należącej do skarżącego działce nr ew. [...] – która co do swojego istnienia nie ma charakteru spornego między skarżącym i organem – miała istotny wpływ na związanie organu i Sądu wydanymi
w niniejszej sprawie orzeczeniami WSA w Warszawie. Należy bowiem pamiętać, że zmiana okoliczności faktycznych mogących uzasadniać odstąpienie od zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a., musi mieć taki charakter, że ocena prawna dokonana przez sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, nieprzystająca do nowych okoliczności faktycznych sprawy (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 567/20, LEX nr 3039527).
8.1. Jak już wyżej podano, WINB potwierdził w rezultacie kontroli przeprowadzonej na jego zlecenie, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonano rozbiórki murku betonowego od strony działki nr ew. [...], natomiast pozostała płyta betonowa, a powierzchnia między ogrodzeniem (granicą z działką nr ew. [...]), a płytą betonową jest nieutwardzona trwale, lecz została wypełniona gruzem z rozebranego murku betonowego. W ocenie Sądu oznacza to, że skarżący dokonał częściowej rozbiórki spornego silosu, tj. ściany, pozostawiając płytę betonową, skonstruowaną w warunkach samowoli budowlanej. Sąd nie może stwierdzić, że rozebranie muru i wypełnienie substancją, z której był stworzony obszaru między płytą betonową a granicą działki doprowadziło do stanu zgodności z przepisami technicznymi. W toku niniejszej sprawy WSA w Warszawie wyraźnie przesądził bowiem, że "zakres ewentualnej rozbiórki w celu doprowadzenia do stanu zgodności z przepisami technicznymi oznaczałby pozbawienie obiektu praktycznej użyteczności", akceptując tym samym nakaz rozbiórki całego obiektu. Zatem rozbiórka części tego obiektu nie może – w niniejszej sprawie – doprowadzić do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki. Sąd podkreśla przy tym, że WINB dostosował treść swojego rozstrzygnięcia do zmodyfikowanego stanu faktycznego, wskazując z optymalną w danych okolicznościach prezycją, jaka część obszaru zabudowanego na działce skarżącego podlega rozbiórce. Zdaniem Sądu, kontrolowane postępowanie stałoby się bezprzedmiotowe wyłącznie wówczas, gdyby skarżący dokonał rozbiórki całej struktury, którą organy nadzoru budowlanego oraz sądy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie zakwalifikowały jako samowolnie wzniesiony silos na kiszonkę. Oceny tej nie zmienia również fakt, że w dniu kontroli przeprowadzonej przez PINB w 2021 r. na spornej płycie betonowej nie składowano kiszonki ani obornika (obiekt był pusty). Także bowiem w dniu poprzedniej kontroli (20 maja 2020 r.) w silosie nie składowano kiszonki. Nie oznacza to jednak, że obiekt ten utracił swój charakter, jak trafnie przyjął WSA w Warszawie w wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu. Zdaniem Sądu, także po likwidacji muru, cechy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo-technicznej umożliwiają bowiem wykorzystywanie go jako silosu na kiszonkę, zgodnie z celem, w którym został on przez skarżącego wzniesiony. Wymaga również dodania, że zmiana substancji przechowywanej przy użyciu spornej płyty betonowej z kiszonki na np. obornik, również nie znosi obowiązku rozbiórki tego obiektu (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 567/20 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
8. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, albowiem w świetle powyższych rozważań organ nie dopuścił się naruszenia art 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło