VII SA/Wa 1035/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-25

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Joanna Gierak - Podsiadły, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, polegającej na adaptacji części korytarza na lokal mieszkalny, było uzasadnione z powodu jego bezprzedmiotowości, czy też stanowiło rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowoli budowlanej z powodu jego bezprzedmiotowości, gdy organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie merytoryczne w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie samowoli (Prawo budowlane z 1974 r.) i ustalić, czy zachodzą przesłanki do legalizacji lub rozbiórki obiektu, stanowi rażące naruszenie prawa. W takiej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na adaptacji części korytarza na lokal mieszkalny, dokonanej w 1992 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalizacji tej samowoli, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na rażące naruszenie przepisów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. WSA uchylił decyzję Głównego Inspektora, wskazując na konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie stwierdził nieważność decyzji umarzającej postępowanie. WSA oddalił skargę na tę decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z Ż na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1035/14 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne, w sprawie legalizacji zaadaptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego nr [...], w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając z urzędu po wszczęciu postępowania (a także w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...]) decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], znak: [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, że ww. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a., ponieważ organ powiatowy nie ocenił zabudowy korytarza pod kątem zgodności z wymogami ochrony przeciwpożarowej. W szczególności nie ustalił, czy wykonana w poprzek korytarza przegroda murowana tj. ściana działowa o grubości 12 cm z naświetlem oddzielająca wydzielone i zaadaptowane pomieszczenie na dodatkowy pokój z części korytarza, spełnia wymagania w zakresie zachowania odpowiedniej klasy odporności ogniowej przegród wewnętrznych oddzielających mieszkania od dróg komunikacji ogólnej określone w przepisach § 217 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu wydanym na dzień wydanej decyzji). Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] wniosła Z Ż, podnosząc że zabudowę korytarza wykonała 20 lat temu. W jej ocenie, zabudowa jest zgodna z wymaganiami sztuki budowlanej i została wykonana za zgodą organów administracyjnych. Na skutek rozpoznania odwołania zapadła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] mocą której, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną kontrolowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie, co do jej istoty. Organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], prawidłowo ocenił, że postępowanie jest bezprzedmiotowe - zrealizowana w 1992 r., samowolnie, zabudowa korytarza, została wykonana w sposób prawidłowy pod względem technicznym i zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, jak również że nie miała wpływu na stan konstrukcji budynku. W toku postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...], Z Ż przedstawiła potwierdzającą to opinię techniczną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, że organ wojewódzki stwierdzając nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., z przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie wskazał w sposób jednoznaczny, jaki przepis w sposób rażący został naruszony. Organ odwoławczy przeanalizował decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008r., również pod kątem pozostałych przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. i nie stwierdził, aby badana decyzja była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w tym przepisie. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 105 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż nie nastąpiło rażące jego naruszenie przy wydawaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., co skutkowało błędnym uznaniem, że są przesłanki do odmowy stwierdzenia nieważności tejże decyzji; § 217 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niezbadanie, czy nie doszło do naruszenia wymagań w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego obiektu; art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dogłębnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i zbadanie stanu faktycznego sprawy mającego na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym wypadku bezpieczeństwo ludzi ich życia i zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu ww. skargi wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1802/13 uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. Sąd wskazał, że decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji wydaje w trybie art. 105 § 1 k.p.a., wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, co do jej istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Ten bowiem mając do czynienia z inwestycją polegającą na przebudowie części budynku – klatki schodowej na część lokalu mieszkalnego, powinien przeprowadzić postępowanie i orzec w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie samowoli. Sąd dalej wskazał, że inwestycję zrealizowano przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej mają zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. Sąd dodał, że w przypadku braku przesłanek do orzeczenia rozbiórki, o jakich mowa w ww. art. 37, organ nie miał postaw do umorzenia postępowania, formą legalizacji było bowiem pozwolenie na użytkowanie, które jednocześnie potwierdzało zdatność do użytkowania wykonanego obiektu (art. 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r.). Wskazał, że organ rozpoznając sprawę ponownie poza wzięciem pod uwagę powyższych uwag Sądu, oceni, czy naruszenie art. 105 k.p.a. w związku z brakiem zastosowania art. 37 i nast. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., miało charakter rażącego naruszenia prawa. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z Ż z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownej analizie akt przedmiotowej sprawy, mając na uwadze prawomocny ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] jest niezgodna z prawem, obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie jej nieważności. Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, iż Z Ż dokonała realizacji inwestycji polegającej na adaptacji części korytarza na cele mieszkalne. W wyniku wykonanych robót powiększony został lokal mieszkalny kosztem korytarza. Powyższe zmiany zostały dokonane samowolnie w 1992 r. z tego względu do przedmiotowej samowoli budowlanej będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. PINB [...] po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zrealizowanej przez Z Ż zaadoptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego ocenił, że zabudowa korytarza została wykonana w sposób prawidłowy pod względem technicznym i zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz, że zabudowa ta nie miała wpływu na stan konstrukcji budynku. Jednak ustalenia takie nie dawały organowi powiatowemu podstawy do wydania decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w trybie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Organ wskazał, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy też negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowe może być postępowanie z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpoznania sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Postępowanie w sprawie zakończonej kontrolowaną w trybie nieważnościowym decyzją PINB [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zostało wszczęte na żądanie Z Ż - inwestora, która domagała się zalegalizowania zrealizowanej przez nią samowoli budowlanej. Rozstrzygnięcie w tej sprawie, co do jej istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Ten bowiem mając do czynienia z inwestycją polegającą na przebudowie części budynku - klatki schodowej na część lokalu mieszkalnego, powinien przeprowadzić postępowania i orzec w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie samowoli. Dalej organ wskazał, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów (ich części) o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 Prawa budowlanego. W przypadku braku przesłanek do orzeczenia rozbiórki formą legalizacji było pozwolenie na użytkowanie, które jednocześnie potwierdzało zdatność do użytkowania. W związku z wyżej wskazanymi przepisami, w stosunku do wykonanej przez Z Ż samowoli budowlanej w sprawie adaptacji części korytarza na lokal mieszkalny, powiatowy organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić czy zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W zależności od tego jaki będzie wynik ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie (tj. dotyczące legalizacji tej samowoli bądź jej rozbiórki).  W świetle powyższych ustaleń, a także z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1802/13, GINB stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji zaadaptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego nr [...], w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w [...], rażąco narusza przepis art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Z powyższych względów organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wniosła Z Ż. Wskazała, że uchybienia, które miały miejsce w sprawie nie mają rangi "rażących". Mając powyższe na względzie wniosła o zmianę bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności podnieść należy, że z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1802/13, aktualna weryfikacja poprawności zaskarżonego aktu ma przede wszystkim na celu sprawdzenie, czy organy administracji wypełniły wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu tegoż wyroku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Orzeczenie sądu wywiera bowiem skutki nie tylko w odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego, czy postępowania administracyjnego, ale również w odniesieniu do ewentualnego, przyszłego postępowania administracyjnego i sądowego w danej sprawie. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest bowiem zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności. W przypadku takim, jak w niniejszej sprawie tj. zaskarżenia rozstrzygnięcia organu administracyjnego, wydanego w powtórnym postępowaniu, prowadzonym po uchyleniu decyzji - sąd administracyjny jest związany swoją uprzednią oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, tylko wtedy gdy nie zmieniły się okoliczności sprawy powodujące nieaktualność tej oceny i wskazań (vide T. Woś: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 478). Z powyższego stwierdzenia należy wyprowadzić wniosek, że aby można było rozważać zasadność związania sądu, swoim uprzednim wyrokiem w trybie art. 153 p.p.s.a., koniecznym jest - aby była to ta sama sprawa, rozumiana jako te same podstawy prawne i faktyczne. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne i prawne nie uległy zmianie. Przechodząc do analizy sprawy należy wskazać, że Sąd w wyroku z dnia 29 listopada 2013 r., podniósł, iż badane przez pryzmat trybu nieważnościowego postępowanie organu powiatowego obarczone było wadą polegającą na umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji w której organ powiatowy miał podstawy, a zatem i obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Sąd zatem wskazał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, co do jej istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji, a zatem nic nie stało zatem na przeszkodzie do merytorycznego załatwienia sprawy. Organ bowiem mając do czynienia z inwestycją polegającą na przebudowie części budynku – klatki schodowej na część lokalu mieszkalnego, powinien przeprowadzić postępowanie i orzec w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie samowoli. Sąd poprzednio rozpoznający sprawę przesądził zatem, że postępowanie toczone przed organem powiatowym nie stało się bezprzedmiotowe i że powiatowy organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję merytoryczną w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane 1974 r. (nakaz rozbiórki albo pozwolenie na użytkowanie). Sąd jednocześnie nakazał ocenić, czy naruszenie art. 105 k.p.a. w związku z brakiem zastosowania art. 37 i nast. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., miało charakter rażącego naruszenia prawa. Ustalono, co jest niekwestionowane przez strony postępowania, a co również potwierdził Sąd w wyroku z dnia 29 listopada 2013 r., że przebudowa korytarza nastąpiła w 1992 r., a więc inwestycję zrealizowano przed dniem 1 stycznia 1995 r., co pociąga za sobą ten skutek, że dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej mają zastosowanie - w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. Sąd podkreślił też, że w przypadku braku przesłanek do orzeczenia rozbiórki, o jakich mowa w ww. art. 37, organ powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne. Formą legalizacji było bowiem pozwolenie na użytkowanie, które jednocześnie potwierdzało zdatność do użytkowania wykonanego obiektu. Sąd jednocześnie nakazał ocenić, w wytycznych dla organu, czy naruszenie art. 105 k.p.a. w związku z brakiem zastosowania art. 37 i nast. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., miało charakter rażącego naruszenia prawa. Analizując zaskarżoną decyzję Sąd obecnie rozpoznający sprawę stwierdza, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował się do ww. wytycznych Sądu i prawidłowo ocenił materiał sprawy. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Z Ż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji organu powiatowego, którą umorzono postępowanie administracyjne, w sprawie legalizacji zaadaptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ww. decyzja jest niezgodna z prawem tj. art. 105 k.p.a. w zw. z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i niezgodność ta ma charakter rażący. Uzasadniając tę okoliczność organ odwoławczy podniósł, że PINB [...] po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zrealizowanej przez Z Ż zaadoptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego, ocenił, że zabudowa korytarza została wykonana w sposób prawidłowy pod względem technicznym i zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz, że zabudowa ta nie miała wpływu na stan konstrukcji budynku. Ustalenia te należy uznać za prawidłowe. Jednakże PINB [...] błędnie przyjął, że ustalenia te dawały podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości postępowania. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy też negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowe może być postępowanie z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpoznania sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Stosując się do zaleceń Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę organ zauważył, że w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Postępowanie w sprawie zakończonej kontrolowaną w trybie nieważnościowym decyzją PINB [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zostało wszczęte na żądanie Z Ż tj. inwestora, która domagała się zalegalizowania zrealizowanej przez nią samowoli budowlanej. Rozstrzygnięcie w tej sprawie, co do istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej znajdowało oparcie w przepisach prawa budowlanego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Dalej organ wskazał, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów (ich części) o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 Prawa budowlanego. W przypadku braku przesłanek do orzeczenia rozbiórki formą legalizacji było pozwolenie na użytkowanie, które jednocześnie potwierdzało zdatność do użytkowania. W związku z wyżej wskazanymi przepisami, w stosunku do wykonanej przez Z Ż samowoli budowlanej w sprawie adaptacji części korytarza na lokal mieszkalny, organ nadzoru powiatowego winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić czy zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W zależności zaś od tego jaki będzie wynik ustaleń organ powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie (tj. dotyczące legalizacji tej samowoli bądź jej rozbiórki).  Tym samym GINB stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji zaadaptowanej części korytarza w celu powiększenia lokalu mieszkalnego, rażąco narusza przepis art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Tego rodzaju naruszenie jest wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znaczenie większej wagi aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy spełnione zostały trzy przesłanki: naruszenie prawa ma charakter oczywisty, charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie zaistniały wszystkie ww. przesłanki rażącego naruszenia prawa, zatem zasadnie organ utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji organu powiatowego. Dokonując powyższej oceny uznać należy, że organ uwzględnił wytyczne Sądu bowiem umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy niezbędne było przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane i w zależności od wyniku tego postępowania wydanie stosownego rozstrzygnięcia, stanowiło rażące naruszenie wskazanych przepisów. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło