VII SA/Wa 1035/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-15
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prawidłowo postąpił, opierając się jedynie na próbach odtworzenia akt sprawy podjętych w poprzednich postępowaniach, zamiast podjąć własne, wyczerpujące kroki w celu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 KPA, nie podejmując wystarczających kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie odnosząc się do zarzutów strony skarżącej. Opieranie się wyłącznie na czynnościach z poprzednich postępowań, zwłaszcza w sytuacji zniszczenia akt, jest niewystarczające. Organ powinien samodzielnie podjąć wszelkie niezbędne kroki do zebrania i odtworzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody dotyczącej pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierozpatrzenie kwestii prawa inwestora do dysponowania nieruchomością. Organ II instancji uzasadnił odmowę stwierdzenia nieważności brakiem kompletnych akt sprawy, które uległy zniszczeniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak :[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 127 § 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku I. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i przebudowę linii elektroenergetycznej na terenach położonych w K. III, IV i SKR, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że ze względu na niekompletne akta sprawy, które z powodu upływu czasu zostały zniszczone, a odtworzenie ich okazało się niemożliwe, nie można stwierdzić, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, ani którąkolwiek z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Organ wskazał, że brak jest kompletnych akt sprawy pomimo tego, że podejmowano próby ich odtworzenia już w postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją organu z dnia [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...]. Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] była zaskarżona do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 maja 2006r., sygn. akt: VII SA/Wa 755/05 oddalił skargę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu z dnia [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła :
naruszenie przepisów art. 7, art. 9, art. 10 §1, art. 75 §1 i art. 77 k.p.a. w stopniu decydującym dla istoty rozstrzygnięcia sprawy.
Jednocześnie wniosła o dopuszczenie dowodów z akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawach oznaczonych sygnaturami:
1) VII SA/Wa 755/05,
2) VII SA/Wa 600/08,
oraz z akt administracyjnych i zgromadzonych w sprawie zakończonej decyzją Głównego Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadami praworządności oraz zasadami dochodzenia do prawdy obiektywnej, a tym samym narusza przepisy art. 7, art. 9, art. 10 §1 i art. 77 k.p.a Podkreśliła, że organ w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonej przez nią kwestii braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością w dacie wydawania pozwolenia na budowę linii SN.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję własną organu z dnia [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i przebudowę linii elektroenergetycznej na terenach położonych w K. III, IV i SKR.
Wskazać należy, że w postępowaniu nieważnościowym obowiązują takie same zasady ogólne, jak w postępowaniu zwykłym tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta została doprecyzowana w innych przepisach k.p.a., m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, przepisy te mają zaś zasadniczy wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę dokonania subsumcji pod stosowną normę prawną. Organy
administracji publicznej zobowiązane są przy tym stosownie do art. 8 kpa tak prowadzić postępowanie, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. W szczególności powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77 § 1 kpa) i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).
Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000r., sygn. akt V Sa 948/00, LEX nr 50114).
W ocenie Sądu, powołane przepisy nie znalazły właściwego urzeczywistnienia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w niniejszej sprawie. Zasady te zostały bowiem niewątpliwie naruszone przez organ, który zamiast podjąć kroki zmierzające do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego powołał się jedynie na czynności podjęte w innych postępowaniach. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż brak jest kompletnych akt sprawy pomimo podejmowania próby ich odtworzenia w postępowaniu nieważnościowym zakończonym wcześniejszą decyzją organu z dnia [...].
Zdaniem Sądu, organ powinien podjąć kolejne próby w prowadzonym obecnie postępowaniu mające na celu zebranie i odtworzenie w miarę możliwości wszystkich możliwych dokumentów. Obowiązkiem organu jest bowiem podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia i wyjaśnienia sprawy. W szczególności powinien dokładnie opisać jakie konkretnie czynności podjął w prowadzonym obecnie postępowaniu mające na celu odtworzenie akt sprawy. Błędne jest natomiast powoływanie się przez organ jedynie na czynności podjęte przez siebie w innych postępowaniach.
Stosownie bowiem do treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W ocenie Sądu, zarówno organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jak również w ogóle nie odniósł się
do zarzutów strony skarżącej dotyczących wyjaśnienia podnoszonej przez nią kwestii braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością w dacie wydawania pozwolenia na budowę linii SN.
W przedmiotowym postępowaniu kwestią podstawową było zbadanie, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stosownie do art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. Z treści powyższego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, brak natomiast takiego wykazania stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Podkreślić należy, że kontrola prawidłowości postępowania zakończonego decyzją administracyjną, dokonywana przez organ administracji II instancji (jak i ocena tej kontroli dokonywana przez sąd administracyjny) w pierwszym rzędzie powinny obejmować prawidłowość przebiegu postępowania administracyjnego, gdyż naruszenia procedury, o ile okazują się istotne, mogą mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, prowadząc do wydania wadliwej materialnie decyzji.
Sąd badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął żadnych kroków niezbędnych do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bazując jedynie na podjętych we wcześniejszych postępowaniach próbach odtworzenia akt sprawy.
Tym samym organ naruszył art. 7, 77 § 1, 75 § 1 k.p.a. wskutek braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów skarżącej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył także art. 107 § 3 kpa., który stanowi m.in., iż obowiązkiem organu jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji tych faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na względzie powyższe wskazówki oraz uwagi i uwzględni je przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W związku z naruszeniem opisanych wyżej przepisów w stopniu mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł
jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło