VII SA/Wa 1034/18

WyrokWSA w Warszawie2018-05-14

Skład orzekający: Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie?
Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez decyzję organu pierwszej instancji, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Merytoryczna ocena decyzji organu pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszałaby zasadę dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu C. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. WINB stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2013 r., która orzekała o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych związanych z likwidacją załamania dachu. Skarżący C. P. uważał decyzję WINB za prawidłową i sprzeciwił się decyzji GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw C. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2018 r. sprawy ze sprzeciwu C. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oddala sprzeciw [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2017r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].09.2013r., stwierdzającej o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].09.2013r. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że przed organem powiatowym prowadzone było postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]. decyzją z [...].09.2013r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowane orzekł, że nie ma podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia 9.09.2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB [...]. z dnia [...].09.2013r. Dalej organ wskazał, że podstawą prawną decyzji PINB [...]. były przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej samowolnego wykonania robót budowlanych nie będących budową obiektu budowlanego lub jego części może mieć również uzasadnienie w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że wszystkie czynności lub roboty, które ewentualnie można nakazać, zostały już dobrowolnie wykonane, bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości co do poprawności wykonanych prac. Wówczas organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego i orzec w ten sposób co do istoty sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.06.2010r. sygn. akt II OSK 1012/09). Jednak kwestionowana decyzja, co wynika z jej uzasadnienia, została wydana bez koniecznego wyjaśnienia, czy wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów techniczno-budowlanych oraz przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ powiatowy wskazał, iż roboty budowlane związane ze zmianą geometrii pokrycia dachu budynku przy ul. [...] w [...]. wykonano prawidłowo, bowiem oględziny obiektu, nie wykazały pęknięć ścian, ugięć konstrukcji dachu ani też pęknięć - nieszczelności połaci dachu. Natomiast w ocenie organu wojewódzkiego takie stanowisko świadczyć może wyłącznie o prawidłowej jakości wykonanych robót (zgodności ze sztuką budowlaną), nie odnosi się zaś do spełnienia przez roboty budowlane, zmieniające formę architektoniczno-przestrzenną dachu, wymagań przepisów techniczno-budowlanych, zwłaszcza w zakresie sytuowania budynku na działce. W szczególności wymagań § 12 (odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną) i z § 13 (przesłanianie innych budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), jak również § 204 ust. 5 (wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania). Brak było ustaleń odnośnie spełnienia przez przebudowę dachu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższe braki stanowiły w ocenie [...] WINB o rażącym naruszeniu przez kwestionowaną decyzję art. 7 K.p.a. W konsekwencji powodowało to również rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 81 ust. 1 pkt 1 litera "a" i "c" ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. PINB [...]. zaniechał kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi. Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor A. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2017 r., [...] WINB stwierdził z urzędu nieważność decyzji PINB [...] z dnia [...] września 2013 r., orzekającej, "że nie zachodzi okoliczność do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robot związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem". Z akt sprawy wynikało, że A. P. pismem z 12 kwietnia 2012 r. zgłosił w Urzędzie Miasta [...] zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Prezydent [...] nie zgłosił sprzeciwu do realizacji robót w powyższym zakresie. PINB [...] w dniu 25 lipca 2012 r. dokonał oględzin pokrycia dachu i stwierdził, że roboty zostały wykonane i "nie zmieniono wysokości dachu - wysokość w kalenicy oraz w okapie(...) bez zmian". Na skutek skarg C. P. - właściciela nieruchomości sąsiedniej (dz. gr. nr ewid. [...]), na której znajduje się budek mieszkalny przy ul. [...], inspektorzy [...] WINB dokonali w dniu 26 listopada 2012 r. oględzin w celu ustalenia stanu faktycznego. Sporządzono notatkę służbową, szkic oraz dokumentację fotograficzną. [...] WINB ustalił, że "przeprowadzone (...) oględziny wykazały istnienie dowodów na to, że nastąpiła zmiana geometrii dachu w budynku przy ul. [...] od jej strony zachodniej. Obecnie w budynku przy ul. [...] od strony zachodniej konstrukcja dachu jest zróżnicowana. Część dachu przyległa bezpośrednio do "starego" budynku przy ul. [...] ma łamaną dwu płaszczyznową połać i wysokość w okapie 4,39 m. Natomiast dalsza część dachu ma połać jednopłaszczyznową i wysokość w okapie 5,49 m. O tym, że najwyraźniej nastąpiło podwyższenie w okapie części dachu w budynku przy ul. [...], świadczą ślady na tynku jego ściany szczytowej. Na ścianie szczytowej pod krawędzią dachu widoczny jest fragment tynku o jaśniejszej barwie, odróżniającej się wyraźnie od tynku na pozostałej części ściany. Zarys tego fragmentu tynku ma kształt trójkąta, którego dwa boki tworzą kąt rozwarty, podobnie jak to ma miejsce w przypadku połaci części dachu przyległej bezpośrednio do "starego" budynku przy ul. [...]. Wskazuje to, iż geometria i konstrukcja dachu budynku przy ul. [...] uległa zmianie i doszło do podwyższenia jego części w okapie. W konsekwencji uzasadnia to podnoszony przez pana C. P. zarzut, że w związku ze zmianami wprowadzonymi w obrębie dachu przy ul. [...] przesłaniany jest widok z okna znajdującego się w jego budynku przy ul. [...] (okno usytuowane jest na piętrze w ścianie szczytowej, do której przylega budynek przy ul. [...])." Organ wojewódzki zobowiązał organ powiatowy do "podjęcia stosownego postępowania w omawianej sprawie". W związku z powyższym pismem z dnia 9 września 2013 r. PINB dla miasta [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego "w sprawie robót budowlanych związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]". Następnie decyzją z dnia [...] września 2013 r., PINB [...] orzekł, że nie zachodzi okoliczność do nałożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robot związanych z likwidacją załamania części połaci dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że "pomimo niedopełnienia przez inwestora wszystkich czynności formalno-prawnych wymaganych przepisami prawa do przeprowadzenia robót (dokonanie zgłoszenia, brak uzyskania pozwolenia na budowę), roboty budowlane związane ze zmianą geometrii i wymianie pokrycia dachu budynku przy ul. [...] w [...] wykonano prawidłowo - oględziny pracowników tutejszego organu jak również organu wojewódzkiego nie stwierdziły pęknięć ścian, ugięć konstrukcji dachu ani też pęknięć - nieszczelności połaci dachu". W opozycji do ustaleń organu wojewódzkiego, organ powiatowy opierając się na własnych czynnościach kontrolnych, stwierdził, że wysokość dachu w okapie nie uległa zmianie. Z uzasadniania decyzji z dnia [...] września 2013 r. wynika natomiast, że likwidacji uległo załamanie połaci dachu nieprzylegającej do sąsiedniego budynku. Oceniając kwestionowaną decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2013 r. należało mieć na uwadze specyfikę postępowania nieważnościowego oraz to, że rażące naruszenie prawa, skutkujące wyeliminowaniem z obrotu decyzji administracyjnej, to nie każde naruszenie, a naruszenie w stopniu kwalifikowanym. [...] WINB wydając decyzję z dnia [...] października 2017 r. nie wykazał rażącego naruszenia prawa zgodnie z ww. kryteriami, co skutkowało koniecznością zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a. Dokonanie bowiem przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego merytorycznej oceny decyzji PINB [...] z dnia [...] września 2013r., stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., zobowiązujących - w tym przypadku organ powiatowy - do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mogłoby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji tylko wtedy, gdyby miało charakter rażący - tj. oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wpływałoby na załatwienie sprawy (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1468/15). PINB [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], po przeprowadzeniu postępowania w sprawie rozbudowy werandy wejściowej do budynku mieszalnego przy ul. [...] w [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych ww. rozbudowy. Z "zamiennego" projektu budowlanego wynikało, że dach projektowany był jako dwuspadowy. Obie połacie dachu miały być jednopłaszczyznowe (widok elewacji bocznej- północnej). PINB [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej werandy wejściowej przylegającej do istniejącego budynku oraz zmodernizowanych pomieszczeń na cele mieszkalne wraz z niezbędnymi przyłączeniami do budynku na działce o numerze gruntu [...] w [...]. Obiekt, na który udzielono pozwolenia decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. realizowany był na podstawie ww. projektu budowlanego zamiennego. Nie jest zatem okolicznością niesporną jakie roboty budowlane faktycznie wykonano w 2012 r. i czy w ich wyniku nastąpiło podniesienie wysokości dachu, bowiem z ustaleń organu powiatowego wynika, że nie zmieniono wysokości dachu, a wyłącznie zlikwidowano załamanie, którego jak wskazano wyżej, nie przewidywał zatwierdzony projekt. Obecnie dach od strony podwórka ma powierzchnie jednopłaszczyznową, tak jak w zatwierdzonym projekcie zamiennym. Organ stopnia wojewódzkiego nie wyjaśnił na podstawie jakich okoliczności uznał, że do zmiany kształtu dachu doszło po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, a tym samym jakie roboty budowlane powinny podlegać ocenie w zakresie zgodności z warunkami technicznymi oraz przepisami planistycznymi. Wskazanie przez organ wojewódzki w postępowaniu nieważnościowym jedynie faktu, że organ powiatowy do tych kwestii nie odniósł się, było niewystarczające, aby zarzucić decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2013 r. rażące naruszenie prawa. Ustalenia, co do niezgodności z przepisami planistycznymi i techniczno-budowlanymi muszą być jednoznacznie, bowiem skutku rażącego naruszenia prawa nie można domniemywać. W szczególności, organ wojewódzki dokonując oceny decyzji PINB [...] z dnia [...] września 2013 r. pod kątem wad z art. 156 k.p.a., winien ustalić czy narusza ona w sposób rażący § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), o ile otwór okienny w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] istniał przed podziałem nieruchomości. Samo stwierdzenie, że organ stopnia powiatowego rozstrzygając sprawę, nie odniósł się do tej kwestii, nie uzasadnia oceny, że do rażącego naruszenia prawa doszło. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych może mieć miejsce wyjątkowo i dopuszczalne jest wyłącznie gdy ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, a organ nie przeprowadził jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, albo też dowodów obligatoryjnych w świetle przepisów stanowiących podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wątpliwości, co do stanu faktycznego o charakterze istotnym dla końcowego załatwienia sprawy w trybie stwierdzenia nieważności nie mogły zostać usunięte w trybie art. 136 k.p.a. z uwagi na zasadę dwuinstancyjności. Organ wojewódzki rozpatrując sprawę ponownie po ustaleniu, jakie roboty budowlane zostały wykonane po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie powinien wykazać, że istnieją przesłanki do uznania decyzji za obarczoną jedną z wad z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest dokonać oceny czy naruszenie przepisów postępowania w związku z art. 51 Prawa budowlanego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia, miało charakter rażący, czyli było naruszeniem istotnym, o znacznym ciężarze gatunkowym, o skutkach niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Niemożliwe do zaakceptowania skutki naruszeń przepisów postępowania, organ powinien ocenić przede wszystkim w aspekcie ich wpływu na sposób załatwienia sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wojewódzki powinien ocenić, czy gdyby PINB [...] odniósł się do zgodności robot budowlanych wykonanych 2012 r. z porządkiem planistycznym oraz przepisami technicznymi, rozstrzygnięcie kończące postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego mogłoby być inne. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach organu powiatowego dotyczącego rozbudowy werandy nie jest to oczywiste. C. P. wniósł skargę (sprzeciw) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. Twierdził, że decyzja [...] WINB z dnia [...].10.2017 r. jest prawidłowa, a jej uchylenie było niezgodne z prawem. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego świadczy o braku poszanowania jego godności jako pokrzywdzonego. Prosił o uszanowanie decyzji [...] WINB, który "jako organ miejscowy zna wszelkie okoliczności sprawy". W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 64 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 t.j., w skrócie p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, Lex nr 2315542). W tym kontekście należy przypomnieć, że [...] WINB stwierdzając nieważność decyzji PINB z dnia [...] września 2013 r. wskazał na rażące naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, ze oceniając decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2013 r. należało mieć na uwadze specyfikę postępowania nieważnościowego oraz to, że rażące naruszenie prawa, skutkujące wyeliminowaniem z obrotu decyzji administracyjnej, to nie każde naruszenie, a naruszenie w stopniu kwalifikowanym. Rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (Naczelny Sąd Administracyjny - wyrok z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 336/16). [...] WINB wydając decyzję z dnia [...] października 2017 r. nie wykazał rażącego naruszenia prawa zgodnie z tymi kryteriami, dlatego prawidłowo organ II instancji zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Niewątpliwie bowiem dokonanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego merytorycznej oceny decyzji PINB [...] z dnia [...] września 2013r., stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy powtórzyć za organem odwoławczym, że naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., mogłoby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji tylko wtedy, gdyby miało charakter rażący - tj. oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wpływałoby na załatwienie sprawy (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1468/15). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., może mieć miejsce wyjątkowo i dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 991/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt SA/Gd 694/12). Wskazanie przez organ wojewódzki jedynie faktu, że organ powiatowy nie odniósł się do istotnych kwestii, było w nadzwyczajnym postępowaniu, niewystarczające aby zarzucić decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2013 r. rażące naruszenie prawa. Ustalenia, co do niezgodności z przepisami planistycznymi i techniczno-budowlanymi muszą być jednoznacznie, bowiem skutku rażącego naruszenia prawa nie można domniemywać. Powyższe uzasadniało skorzystanie przez GINB z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. Wątpliwości, co do stanu faktycznego o charakterze istotnym dla końcowego załatwienia sprawy w trybie stwierdzenia nieważności nie mogły zostać usunięte przez GINB, w trybie art. 136 k.p.a. z uwagi na zasadę dwuinstancyjności. Niemożliwe do zaakceptowania skutki naruszeń przepisów postępowania organ powinien ocenić przede wszystkim w aspekcie ich wpływu na sposób załatwienia sprawy. Chodzi o ocenę tego, czy gdyby organ powiatowy odniósł się do zgodności robot budowlanych wykonanych 2012 r. z porządkiem planistycznym oraz przepisami technicznymi, rozstrzygnięcie kończące postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego mogłoby być inne. Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe - nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., zaistniała konieczność orzeczenia kasatoryjnego, po myśli tego przepisu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło