VII SA/Wa 1037/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-07
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Zdanowicz, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, wydana na podstawie rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, może utrzymać się w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, oparta na przepisach rozporządzenia, które utraciło moc obowiązującą w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o jego niezgodności z Konstytucją, narusza przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić ten fakt z urzędu, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Skarżąca podnosiła, że organy nie wzięły pod uwagę specyfiki jej pracy i aktualnej literatury medycznej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją nr [...] z [...] lutego 2009 r. działając na podstawie art. 104§1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115)
- nie stwierdził u T.K. choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż na podstawie oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] z dnia [...] marca 2008r. nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u T.K. choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Na skutek odwołania T.K. od orzeczenia [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] jednostka orzecznicza II stopnia – Instytut Medycyny Pracy w [...] ponownie po przeprowadzeniu badań lekarskich i oceny narażenia zawodowego orzeczeniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u T.K. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Odwołanie od powyższej decyzji odwołanie wniosła T.K., po rozpatrzeniu którego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa znak [...]
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z §2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów przy rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Oznacza, to zdaniem organu, iż aby stwierdzić chorobę zawodową muszą być spełnione dwie przesłanki – choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy potwierdzą, iż ma ona związek z wykonywaną pracą zawodową. W sprawie spełniono jedynie jedną z tych przesłanek – rozpoznano u skarżącej schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych. Analiza narażenia zawodowego potwierdziła, iż czynności wykonywane przez skarżącą wymagały zaangażowania kończyn górnych, lecz czynności te nie miały charakteru ruchów monotypowych i nie stwarzały możliwości ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, Co potwierdziły orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. Orzeczenia te mają charakter opinii i organy sanitarne nie mogą ich kwestionować.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła T.K. wnosząc o jej uchylenie. W obszernej skardze podniosła, iż wydając orzeczenie lekarskie nie wzięto pod uwagę okoliczności w jakiej wykonywała pracę, która w dużym stopniu obciążała stawy palców i nadgarstków. Podkreśliła, iż podczas badań nie stwierdzono u niej żadnych innych chorób, które mogłyby mieć wpływ na stwierdzony u niej zespół cieśni nadgarstka, a wyniki badań prowadzonych przez specjalistów medycyny pracy, ortopedów i neurologów potwierdzają wyniszczające działanie pracy na komputerze, która w konsekwencji prowadzi do różnego rodzaju schorzeń m.in. zespołu cieśni nadgarstka. Skarżąca przedstawiła obszerne źródła z aktualnej literatury medycznej dotyczące schorzeń związanych z wykonywaniem powtarzających się czynności.
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (IV SA/GL 332/08 wskazała również, iż orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma charakter opinii w rozumieniu art. 87 kpa. Musi być przekonujące i czytelne, pozostawać w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wyjaśniać wszelkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się do wyników badań i innych zebranych dowodów. Chorobę zawodową stwierdza bądź odmawia takiego stwierdzenia organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Rolą organu jest uzyskać takie dane, które uzasadniają wniosek, czy objawy chorobowe pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u T.K. choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie sygn. akt P 23/07 orzekł że:
1) art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz,
2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych, oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115)
← są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stan prawny ustalony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje sądy w ten sposób, iż muszą one uwzględnić stan prawny określony przez Trybunał niezależnie czy rozstrzygnięcie organu administracji zostało podjęte przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czy też po jego ogłoszeniu.
Zgodnie z art. 145§1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach stanowiące merytoryczną podstawę orzekania utraciły moc obowiązującą z dniem 3 lipca 2009r. tj. z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji przesądza o naruszeniu przepisów prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania, co Sąd administracyjny orzekający w sprawie ma obowiązek uwzględnić z urzędu.
Z tych względów stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy orzeczono, jak w punkcie II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło