VII SA/Wa 1026/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] kwotę 500 zł (pięciuset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII S.A./Wa 1026/06 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...].08.2002r utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].11.2001r zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą inwestorowi – [...] na budowę budynku hotelowego na działkach nr ew. [...] i [...] obr [...] przy ul. G. w W., decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2003r na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w sprawie brak jest przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa na którą powołuje się Spółdzielnia Mieszkaniowa. Przesłanki takiej w opinii Wojewody [...] nie stanowi ekspertyza z dnia 30 stycznia 2003r załączona do wniosku o wznowienie postępowania i wykonana na zlecenie Spółdzielni. Przedmiotowa ekspertyza dotyczy zacienienia budynku należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej przez budynek inwestora. Wojewoda [...] uznał, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa która była stroną w sprawie wydania pozwolenia na budowę miała możliwość i czas na dostarczenie do organów w trybie zwykłego postępowania wszystkich nowych materiałów i dowodów na okoliczność zacienienia mieszkań spółdzielczych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej, decyzją z dnia [...] marca 2003r na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, Wojewoda [...] poprzestał na stwierdzeniu braku przesłanek wznowieniowych nie odnosząc się w ogóle do zawartych we wniosku Spółdzielni uwag i żądań. Tym samym organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy czym naruszył przepis art. 7 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż nowe okoliczności faktyczne w sprawie to pewne istniejące realnie stany rzeczy, których poznanie czy też ściślejsze ustalenie może być związane z późniejszym przeprowadzeniem dowodu. Dowodem takim może być przedstawiona przez Spółdzielnię ekspertyza dotycząca zacieniania budynku mieszkalnego. Wojewoda [...] zobowiązany jest więc do dokonania oceny tego dowodu. Dokonując tej oceny winien uwzględnić, iż ekspertyza wykonana została przy braku dostępu do dokumentacji technicznej i w przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości rozważyć możliwość uzupełnienia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2005r , sygn. akt. II S.A./Wa 319/04 oddalił skargę inwestora [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej inwestora [...], wyrokiem z dnia 29 marca 2006r17, sygn. akt. II OSK 633/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a więc nie było przesłanek do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego " jedyną kwestią, która na tym etapie postępowania wznowieniowego wymagała oceny było rozważenie, czy powołana w żądaniu wznowienia postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazana jako podstawa wydania postanowienia o wznowieniu postępowania – faktycznie występuje". Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, iż z treści ekspertyzy wynika, że opracowana została na podstawie pomiarów geodezyjnych wykonanych po zrealizowaniu obiektu, a nie na podstawie dokumentacji projektowej stanowiącej integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę. Ekspertyza ta w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawiera ocen dotyczących decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, ale ocenia faktycznie wykonany obiekt. Nie daje więc żadnych podstaw do uznania, że w sprawie zakończonej decyzją kwestionowaną w postępowaniu wznowieniowym ujawnione zostały nowe fakty lub dowody istniejące w dniu wydawania tej decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Ekspertyza wydana po wykonaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być uznana za nowy dowód stanowiący podstawę do wznowienia postępowania, gdyż nie istniał on w dniu wydania decyzji. Jeśli w ocenie strony żądającej wznowienia postępowania w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania ekspertyzy, lecz co najwyżej fakty z tej ekspertyzy wynikające. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego ekspertyza faktów takich nie stwierdza lecz jedynie zawiera ocenę skutków wzniesienia obiektu, nie nawiązując do zatwierdzonego decyzją administracyjną projektu. Nie stwierdza więc, że to rozwiązania zawarte w zatwierdzonym projekcie spowodowały skutki o jakich mowa w tej ekspertyzie. Z tych powodów błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że omawiana ekspertyza wymaga " zweryfikowania" i wskazanie, że taka " zweryfikowana" ekspertyza pozwoli na ocenę, czy zatwierdzony projekt nie narusza przepisów prawa materialnego. Wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prowadziłyby do sytuacji w której, mimo negatywnego wyniku oceny przyczyn wznowienia organ administracji dokonywałby merytorycznego rozpoznania sprawy, co stanowiłoby rażące naruszenie przepisów regulujących tryb postępowania wznowieniowego i rażące naruszenie przepisu art. 16 kpa. Decyzja wydana w wyniku rażącego naruszenia powyższych przepisów dotknięta byłaby wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, która na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) wiąże sąd oraz organ administracji rozpoznający sprawę ponownie, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Wbrew stanowisku organu odwoławczego w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a więc nie było przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Jedyną kwestią, która na tym etapie postępowania wznowieniowego wymagała oceny było rozważenie, czy powołana w żądaniu wznowienia postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazana jako podstawa wydania postanowienia o wznowieniu postępowania – faktycznie występuje. Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego winien powyższą kwestię rozważyć po zapoznaniu się z treścią ekspertyzy załączonej do wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowa ekspertyza opracowana na podstawie pomiarów geodezyjnych wykonanych po zrealizowaniu obiektu ocenia faktycznie wykonany obiekt nie zawierając ocen dotyczących decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż ekspertyza ta nie odnosi się zarówno do pierwotnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r jak i do zamiennego projektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r będącego przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym. Z oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika również, iż ekspertyza wydana w dniu 30 stycznia 2003r nie może być uznana za nowy dowód stanowiący podstawę do wznowienia postępowania bowiem nie istniała w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny pokreślił, iż na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Nową okolicznością faktyczną nie może być sam fakt wydania ekspertyzy lecz co najwyżej fakty z tej ekspertyzy wynikające. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził przy tym pogląd, iż ekspertyza takich faktów nie stwierdza bowiem zawiera jedynie ocenę skutków wzniesienia obiektu, nie nawiązując do zatwierdzonego decyzją administracyjną zamiennego projektu budowlanego. W szczególności ekspertyza nie stwierdza by rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym spowodowały skutki o jakich mowa w tej ekspertyzie. W związku z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.