VII SA/Wa 1020/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska asesor WSA Katarzyna Tomiło-Nawrocka (spr.) Protokolant: ref. stażysta Oliwia Woźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2024.r. znak: DOR.7100.16.2024.WEJ w przedmiocie nakazu odtworzenia stanu pierwotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2) zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy R. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 22 lutego 2024 r., znak DOR.7100.16.2024.WEJ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] wydaną w przedmiocie nakazania Gminie R. (dalej: "skarżąca" lub "Gmina") odtworzenie stanu pierwotnego obiektu inżynierskiego — wiaduktu zlokalizowanego nad czynną linią kolejową nr 4 [...] – [...] (w km 16,293 tej linii kolejowej), tj. wiaduktu zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu R., w ciągu ulicy [...] w miejscowości S., poprzez: naprawę wszystkich elementów konstrukcyjnych podpór i dźwigarów strunobetonowych, wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy pomostu i jego wyposażenia, wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) żelbetowej płyty zespalającej, izolacji, dylatacji poprzecznych, betonu ochronnego nawierzchni jezdni, wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy gzymsów oraz barieroporęczy, remont nawierzchni drogi zlokalizowanej na wiadukcie (w tym dokonanie niezbędnych napraw elementów drogi, w jej liniach rozgraniczających). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest wiadukt drogowy (drogowy obiekt inżynierski), zlokalizowany nad czynną linią kolejową nr 4 [...] – [...] (w km 16,293 tej linii kolejowej), tj. wiadukt zlokalizowany na działce o numerze ewidencyjnym [...] (poprzedni numer ewidencyjny: [...]) z obrębu R., w ciągu ulicy [...] w miejscowości S. Inspektorzy [...]WINB w dniu 22 lutego 2021 r. przeprowadzili oględziny wiaduktu, z których wynika, że jego nawierzchnia bitumiczna jest w części zniszczona (widoczne lokalne ubytki), widoczne są ubytki w poboczu (opasce) oraz w krawężnikach. Na obiekcie zaobserwowano korozję betonu gzymsów, ubytki i odspojenia otuliny betonowej na powierzchniach pomostu, belek i oczepów; osłabione mocowania części stopek balustrad, korozja osłon przeciwporażeniowych, balustrad oraz stóp balustradowych; uszkodzenia izolacji przeciwwilgociowej oraz dylatacji poprzecznych na konstrukcji nośnej. Z informacji otrzymanych od Gminy wynika, że wiadukt zlokalizowany jest w ciągu drogi gminnej G 10 nr [...] o nazwie ul. [...] w miejscowości S., z której korzystają mieszkańcy miejscowości S. oraz przejeżdżający — zjeżdżający z DK[...]. Droga stanowi dojazd do posesji, jest przydatnym elementem w lokalnym systemie ruchu drogowego. Wójt zleca przeglądy zarówno drogi jak i wiaduktu; dla drogi prowadzona jest książka obiektu, natomiast dla wiaduktu został wykonany przegląd okresowej kontroli w kwietniu 2019 r. Gmina ponosi koszty zimowego utrzymania wiaduktu, lecz nie wykonywała nigdy żadnych remontów. Instytut Badawczy Dróg i Mostów w [...] Ośrodek Badań Mostów w [...], na zamówienie Gminy, opracował w kwietniu 2021 r. "Ekspertyzę Stanu Technicznego Obiektu Mostowego — wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr 4 [...], w ciągu ulicy [...] w miejscowości S.". Z jej wniosków końcowych wynika, że obecny stan techniczny obiektu jest niedostateczny. Decyduje o tym głównie zły stan techniczny konstrukcji przęseł wiaduktu, ale nie bez znaczenia są również uszkodzenia podpór oraz elementów wyposażenia i nawierzchni. W tragicznym stanie jest izolacja pomostu, jak również beton ochronny izolacji i nawierzchnia jezdni. Szereg usterek wykazują krawężniki, zabudowa gzymsów i elementy wyposażenia, szczególnie osłony przeciwporażeniowe z obszernymi ubytkami korozyjnymi. Dysfunkcja izolacji pomosty doprowadziła do penetracji wody opadowej, co jest widoczne na dźwigarach w postaci wykwitów i zwisających nacieków wapiennych oraz szeregu uszkodzeń powierzchniowych betonu. Na końcach belek prefabrykowanych występują zarysowania w dolnych półkach, mogące świadczyć o korozji splotów sprężających. Ustalony stan faktyczny, w ocenie organu odwoławczego, stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia, nakazującego wykonanie napraw (odtworzenia stanu technicznego wiaduktu), tj. doprowadzenie wiaduktu do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca powyższych ustaleń nie kwestionuje. Nie kwestionuje również konieczności wykonania napraw. GINB stwierdził, że główną kwestią podniesioną w odwołaniu jest natomiast to, kto i w jakim zakresie jest podmiotem obowiązanym do utrzymywania wiaduktu w należytym stanie technicznym. Organ odwoławczy wskazał, że wiadukt drogowy zlokalizowany jest na działce o numerze identyfikacyjnym: [...] będącej, zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1786 ze zm., dalej: "u.t.k.") obszarem kolejowym. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, wiadukt nie jest związany z funkcjonującą linią kolejową - nie służy do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiającego dokonywanie przewozów osób lub rzeczy. Z akt sprawy i załącznika nr 1 u.t.k. wynika, że wiadukt nie jest elementem infrastruktury kolejowej. Wobec powyższego, z mocy prawa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. nie jest podmiotem właściwym do utrzymywania obiektu inżynierskiego będącego elementem infrastruktury drogowej. Zdaniem organu odwoławczego, podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tak usytuowanego wiaduktu jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony. Funkcją wiaduktu jest przeprowadzenie na nim ulicy [...], umożliwiającej mieszkańcom gminy dojazd m.in. do drogi krajowej. Wobec powyższego nakaz odtworzenia właściwego stanu technicznego wiaduktu [...] WINB właściwie skierował na Gminę R., tj. na zarządcę ulicy [...] w miejscowości S. Gmina, nie zgadzając się z decyzję GINB, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: a) naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie czynności administracyjnych pozwalających na wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie mających istotne znaczenie dla sprawy wniosków dowodowych Wójta Gminy R. zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji; b) naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji; c) naruszenie art. 107 w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez brak indywidualnej własnej oceny i rozstrzygnięcia sprawy po stronie organu odwoławczego; d) błędne zastosowanie art. 62 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy nie istnieje dostateczne potwierdzenie, że wiadukt jest w nieodpowiednim stanie technicznym; e) naruszenie art. 61, art. 62 i 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez błędne oznaczenie adresata decyzji jako podmiotu zobowiązanego do realizacji obowiązków nałożonych decyzją; f) naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez jego błędną wykładnię, g) naruszenie art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z załącznikiem nr 1 do tej ustawy oraz § 3, 1 1 i 48 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie. h) naruszenie art. 42 ust. 2 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że z budżetu gminy możliwe jest finansowanie wydatków na mienie spółek jednostek PKP i będące w zarządzie kolei, mimo że nie jest to zadaniem ustawowym gminy w tym stanie faktycznym oraz odrębne ustawy tak nie stanowią. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła uchylenie obu zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. GINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2024 r., uzupełniającym braki formalne skargi, wniosła o przyznanie stronie skarżącej zwrotu kosztów wg norm przepisanych. Ponadto ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji oraz wyjaśniła, że w toku jest postępowanie administracyjne w sprawie nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. działki gruntu położonego w powiecie [...] w obrębie S. stanowiącego m. in. działkę [...]. Działka, na której posadowiony jest wiadukt nie była i nie jest gminna, jest kolejowa i zarządzana przez kolej oraz stanowi obiekt inżynierski będący na stanie środków trwałych spółki PKP odpowiedzialnej za mienie kolejowe, była w ostatnich latach objęta zamierzeniem inwestycyjno - remontowym. Następnie w piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2024 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji Gmina wskazała, że prowadzone jest postępowaniu w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe" które w efekcie skutkować może stwierdzeniem nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. działki gruntu położonego w powiecie [...] w obrębie S. stanowiącego m. in. działkę [...]. Ponadto żaden przepis nie przewiduje możliwości odrębnego finansowania przez Gminę wydatków, do których poniesienia jest zobowiązana działająca na zasadach komercyjnych spółka prawa handlowego z grupy PKP. Brak jest podstaw do funduszowania zarządu kolei odnośnie wydatków na odtworzenie stanu pierwotnego obiektu inżynierskiego wzniesionego przez PKP. Podczas rozprawy w dniu 17 lipca 2024 r. uczestnik postępowania PKP S.A. wniósł o oddalenie skargi. Ponadto złożył do akt załącznik do protokołu - pismo procesowe z dnia 16 lipca 2024 r., w którym przedstawił swoje stanowisko w sprawie. W jego ocenie mając na uwadze fakt, że art. 28 ustawy o drogach publicznych wprowadza wyjątek od zasady ogólnej, który dotyczy posiadania danej infrastruktury kolejowej przez zarządcę infrastruktury kolejowej, dlatego nie znajdzie o zastosowania w niniejszym stanie faktycznym. Wobec tego adresatem decyzji zapadłych w sprawie powinien być Wójt Gminy R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję GINB z dnia 22 lutego 2024 r., znak: DOR.7100.16.2024.WEJ, utrzymującą w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...], wydaną w przedmiocie nakazania Gminie w terminie do 31 grudnia 2024 r. odtworzenia stanu pierwotnego obiektu inżynierskiego – wiaduktu zlokalizowanego nad czynną linią kolejowa nr 4 [...]- [...] (w km 16,293 tej linii kolejowej), tj. wiaduktu zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] z obrębu R. w ciągu ulicy [...] w miejscowości S., poprzez: - naprawę wszystkich elementów konstrukcyjnych podpór i strunobetonowych, - wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy pomostu i jego wyposażenia, - wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) żelbetowej płyty zespalającej, izolacji, dylatacji poprzecznych, betonu ochronnego nawierzchni jezdni, - wymianę (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy gzymsów oraz barieroporęczy, - remont nawierzchni drogi zlokalizowanej na wiadukcie (w tym dokonanie niezbędnych napraw elementów drogi, w jej liniach rozgraniczających). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego związane jest z treścią art. 61 tej ustawy, w świetle którego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Okoliczność zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu, a następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ust. 1 art. 66 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, podstawę rozstrzygnięcia organu podejmowanego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ponadto koniecznym elementem dowodowym jest także ekspertyza stanu technicznego, która winna zawierać ocenę stanu technicznego obiektu oraz będzie określała zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 859). W niniejszej sprawie nieodpowiedni stan techniczny obiektu inżynierskiego – wiaduktu kolejowego zlokalizowanego nad czynną linią kolejową nr 4, na działce ew. nr [...] ustalony został na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lutego 2021 r. oraz wykonanej na zamówienie Gminy R. przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów w [...] Ośrodek Badań Mostów w [...], "Ekspertyzy Stanu Technicznego Obiektu Mostowego – wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr 4 [...], w ciągu ulicy [...] w miejscowości S.". Z ekspertyzy tej wynika, że na podstawie przeprowadzonych badań, analiz i obserwacji można stwierdzić, że obecny stan techniczny obiektu jest niedostateczny. Decyduje o tym głównie zły stan techniczny konstrukcji przęseł wiaduktu, ale nie bez znaczenia są również uszkodzenia podpór oraz elementów wyposażenia i nawierzchni. W tragicznym stanie jest izolacja pomostu, jak również beton ochronny izolacji i nawierzchnia jezdni. Szereg usterek wykazują krawężniki, zabudowa gzymsów i elementy wyposażenia, szczególnie osłony przeciwporażeniowe z obszernymi ubytkami korozyjnymi. Dysfunkcja izolacji pomosty doprowadziła do penetracji wody opadowej, co jest widoczne na dźwigarach w postaci wykwitów i zwisających nacieków wapiennych oraz szeregu uszkodzeń powierzchniowych betonu. Na końcach belek prefabrykowanych występują zarysowania w dolnych półkach, mogące świadczyć o korozji splotów sprężających. W zakresie remontu wiaduktu naprawie zostałyby poddane wszystkie elementy konstrukcyjne podpór i dźwigary strunobetonowe, natomiast całkowitej wymianie podlegałaby zabudowa pomostu i wyposażenie. Na dźwigarach powinna zostać wykonana nowa żelbetowa płyta zespalająca, izolacja, beton ochronny nawierzchnia jezdni, krawężniki, nowa zabudowa gzymsów oraz barieroporęcze i osłony przeciwporażeniowe. Ze względu na niedostateczny stan obiektu należy bez zbędnej zwłoki rozpocząć przygotowania do realizacji inwestycji. Zakłada się, że proces ten nie potrwa dłużej niż 24 miesiące, w okresie tym należy prowadzić przeglądy bieżące z częstotliwością raz na poł roku, natomiast w trybie pilnym powinny zostać wykonane następujące prace: wymiana osłon przeciwporażeniowych, oczyszczenie dolnych powierzchni przęseł z nacieków wapiennych. Na podstawie wyników obserwacji stwierdzono, że wiadukt wykazuje szereg usterek konstrukcji oraz elementów wyposażenia. Większość z nich nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania obiektu, jak również bezpieczeństwa ruchu kolejowego pod obiektem. Wyjątek stanowią osłony przeciwporażeniowe, których konstrukcja stalowa objęta jest zaawansowanymi procesami korozyjnymi. W najgorszym stanie są poziome kątowniki służące do zamocowania dolnej krawędzi przesłony wykonanej z siatki stalowej. Na obszernych fragmentach tych elementów stwierdzono ubytki oraz nagromadzone luźne produkty korozji warstwowej, które mogą się odspajać i spadać na torowisko lub przejeżdżające pociągi. W ocenie Sądu, tak ustalony stan faktyczny, stanowił wystarczającą podstawę do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia, nakazującego wykonanie napraw (odtworzenia stanu technicznego wiaduktu), tj. doprowadzenie wiaduktu do stanu zgodnego z prawem. Wbrew zarzutowi skargi, opisanemu w punkcie d, dołączona do akt sprawy ekspertyza stanowi wystarczające potwierdzenie, że wiadukt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Sąd stwierdza, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia właściwego adresata decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego wiaduktu. Wskazać należy, że powołany przepis art. 66 Prawa budowlanego, umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Adresatami więc decyzji są – w zależności od stanu faktycznego sprawy – właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Adresując decyzję do podmiotu władającego, organ musi mieć na uwadze to, że ma być ona wykonalna. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645), droga jest to budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Do drogowych obiektów inżynierskich zalicza się most, wiadukt, tunel przepust i konstrukcję oporową. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 498/18 "wiadukt" jako obiekt mostowy (art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych) jest drogowym obiektem inżynierskim (pkt 12), wobec czego stanowi część drogi (pkt 2). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że obiekt mostowy stanowi część drogi, zatem podmiotem odpowiedzialnym za jego stan techniczny, jest zarządca drogi. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg: gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta) – art. 19 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Skoro zatem wiadukt jako drogowy obiekt inżynierski stanowi część drogi, to odpowiedzialnym za jego utrzymywanie jest zarządca tej drogi. Jednakże wyjątek od tej zasady ogólnej został przewidziany w sytuacji skrzyżowania dróg z liniami kolejowymi. W myśl art. 28 ustawy o drogach publicznych budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi w poziomie szyn, wraz z zaporami, urządzeniami sygnalizacyjnymi, znakami kolejowymi, jak również nawierzchnią drogową w obszarze między rogatkami, a w przypadku ich braku - w odległości 4 m od skrajnych szyn, należy do zarządu kolei (ust. 1). Do zarządu kolei należy również: 1) konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi, 2) budowa i utrzymanie urządzeń odwadniających wiadukty kolejowe nad drogami, łącznie z urządzeniami odprowadzającymi wodę poza koronę drogi, 3) budowa skrzyżowań dróg z torami kolejowymi w różnych poziomach w razie budowy nowej lub zmiany trasy istniejącej linii kolejowej, zwiększenia ilości torów, elektryfikacji linii, zwiększenia szybkości lub częstotliwości ruchu pociągów (art. 28 ust. 2). Przepis ten ma zastosowanie do dróg i wiaduktów leżących w ciągu tych dróg. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organów, zgodnie z którym sporny wiadukt jest położony w ciągu drogi gminnej G 10 nr [...], a w świetle art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wiadukt jako obiekt inżynierski jest częścią drogi. W konsekwencji, podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tej drogi – stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych - jest Gmina R. Zgodnie bowiem z art. 20 pkt 4 tej ustawy do zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie części drogi, urządzeń drogi, budowli ziemnych, drogowych obiektów inżynierskich, znaków drogowych, sygnałów drogowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, istotne znaczenie dla ustalenia adresata obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego spornego wiaduktu drogowego ma treść art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Organ odwoławczy nie uzasadnił swojej decyzji w tym zakresie. Zwrócić tu bowiem należy uwagę na treść przywoływanej już ekspertyzy technicznej, w której wskazano, że obecny stan techniczny obiektu jest niedostateczny. Decyduje o tym głównie zły stan techniczny konstrukcji przęseł wiaduktu, ale nie bez znaczenia są również uszkodzenia podpór oraz elementów wyposażenia i nawierzchni. Tym samym nie jest zrozumiałe, dlaczego organ odwoławczy przyjął, że obowiązek konserwacji konstrukcji nośnej wiaduktu spoczywa na skarżącej. Dyskusyjne wydaje się być również nałożenie na gminę obowiązku naprawy wszystkich elementów konstrukcyjnych podpór i dźwigarów strunobetonowych, wymiany (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy pomostu i jego wyposażenia, wymiany (odtworzenie stanu pierwotnego) żelbetowej płyty zespalającej, izolacji, dylatacji poprzecznych, betonu ochronnego nawierzchni jezdni, a także wymiany (odtworzenie stanu pierwotnego) zabudowy gzymsów oraz barieroporęczy. W konsekwencji rację ma skarżąca, wskazując na naruszenie przez organ art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez nieprawidłowe ustalenie podmiotu, wobec którego istnieje konieczność wydania decyzji o nakazującej realizację tych prac. Zasadny jest także podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Skoro bowiem zgodnie z tym przepisem do zarządu kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi, to brak jest podstaw do nakładania obowiązku na Gminę naprawy wszystkich elementów konstrukcyjnych podpór. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O Kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ustalić w sposób jednoznaczny, które obowiązki wymienione w decyzji dotyczą konserwacji elementów znajdujących się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktu, o których mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a tym samym, których adresatem nie powinna być Gmina, a których zarządca kolei. Stanowisko organu powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, że czym innym jest bowiem obowiązek konserwacji górnej części wiaduktu, a czym innym dolnej części. Nałożenie całości obowiązku na Gminę pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa budowlanego.