VII SA/Wa 1043/23
WyrokWSA w Warszawie2023-06-29
Skład orzekający: Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Starosty P. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był rozpoznać sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Uchybienia organu I instancji w postępowaniu, w tym brak należytego wyjaśnienia przesłanek wznowienia postępowania i kręgu stron, miały charakter kluczowy i wykraczały poza zakres uzupełniającego postępowania dowodowego, jaki mógł przeprowadzić organ odwoławczy. Konieczne było zatem uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Starosty P., która odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że Starosta nieprawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, nie wyjaśniając należycie kręgu stron, interesu prawnego wnioskodawcy oraz potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. T. S.A. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i twierdząc, że nieruchomości wnioskodawcy nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a Starosta prawidłowo odmówił uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Rowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze sprzeciwu T. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 14 lutego 2023 r. nr 121/OPON/2023 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala sprzeciw
Wojewoda Mazowiecki (dalej jako "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z dnia 14 lutego 2023 r., nr 121/OPON/2023, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. dalej jako "P.b."), uchylił w całości decyzję Starosty P. (dalej jako "Starosta", "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji własnej z [...] czerwca 2022 r. nr [...] wydanej dla: T.sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w W. (dalej jako "Inwestor", "skarżąca") zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego na dz. nr ew. [...] we wsi M., gmina N..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r., Nr [...], Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego na działce nr ew. [...]we wsi M. obr. [...] gmina N..
Pismem z dnia 26 września 2022 r. I. sp. z o.o. (dalej jako "Wnioskodawca") złożył, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r., Nr [...], Starosta P. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...].
Następnie Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2022r., Nr [...], odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2022 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego na działce nr ew. [...] we wsi M. obr. [...] gmina N..
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], Wojewoda decyzją z 14 lutego 2023 r. uchylił w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył instytucję procesową wznowienia postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie podanie o wznowienie zostało oparte na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
Wojewoda wskazał, że organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie zakończone decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2022 r., Nr [...].
Dalej powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że przesłanką, na którą we wniosku o wznowienie postępowania powoływał się Skarżący, jest m.in. brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Wyjaśnił, że przesłanka ta dotyczy przede wszystkim nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, co prowadzi do przeprowadzenia postępowania bez udziału strony postępowania, zaś przesłanką dot. braku winy strony. Oznacza to sytuację, gdy strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Istotne jest, iż wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje niezależnie od tego, czy brak udziału strony wywarł wpływ na treść decyzji. Przepis nie wymaga, więc stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Wpływ tego braku udziału na wynik sprawy może być dopiero oceniony w postępowaniu wznowieniowym. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem strony pozwoli wówczas na stwierdzenie, czy dojdzie do zmiany ustaleń stanu faktycznego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 1998 r., sygn. akt I SA 2189/97, sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bądź w jego części bez jej winy stanowi powód do wznowienia postępowania, gdyż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy.
Kolejno przytoczył treść art. 28 ust. 2 P.b. i wskazał, że zasadnym jest zastosowanie w niniejszej sprawie ww. przepisu zawierającego definicję strony w postępowaniu w sprawach o pozwolenie na budowę. Wskazał, że postępowanie nadzwyczajne jakim jest wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest zatem racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego.
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na sposób zagospodarowania jego nieruchomości. Własność nieruchomości obejmuje możliwość jej zagospodarowania, w tym zabudowy, w sposób, który nie narusza prawa, w tym praw przysługujących innym osobom. Zasada ta odnosi się tak do inwestora, jak i właścicieli nieruchomości, które mogą być dotknięte skutkami inwestycji.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Starosta P. wezwał Wnioskodawcę do "wykazania własnego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi wnioskodawca swój interes prawny w przedmiotowej sprawie, oraz "dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dostarczenia nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał".
Wobec powyższego organ II instancji wskazał, że niezrozumiałym jest zastosowanie w wezwaniu trybu wynikającego z treści art. 64 § 2 k.p.a. Wyjaśnił, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu, co na gruncie niniejszego wniosku o wznowienie postępowania nie zachodzi. Następnie zwrócił uwagę, że treść niniejszego wezwania nie powinna zobowiązywać Wnioskodawcy, w kontekście wykazania przez niego interesu prawnego upoważniającego do udziału w niniejszym postępowaniu, do określenia jaki przepis został naruszony przy wydawaniu pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody organ I instancji w obliczu treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., uznając, że w piśmie z dnia 26 września 2022 r., Wnioskodawca nie wskazał konkretnego przepisu przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z jego nieruchomości, winien wezwać Wnioskodawcę do sprecyzowania własnego indywidualnego interesu prawnego upoważniającego do występowania w ww. postępowaniu w charakterze strony, poprzez wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie w możliwości zagospodarowania nieruchomości będącej własnością Wnioskodawcy na skutek wydania ww. rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę.
W zaskarżonej decyzji podkreślono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z dnia 20 października 2022 r. Wnioskodawca wskazał przepisy prawa, z których wywodzi swój interes prawny tj. art. 35 ust. 1 pkt 1a i 1b w zw. z ar. 5 pkt 9, art. 34 ust. 3 pkt 5 ustawy P.b., § 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz art. 121 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r" poz. 2556). Ponadto złożył wyjaśnienia w zakresie powołania się na przesłankę 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Idąc dalej, Wojewoda mając na uwadze zbadanie obszaru oddziaływania przez organ I instancji i uznanie, że stronami postępowania są wyłącznie Inwestor i właściciel działki inwestycyjnej wyjaśnił, że Starosta w żaden sposób nie zbadał w jaki sposób przedmiotowa inwestycja może oddziaływać na istniejącą lub przyszłą zabudowę Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, że organ ten nie podjął działań mających na celu ustalenie, co do której działki Wnioskodawca legitymuje prawem własności oraz nie dokonał ustaleń w zakresie potencjalnej przyszłej lub istniejącej zabudowy nieruchomości Wnioskodawcy.
Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i art. 3 pkt 20 P.b. w zw z art. 5 ust. 1 pkt 1 P.b. wyjaśnił, że zachodzi potrzeba dokonania wyważania interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienie zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości. Jednocześnie podkreślił zasadę wynikającą z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360, dalej jako K.C.), która stanowi o uprawnieniach właściciela i korzystaniu z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa.
W następnej kolejności Wojewoda powołując się na orzecznictwo odniósł się do art. 3 P.b. i art. 28 P.b. i zaznaczył, że prawidłowe określenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę musi się opierać na pewnej potencjalności, w związku z czym stroną postępowania będą nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych.
Dalej organ II instancji wskazał, że Starosta w kontekście ustalenia interesu prawnego Wnioskodawcy winien ponownie wyjaśnić, czy z ustaleń obowiązującego na terenie inwestycyjnym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynikają związane z realizowanym obiektem budowlanym ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomości Wnioskodawcy. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że Starosta nie ustalił terminu, kiedy Wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania z przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., celem ustalenia czy wniosek w zakresie powyższego przepisu został wniesiony w terminie określonym przepisem art. 148 § 2 k.p.a.
Dodatkowo Wojewoda podniósł naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i wyjaśnił, że ten sam pracownik organu administracji mimo dyspozycji zawartej w ww. przepisie, dotyczącej również wyłączenia od udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji pracownika orzekającego w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli w tym trybie, wziął udział zarówno w samym postępowaniu nadzwyczajnym jak i wydał w nim decyzję, to tym samym w niniejszej sprawie wystąpiło kwalifikowane naruszenie przywołanego wyżej art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Uchybienie takie z kolei stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Wątpliwości Wojewody wzbudziło również zastosowanie przez Starostę w przedmiotowej sprawie podstawy prawnej art. 35 ust. 3 ustawy P.b., łącznie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl art. 35 ust. 3 ww. ustawy, w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Zwrócił uwagę organowi I instancji, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie takiej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.
Na marginesie Wojewoda wskazał, że Starosta nie przeprowadził właściwego postępowania co do istoty sprawy, czym naruszył art. 7, 77 k.p.a.
Wojewoda mając na uwadze powyższe rozważania stwierdził uchybienia Starosty w decyzji z [...] stycznia 2023 r. i uznał za uzasadnione skorzystanie z uprawnień kasacyjnych wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Końcowo Wojewoda, wskazał Staroście co powinien mieć na uwadze rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł T.sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w W. podnosząc naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie.
Wskazując na ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu opisano stan faktyczny sprawy i przedstawiono stanowisko na poparcie jej treści.
Wskazano, że organ II instancji rozpatrując odwołanie od zaskarżonej decyzji zaniechał ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy oraz wnikliwego zbadania materiału dowodowego. Skarżąca wyjaśniła, że nieruchomości wnioskodawcy nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Podniosła również, że zasadnie Starosta P. przyjął, iż wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego na działce ewidencyjnej nr [...] we wsi M. obr. [...] gmina N. W konsekwencji należy uznać również, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo domagania się wznowienia tegoż postępowania.
Dalej skarżąca odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 1 punkt 5 k.p.a. wskazała, że czynności podjęte przez tego samego pracownika organu nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym zarzut ten, podniesiony w uzasadnieniu decyzji organu II instancji uznać należy za bezzasadny.
Reasumując, zdaniem skarżącej decyzja Starosty P. z [...] stycznia 2023 r. o odmowie uchylenia własnej decyzji z [...] czerwca 2022 r. nr [...] jest prawidłowa i została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowody.
W odpowiedzi na sprzeciw, Wojewoda wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności nadmienić należy, że zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 138 § 2b k.p.a., przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a. organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4.
W orzecznictwie podkreśla się, że "przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu" (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt I OSK 517/17).
Zatem zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w myśl art. 136 § 2 k.p.a. jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że decyzja kasacyjna może zostać wydana "w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy (a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136)" (zob. A. Golęba (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 138).
Analiza art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. prowadzi do wniosku, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej występuje w sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z 3 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 3928/17). Toteż jeżeli zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa de facto byłaby rozstrzygana w jednej instancji, co pozbawiałoby stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy i mogłoby być zwalczane wyłącznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2456/16).
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że w istocie wskazane w uzasadnieniu do decyzji objętej sprzeciwem uchybienia, jakimi obarczone jest postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji maja na tyle zasadnicze znaczenie, że konieczne było w świetle art. 138 § 2 k.p.a. uchylenie decyzji Starosty P..
Należy podkreślić, że sprawa wywołana sprzeciwem sprowadza się zasadniczo do zweryfikowania, czy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Brak jest natomiast podstaw do weryfikowania w postępowaniu wywołanym wniesionym sprzeciwem np. poprawności ustalonego stanu faktycznego sprawy, a do tego w istocie sprowadza się wniesiony sprzeciw.
Stosownie do art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody z 14 lutego 2022 r., główną przyczyną uchylenia decyzji Starosty i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia było stwierdzenie, że organ powiatowy nie przeprowadził należycie wstępnego etapu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, tj. przede wszystkim procedował m.in. w oparciu o wniosek, który nie spełniał wymogów formalnych, nie wyjaśnił należycie zachowania terminu do złożenia przedmiotowego wniosku oraz nie zbadał, czy wnioskodawca legitymował się interesem prawnym do występowania w sprawie, a także czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na sposób zagospodarowania nieruchomości wnioskodawcy.
Organ II instancji zasadnie dostrzegł, iż w kontekście ustalenia interesu prawnego Wnioskodawcy Starosta winien ponownie wyjaśnić, czy z ustaleń obowiązującego na terenie inwestycyjnym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynikają związane z realizowanym obiektem budowlanym ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomości Wnioskodawcy.
W wyniku decyzji kasatoryjnej organu II instancji nastąpi powrót sprawy do organu I instancji. W tym postępowaniu organ zobowiązany będzie nie tylko usunąć uchybienia, które wymusiły uchylenie jego wcześniejszej decyzji, ale również ustalić prawidłowy krąg stron tego postępowania z uwzględnieniem art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. Bowiem posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na sposób zagospodarowania jego nieruchomości.
Prawidłowo dostrzeżona przez organ II instancji wadliwość, stanowiąca przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z oczywistym naruszeniem 24 § 1 pkt 5 k.p.a., bezwzględnie wymuszała uchylenie decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji z poszanowaniem zasady, o której mowa w art. 24 §1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w świetle powołanego przepisu art. 138 § 2 k.p.a. zasadne było uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.
Ujawnione przez Wojewodę uchybienia w postępowaniu organu I instancji mają charakter kluczowy dla załatwienia sprawy, co powoduje że nie jest możliwe przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
Postępowanie z art. 136 k.p.a. nie może oznaczać prowadzenia pewnych istotnych czynności w postępowaniu odwoławczym niejako od początku,. Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu. Wymaga przy tym podkreślenia, że uzupełnianie postępowania dowodowego oznacza dodanie pewnych działań do działań już przeprowadzonych, a to należy rozumieć jako brak upoważnienia do przeprowadzania nowych czynności jak i poprawiania czynności dokonanych przez organ I instancji.
Reasumując należało zatem uznać, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. W okolicznościach kontrolowanej sprawy, przedstawiony przez organ odwoławczy zakres uchybień, którymi obarczone było postepowanie organu I instancji wykracza bowiem poza granice uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Niezbędne było zatem uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Z tych przyczyn Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło